Saucerottia

	Saucerottia
	Bonaparte, 1850
	; Szmaragdzik rudorzytny (S. tobaci)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ptaki
Podgromada	Neornithes
Infragromada	ptaki neognatyczne
Rząd	krótkonogie
Rodzina	kolibrowate
Podrodzina	kolibry
Plemię	Trochilini
Rodzaj	Saucerottia
	Typ nomenklatoryczny
	Trochilus saucerrottei de Lattre & Bourcier, 1846.
Synonimy
	Amazilicus Bonaparte, 1850; Cyanomyia Bonaparte, 1854; Erythronota Gould, 1858; Hemithylaca Cabanis & F. Heine Sr., 1860; Hemistilbon Gould, 1861; Eratina F. Heine Sr., 1863; Eratopis F. Heine Sr., 1863; Ariana Mulsant, J. Verreaux & E. Verreaux, 1866; Ariadne A. Newton, 1867; Leucodora Mulsant, 1876; Lisoria Mulsant, 1876; Saucerottea Simon, 1897; Hypochionis Simon, 1919;
Gatunki
	10 gatunków – zobacz opis w tekście
	10 gatunków – zobacz opis w tekście
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Saucerottia – rodzaj ptaków z podrodziny kolibrów (Trochilinae) w rodzinie kolibrowatych (Trochilidae).

Zasięg występowania

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Meksyku, Belize, Hondurasie, Salwadorze, Gwatemali, Nikaragui, Kostaryce, Panamie, Kolumbii, Wenezueli i na Trynidadzie i Tobago.

Morfologia

Długość ciała 7–11 cm; masa ciała 3,5–5,8 g.

Systematyka

Etymologia

Saucerottia (Saucerottea): epitet gatunkowy Trochilus saucerrottei de Lattre & Bourcier, 1846; dr Antoine Constant Saucerotte (1805–1884), francuski lekarz, ornitolog.
Amazilicus: wariant pisowni nazwy rodzaju Amazilia Lesson, 1843. Gatunek typowy: Trochilus saucerrottei de Lattre & Bourcier, 1846.
Cyanomyia: gr. κυανος kuanos „ciemnoniebieski”; μυια muia, μυιας muias „mucha” (tj. bardzo mały ptak). Gatunek typowy: Ornismya cyanocephalus Lesson, 1830.
Erythronota: epitet gatunkowy Ornismya erythronotos Lesson, 1829; gr. ερυθρος eruthros „czerwony”; -νωτος -nōtos „-tyły”, od νωτον nōton „tył”. Gatunek typowy: Trochilus edward De Lattre & Bourcier, 1846.
Hemithylaca: gr. ἡμι- hēmi- „pół-”, od ἡμισυς hēmisus „połowa”; θυλακος thulakos „luźne spodnie”. Gatunek typowy: Trochilus saucerrottei De Lattre & Bourcier, 1846.
Hemistilbon: gr. ἡμι- hēmi- „pół-”, od ἡμισυς hēmisus „połowa”; στιλβων stilbōn, στιλβοντος stilbontos „planeta Merkury, błyszczący”, od στιλβω stilbō „błyszczeć”. Gatunek typowy: Amazilia ocai Gould, 1859 (= Ornismya cyanocephalus Lesson, 1830).
Eratina: gr. ερατεινος erateinos „przyjemny, rozkoszny”, od εραμαι eramai „kochać”. Gatunek typowy: Trochilus viridigaster Bourcier, 1843.
Eratopis: gr. ερατωπις eratōpis „piękny wygląd”, od ερατος eratos „miły, przyjemny”, od εραμαι eramai „kochać”; -ωπις -ōpis „-licy”, od ωψ ōps, ωπος ōpos „oblicze”. Gatunek typowy: Trochilus cyanifrons Bourcier, 1843.
Ariana: w mitologii greckiej Ariadna (gr. Ἀριαδνη Ariadnē, łac. Ariadne), córka króla Krety Minosa i Pazyfae, która pomogła Tezeuszowi wydostać się z Labiryntu. Gatunek typowy: Trochilus niveoventer Gould, 1851.
Ariadne: jak Ariana. Nazwa zastępcza dla Ariana Mulsant & E. Verreaux, 1866.
Leucodora: gr. λευκος leukos „biały”; δορα dora „skóra”. Gatunek typowy: Trochilus edward De Lattre & Bourcier, 1846.
Lisoria: gr. λειος leios „prosty”; ουρα oura „ogon”. Gatunek typowy: Trochilus saucerrottei De Lattre & Bourcier, 1846.
Hypochionis: gr. ὑπο hupo „pod, poniżej”; χιων khiōn, χιονος khionos „śnieg”. Gatunek typowy: Ornismya cyanocephalus Lesson, 1830.

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące gatunki:

Saucerottia cyanocephala (Lesson, 1830) – szmaragdzik lazurowy
Saucerottia beryllina (Deppe, 1830) – szmaragdzik berylowy
Saucerottia cyanura (Gould, 1859) – szmaragdzik modrosterny
Saucerottia hoffmanni (Cabanis & F. Heine Sr., 1860) – szmaragdzik stalowy
Saucerottia edward (De Lattre & Bourcier, 1846) – szmaragdzik złotogrzbiety
Saucerottia saucerrottei (De Lattre & Bourcier, 1846) – szmaragdzik plantacjowy
Saucerottia cyanifrons (Bourcier, 1843) – szmaragdzik indygowy
Saucerottia castaneiventris (Gould, 1856) – szmaragdzik rudobrzuchy
Saucerottia viridigaster (Bourcier, 1843) – szmaragdzik zielonobrzuchy
Saucerottia tobaci (J.F. Gmelin, 1788) – szmaragdzik rudorzytny

Uwagi

↑ Podgatunek S. tobaci.
↑ Podgatunek S. edward.

Przypisy

↑ Saucerottia, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
↑ Ch.-L. Bonaparte: Conspectus generum avium. T. 1. Lugduni Batavorum: Apud E.J. Brill, 1850, s. 77. (łac.).
↑ Ch.-L. Bonaparte. Note sur les Trochilids. „Comptes Rendus Hebdomadaires des séances de l’Académie des Sciences”. 30, s. 382, 1850. (fr.).
↑ Ch.-L. Bonaparte. Conspectus trochilorum. „Revue et Magasin de Zoologie pure et Appliquée”. 2e série. 6, s. 254, 1854. (fr.).
↑ J. Gould: A monograph of the Trochilidæ, or family of humming-birds. Cz. 5. London: Taylor and Francis, 1861, s. 318. (ang.).
↑ J. Cabanis & F. Heine: Museum Heineanum: Verzeichniss der ornithologischen Sammlung des Oberamtmann Ferdinand Heine, auf Gut St. Burchard vor Halberstadt. Cz. 3: Schrillvögel. Halberstadt: In Commission bei R. Frantz, 1860, s. 37. (niem.).
↑ J. Gould: An introduction to the Trochilidae, or family of humming-birds. London: Taylor & Francis, 1861, s. 149. (ang.).
↑ Heine 1863 ↓, s. 190.
↑ Heine 1863 ↓, s. 191.
↑ É. Mulsant, J. Verreaux & E. Verreaux. Essai d’une classification méthodique des trochilidés. „Mémoires de la Société impériale des sciences naturelles de Cherbourg”. 12, s. 180, 1866. (fr.).
↑ A. Newton. Notices of Recent Ornithological Publications. „Ibis”. New series. 3, s. 128, 1867. (ang. • fr.).
↑ Mulsant 1875 ↓, s. 206.
↑ Mulsant 1875 ↓, s. 207.
↑ E. Simon: Catalogue des Espèces Actuellement Connues de la Famille des Trochilides. Paris: L. Mulo, 1897, s. 12. (fr.).
↑ E. Simon. Notes critiques sur les Trochilidés. „Revue Française d’Ornithologie”. 6, s. 53, 1919. (fr.).
1 2 K.L. Schuchmann: Family Trochilidae (Hummingbirds). W: J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal: Handbook of the Birds of the World. Cz. 5: Barn-owls to Hummingbirds. Barcelona: Lynx Edicions, 1999, s. 595, 598, 603–605. ISBN 84-87334-25-3. (ang.).
↑ Jobling 2021 ↓, s. Saucerottia.
↑ Jobling 2021 ↓, s. saucerottei.
↑ Jobling 2021 ↓, s. Amazilicus.
↑ Jobling 2021 ↓, s. Cyanomyia.
↑ Jobling 2021 ↓, s. Erythronota.
↑ Jobling 2021 ↓, s. Hemithylaca.
↑ Jobling 2021 ↓, s. Hemistilbon.
↑ Jobling 2021 ↓, s. Eratina.
↑ Jobling 2021 ↓, s. Eratopis.
↑ Jobling 2021 ↓, s. Ariana.
↑ Jobling 2021 ↓, s. Ariadne.
↑ Jobling 2021 ↓, s. Leucodora.
↑ Jobling 2021 ↓, s. Lisoria.
↑ Jobling 2021 ↓, s. Hypochionis.
↑ Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Plemię: Trochilini Vigors, 1825 (wersja: 2024-09-15). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2025-01-08].

Bibliografia

F. Heine. Trochilidica. „Journal für Ornithologie”. 11, s. 173–217, 1863. (niem.).
É. Mulsant. Catalogue des oiseaux-mouches ou colibri. „Annales de la Société Linnéenne de Lyon”. Nouvelle série. 22, s. 199–228, 1875. (fr.).
J.A. Jobling (red.): The Key to Scientific Names. [w:] Birds of the World (red. S.M. Billerman et al.) [on-line]. Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, 2021. (ang.).

[21] Podgatunek S. tobaci.

[28] Podgatunek S. edward.

[itis-1] Saucerottia, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).

[Bonaparte-2] Ch.-L. Bonaparte: Conspectus generum avium. T. 1. Lugduni Batavorum: Apud E.J. Brill, 1850, s. 77. (łac.).

[Bonaparte2-3] Ch.-L. Bonaparte. Note sur les Trochilids. „Comptes Rendus Hebdomadaires des séances de l’Académie des Sciences”. 30, s. 382, 1850. (fr.).

[Bonaparte3-4] Ch.-L. Bonaparte. Conspectus trochilorum. „Revue et Magasin de Zoologie pure et Appliquée”. 2e série. 6, s. 254, 1854. (fr.).

[Gould-5] J. Gould: A monograph of the Trochilidæ, or family of humming-birds. Cz. 5. London: Taylor and Francis, 1861, s. 318. (ang.).

[Cabanis&Heine-6] J. Cabanis & F. Heine: Museum Heineanum: Verzeichniss der ornithologischen Sammlung des Oberamtmann Ferdinand Heine, auf Gut St. Burchard vor Halberstadt. Cz. 3: Schrillvögel. Halberstadt: In Commission bei R. Frantz, 1860, s. 37. (niem.).

[Gould1861-7] J. Gould: An introduction to the Trochilidae, or family of humming-birds. London: Taylor & Francis, 1861, s. 149. (ang.).

[CITEREFHeine1863[https://www.biodiversitylibrary.org/page/33302961_190]-8] Heine 1863 ↓, s. 190.

[CITEREFHeine1863[https://www.biodiversitylibrary.org/page/33302962_191]-9] Heine 1863 ↓, s. 191.

[Mulsant&Verreaux-10] É. Mulsant, J. Verreaux & E. Verreaux. Essai d’une classification méthodique des trochilidés. „Mémoires de la Société impériale des sciences naturelles de Cherbourg”. 12, s. 180, 1866. (fr.).

[Newton-11] A. Newton. Notices of Recent Ornithological Publications. „Ibis”. New series. 3, s. 128, 1867. (ang. • fr.).

[CITEREFMulsant1875[https://www.biodiversitylibrary.org/page/54514106_206]-12] Mulsant 1875 ↓, s. 206.

[CITEREFMulsant1875[https://www.biodiversitylibrary.org/page/54514107_207]-13] Mulsant 1875 ↓, s. 207.

[Simon-14] E. Simon: Catalogue des Espèces Actuellement Connues de la Famille des Trochilides. Paris: L. Mulo, 1897, s. 12. (fr.).

[Simon1919-15] E. Simon. Notes critiques sur les Trochilidés. „Revue Française d’Ornithologie”. 6, s. 53, 1919. (fr.).

[Schuchmann-16] 1 2 K.L. Schuchmann: Family Trochilidae (Hummingbirds). W: J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal: Handbook of the Birds of the World. Cz. 5: Barn-owls to Hummingbirds. Barcelona: Lynx Edicions, 1999, s. 595, 598, 603–605. ISBN 84-87334-25-3. (ang.).

[CITEREFJobling2021[https://birdsoftheworld.org/bow/key-to-scientific-names/search?q=saucerottia_Saucerottia]-17] Jobling 2021 ↓, s. Saucerottia.

[CITEREFJobling2021[https://birdsoftheworld.org/bow/key-to-scientific-names/search?q=saucerottei_saucerottei]-18] Jobling 2021 ↓, s. saucerottei.

[CITEREFJobling2021[https://birdsoftheworld.org/bow/key-to-scientific-names/search?q=amazilicus_Amazilicus]-19] Jobling 2021 ↓, s. Amazilicus.

[CITEREFJobling2021[https://birdsoftheworld.org/bow/key-to-scientific-names/search?q=cyanomyia_Cyanomyia]-20] Jobling 2021 ↓, s. Cyanomyia.

[CITEREFJobling2021[https://birdsoftheworld.org/bow/key-to-scientific-names/search?q=erythronota_Erythronota]-22] Jobling 2021 ↓, s. Erythronota.

[CITEREFJobling2021[https://birdsoftheworld.org/bow/key-to-scientific-names/search?q=hemithylaca_Hemithylaca]-23] Jobling 2021 ↓, s. Hemithylaca.

[CITEREFJobling2021[https://birdsoftheworld.org/bow/key-to-scientific-names/search?q=hemistilbon_Hemistilbon]-24] Jobling 2021 ↓, s. Hemistilbon.

[CITEREFJobling2021[https://birdsoftheworld.org/bow/key-to-scientific-names/search?q=eratina_Eratina]-25] Jobling 2021 ↓, s. Eratina.

[CITEREFJobling2021[https://birdsoftheworld.org/bow/key-to-scientific-names/search?q=eratopis_Eratopis]-26] Jobling 2021 ↓, s. Eratopis.

[CITEREFJobling2021[https://birdsoftheworld.org/bow/key-to-scientific-names/search?q=ariana_Ariana]-27] Jobling 2021 ↓, s. Ariana.

[CITEREFJobling2021[https://birdsoftheworld.org/bow/key-to-scientific-names/search?q=ariadne_Ariadne]-29] Jobling 2021 ↓, s. Ariadne.

[CITEREFJobling2021[https://birdsoftheworld.org/bow/key-to-scientific-names/search?q=leucodora_Leucodora]-30] Jobling 2021 ↓, s. Leucodora.

[CITEREFJobling2021[https://birdsoftheworld.org/bow/key-to-scientific-names/search?q=lisoria_Lisoria]-31] Jobling 2021 ↓, s. Lisoria.

[CITEREFJobling2021[https://birdsoftheworld.org/bow/key-to-scientific-names/search?q=hypochionis_Hypochionis]-32] Jobling 2021 ↓, s. Hypochionis.

[Mielczarek&Kuziemko-33] Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Plemię: Trochilini Vigors, 1825 (wersja: 2024-09-15). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2025-01-08].