Sarkomer

Sarkomer (mion, z gr. σάρξ sarks "mięso, ciało", μέρος meros "część"; μῦς mys "mięsień") – podstawowa jednostka czynnościowa mięśnia poprzecznie prążkowanego oraz podstawowa jednostka kurczliwa budującą miofibryle.

Przyjmuje się, że sarkomer leży pomiędzy prążkami (liniami) Z, które regularnie powtarzają się w mięśniu. Zbudowane są z α-aktyniny i desminy. Obejmuje on jeden cały prążek anizotropowy oraz sąsiadujące z nim dwie połówki prążka izotropowego.

W obrębie sarkomeru można wyróżnić odcinki anizotropowe (tak zwany prążek lub odcinek A) i izotropowe (prążek/odcinek I) zależnie od zdolności do załamywania światła w mikroskopie polaryzacyjnym. Część środkowa wykazuje zdolności do podwójnego załamania światła (odcinek A) co sprawia, że jest ciemniejsza, a części końcowe są jednołomne (odcinek I) a więc jaśniejsze. Długość sarkomeru wynosi ok. 2-3μm.

W budowie sarkomeru pod mikroskopem elektronowym można zaobserwować także przejaśnienie w obrębie odcinka A zwane prążkiem H, a w nim linię M(utworzoną przez miomezynę utrzymującą uporządkowane położenie miofilamentów grubych w sarkomerze)

Sarkomer jest w istocie złożonym kompleksem kilkunastu białek, które tworzą dwa podstawowe filamenty:

filamenty grube, składające się z miozyny i tytyny kotwiczącej filament w prążku Z;
filamenty cienkie, składające się z aktyny, troponiny i tropomiozyny zakotwiczonych końcem plus za pomocą czapeczek Z w liniach Z. Połączenie to zachodzi dzięki α-aktyninie, wikulinie i nebulinie.

Wzajemne oddziaływania między obu typami filamentów, pod wpływem jonów wapnia powodują skurcz sarkomerów i co za tym idzie również skurcz całych mięśni.

Przypisy

↑ Marzena Popielarska-Konieczna: Słownik szkolny: Biologia. Kraków: Wydawnictwo Zielona Sowa, 2003, s. 453. ISBN 83-7389-096-3.
↑ Biologia: Repetytorium dla maturzystów i kandydatów na wyższe uczelnie. Praca zbiorowa. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 2006, s. 89-90. ISBN 83-02-09004-2.
↑ Biologia: Jedność i różnorodność. Praca zbiorowa. Warszawa: Wydawnictwo Szkolne PWN, 2008, s. 476-477. ISBN 978-83-7446-134-4.
1 2 3 4 5 6 7 Wojciech Sawicki: Histologia. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2009, s. 243-249. ISBN 978-83-200-4103-3.
1 2 Biologia: Słownik encyklopedyczny. Warszawa: Wydawnictwo Europa, 2001, s. 371. ISBN 83-87977-73-X.
↑ Tadeusz Krzymowski, Jadwiga Przała: Fizjologia zwierząt: Podręcznik dla studentów wydziałów medycyny weterynaryjnej, wydziałów biologii i hodowli zwierząt akademii rolniczych i uniwersytetów. Praca zbiorowa. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 2005. ISBN 83-09-01792-8.

[Słownik-1] Marzena Popielarska-Konieczna: Słownik szkolny: Biologia. Kraków: Wydawnictwo Zielona Sowa, 2003, s. 453. ISBN 83-7389-096-3.

[Repetytorium-2] Biologia: Repetytorium dla maturzystów i kandydatów na wyższe uczelnie. Praca zbiorowa. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 2006, s. 89-90. ISBN 83-02-09004-2.

[Jedność-3] Biologia: Jedność i różnorodność. Praca zbiorowa. Warszawa: Wydawnictwo Szkolne PWN, 2008, s. 476-477. ISBN 978-83-7446-134-4.

[Sawicki-4] 1 2 3 4 5 6 7 Wojciech Sawicki: Histologia. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2009, s. 243-249. ISBN 978-83-200-4103-3.

[Europa-5] 1 2 Biologia: Słownik encyklopedyczny. Warszawa: Wydawnictwo Europa, 2001, s. 371. ISBN 83-87977-73-X.

[Krzymowski-6] Tadeusz Krzymowski, Jadwiga Przała: Fizjologia zwierząt: Podręcznik dla studentów wydziałów medycyny weterynaryjnej, wydziałów biologii i hodowli zwierząt akademii rolniczych i uniwersytetów. Praca zbiorowa. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 2005. ISBN 83-09-01792-8.