Schumannianthus

*Schumannianthus*
	; Schumannianthus benthamianus
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	liliopodobne (≡ jednoliścienne)
Rząd	imbirowce
Rodzina	marantowate
Rodzaj	Schumannianthus
	Nazwa systematyczna
	Schumannianthus Gagnepain; Bull. Soc. Bot. France 51: 169 (1904)
	Typ nomenklatoryczny
	Schumannianthus dichotomus Gagnep [= S. benthamianus]
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Schumannianthus Gagnep. – rodzaj roślin z rodziny marantowatych. Należą do niego dwa gatunki występujące w południowo-wschodniej Azji.

Nazwa naukowa rodzaju została nadana na cześć niemieckiego botanika Karla Moritza Schumanna.

Morfologia

Pokrój: Wieloletnie rośliny zielne osiągające od 1 (Schumannianthus monophyllus) do 2,5 metra (S. benthamianus) wysokości.

Pędy: Kłącze.

Liście: Pochwa liściowa o długości 5,3–12,5 cm (S. benthamianus) lub 5,5–22,5 cm (S. monophyllus). Blaszka liściowa naga, wielkości 5,6–9,8×22–31 cm (S. monophyllus) lub 2,8–6,7×5,8–14 cm (D. benthamianus), naga, wierzchołkowo zaostrzona do spiczastej, sierpowata (S. monophyllus) do eliptycznej (S. benthamianus), doosiowo zielona, odosiowo blada.

Kwiaty: Kwiatostan prosty lub czasami z jednym odgałęzieniem u nasady, do 38 cm długości (S. benthamianus) lub złożony z 4 do 6 odgałęzień i główkowaty o długości 2–5 cm (S. monophyllus). Węzły z papierowatą podsadką, tworzącą rurkę wokół osi. Dodatkowo każde odgałęzienie kwiatostanu oraz każda para kwiatów wsparte są podsadkami. Przysadki trwałe, mięsiste, gruczołowate. Kwiaty białe. Dwa prątniczki zewnętrzne szeroko odwrotnie jajowate. Prątniczek kapturkowaty z wyrostkiem 1,2-2,5 mm. Prątniczek guzowaty wielkości do 3,3 mm. Jeden pręcik o długości 2,4–5,5 mm, z wyrostkiem wielkości około 2,5–3,2×0,5–1,8 mm. Zalążnia trójkomorowa.

Owoce: Trójgraniaste, odwrotnie ostrosłupowate, jasnozielone lub żółtozielone, nagie (S. benthamianus) lub brodawkowate z kolczastymi brzegami (S. monophyllus), pękające torebki, zawierające 2–3 kuliste nasiona o średnicy około 5–7 mm, z dużą, stożkowatą osnówką.

Systematyka

Pozycja systematyczna: Rodzaj z rodziny marantowatych (Marantaceae) z rzędu imbirowców (Zingiberales).

Wykaz gatunków

Schumannianthus benthamianus (Kuntze) Veldkamp & I.M.Turner
Schumannianthus monophyllus Suksathan, Borchs. & A.D.Poulsen

Zastosowanie

Pędy podziemne S. benthamianus są spożywane na surowo lub po ugotowaniu. Z włókien pozyskiwanych z łodyg roślin tego gatunku wytwarza się maty (sital pati), a także przedmioty codziennego użytku, takie jak torby, kapelusze czy wachlarze. Liście S. monophyllus wykorzystywane są do owijania ryżu podczas festiwalu Gawai.

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2023-09-17] (ang.).
1 2 Plants of the World Online. The Royal Botanic Gardens, Kew, 2019. [dostęp 2023-09-18]. (ang.).
↑ Farr E. R., Zijlstra G. (ed.): Index Nominum Genericorum (Plantarum). Smithsonian Institution, 1996–. [dostęp 2023-09-18]. (ang.).
↑ Umberto Quattrocchi: CRC World Dictionary of Plant Names: Common Names, Scientific Names, Eponyms, Synonyms, and Etymology. T. 4 (R-Z). CRC Press, 2000, s. 2425. ISBN 0-8493-2678-8. (ang.).
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 Piyakset Suksathan, Finn Borchsenius. chumannianthus monophyllus (Marantaceae)-A New and Unusual Species from Borneo. „Novon”. 16 (1), s. 139-141, 2006.
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 Schumannianthus dichotomus. e-Flora of Thailand. [dostęp 2026-07-19].
↑ Tong Lim: Edible Medicinal and Non-Medicinal Plants. T. 9: Modified Stems, Roots, Bulbs. Springer, 2015, s. 54. ISBN 978-94-017-9511-1. (ang.).
↑ Dhiren Chowdhury, Bolin Kr. Konwar. Morphophenology and karyotype study of Patidoi (Schumannianthus dichotomus (Roxb.) Gagnep. synonym Clinogyne dichotoma Salisb.) – a traditional plant of Assam. „Current Science”. 91 (5), s. 648-651, 2006.

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).

[apweb-2] 1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2023-09-17] (ang.).

[kew-3] 1 2 Plants of the World Online. The Royal Botanic Gardens, Kew, 2019. [dostęp 2023-09-18]. (ang.).

[ing-4] Farr E. R., Zijlstra G. (ed.): Index Nominum Genericorum (Plantarum). Smithsonian Institution, 1996–. [dostęp 2023-09-18]. (ang.).

[crc-5] Umberto Quattrocchi: CRC World Dictionary of Plant Names: Common Names, Scientific Names, Eponyms, Synonyms, and Etymology. T. 4 (R-Z). CRC Press, 2000, s. 2425. ISBN 0-8493-2678-8. (ang.).

[mono-6] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 Piyakset Suksathan, Finn Borchsenius. chumannianthus monophyllus (Marantaceae)-A New and Unusual Species from Borneo. „Novon”. 16 (1), s. 139-141, 2006.

[fth-7] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 Schumannianthus dichotomus. e-Flora of Thailand. [dostęp 2026-07-19].

[lim-8] Tong Lim: Edible Medicinal and Non-Medicinal Plants. T. 9: Modified Stems, Roots, Bulbs. Springer, 2015, s. 54. ISBN 978-94-017-9511-1. (ang.).

[gen-9] Dhiren Chowdhury, Bolin Kr. Konwar. Morphophenology and karyotype study of Patidoi (Schumannianthus dichotomus (Roxb.) Gagnep. synonym Clinogyne dichotoma Salisb.) – a traditional plant of Assam. „Current Science”. 91 (5), s. 648-651, 2006.