Działania poszukiwawczo-ratownicze

Search and rescue

Działania poszukiwawczo-ratownicze, poszukiwanie i ratownictwo – działania polegające na odnalezieniu ludzi w niebezpieczeństwie, zapewnieniu im pomocy i dostarczeniu ich w bezpieczne miejsce.

Rodzaje

Takie działania można interpretować jako pokrewne z:

• walką z pożarami i przeciwdziałaniem im
• walką z katastrofami, klęskami żywiołowymi i zdarzeniami nadzwyczajnymi (awaria techniczna)
• ratownictwem technicznym
• ratownictwem chemicznym i ochroną środowiska
• ratownictwem narciarskim
• ratownictwem górskim
• ratownictwem jaskiniowym
• ratownictwem górniczym
• ratownictwem wodnym
• ratownictwem lodowym
• lotniczymi i morskimi działaniami poszukiwawczo-ratowniczymi (aeronautical and maritime search and rescue, AMS / AMSAR):
  • morskimi działaniami poszukiwawczo-ratowniczymi( (maritime search and rescue, MSAR)
  • lotniczymi działaniami poszukiwawczo-ratowniczymi (aeronautical search and rescue, ASAR)
• ratownictwem medycznym – czyli udzielaniem pierwszej pomocy przed dostarczeniem pokrzywdzonych do zespołu ratownictwa medycznego, do MEDEVAC, by jeśli potrzeba prowadzić medyczne czynności ratunkowe w szpitalu.

W zależności od rodzaju działań można, prowadząc je, stosować określony znaki ochronne ustanowione w międzynarodowym prawie humanitarnym. Znaki te to:

• międzynarodowy znak obrony cywilnej – niebieski trójkąt równoboczny na pomarańczowym tle, niedotykający wierzchołkami krawędzi
• międzynarodowy znak Czerwonego Krzyża i znaki mu równoważne, którymi są: Czerwony Półksiężyc, Czerwona Gwiazda Dawida, Czerwony Lew i Słońce oraz Czerwony Kryształ
• międzynarodowy znak ochrony zabytków – Błękitna Tarcza.

• W bojowych działaniach poszukiwawczo-ratowniczych(inne języki), dotyczących ratowania żołnierzy utraconych na wrogim terenie, objętym działaniami zbrojnymi, stosowanie ww. międzynarodowych znaków ochronnych jest zabronione.

Działania poszukiwawczo-ratownicze w Polsce

Działania poszukiwawczo-ratownicze w Polsce zapewnia krajowy system ratowniczo-gaśniczy (KSRG):

• główną służbą odpowiadającą za działania poszukiwawczo-ratownicze jest Państwowa Straż Pożarna, której Komenda Główna prowadzi Krajowe Centrum Koordynacji Ratownictwa i Ochrony Ludności (KCKRiOL), kierujące działaniami poszukiwawczo-ratowniczymi w skali kraju, któremu podlegają centra wojewódzkie i powiatowe. PSP, która wspierana jest przez jednostki Wojskowej Ochrony Przeciwpożarowej, zakładowe straże pożarne oraz ochotnicze straże pożarne (OSP); odpowiada bezpośrednio za:

1. walkę z pożarami
2. walkę z katastrofami, klęskami żywiołowymi i zdarzeniami nadzwyczajnymi
3. ratownictwo techniczne
4. ratownictwo chemiczne i ochronę środowiska

• • autonomicznie od KCKRiOL zorganizowana jest koordynacja służb odpowiedzialnych za lotnicze i morskie działania poszukiwawczo-ratownicze oraz za ratownictwo górnicze:
    • główną służbą w zakresie morskich działań poszukiwawczo-ratowniczych jest Morska Służba Poszukiwania i Ratownictwa, prowadząca Morskie Ratownicze Centrum Koordynacyjne w Gdyni oraz Morskie Pomocnicze Ratownicze Centrum Koordynacyjne w Świnoujściu, wspierane przez Polish Rescue Radio Urzędu Morskiego w Gdyni; wsparcie lotnicze zapewniają ponadto jednostki SAR Brygady Lotnictwa Marynarki Wojennej;
    • główną służbą w zakresie lotniczych działań poszukiwawczo-ratowniczych jest Polska Agencja Żeglugi Powietrznej, prowadząca Cywilno-Wojskowy Ośrodek Koordynacji Poszukiwania i Ratownictwa Lotniczego (ARCC); wsparcie zapewniają jednostki SAR podległe 3 Skrzydłu Lotnictwa Transportowego (1 Grupa Poszukiwawczo-Ratownicza w Świdwinie, 2 Grupa Poszukiwawczo-Ratownicza w Mińsku Mazowieckim, 3 Grupa Poszukiwawczo-Ratownicza w Krakowie), a także jednostki SAR Brygady Lotnictwa Marynarki Wojennej;
    • główną jednostką w zakresie ratownictwa górniczego jest Centralna Stacja Ratownictwa Górniczego (CSRG) – jednoosobowa spółka Skarbu Państwa
  • ratownictwo wodne, lodowe, narciarskie, górskie i jaskiniowe opierają się na organizacjach społecznych:
    • główne organizacje ratownictwa wodnego i lodowego to:
      • Wodne Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe (WOPR) – działające na wodach śródlądowych i przybrzeżnych
      • Mazurska Służba Ratownicza (MSR) – działająca na wodach śródlądowych Krainy Wielkich Jezior Mazurskich
    • główne organizacje ratownictwa narciarskiego, górskiego i jaskiniowego to:
      • Górskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe (GOPR)
      • Tatrzańskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe (TOPR).

Odrębną kategorię stanowią bojowe działania poszukiwawczo-ratownicze; w Polsce odpowiadają za nie: 2 Eskadra Śmigłowców CSAR 56 Bazy Lotniczej w Inowrocławiu, Powietrzna Jednostka Operacji Specjalnych w Powidzu oraz jednostki CSAR Grupy Lotniczej Darłowo 44 Bazy Lotnictwa Morskiego.

Służby współpracujące

Ponadto odrębnie od krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego działają m.in.:

• system Państwowe Ratownictwo Medyczne
• Morska Służba Asysty Telemedycznej

Zobacz też

Zobacz publikację Pomoc przedlekarska w Wikibooks

• Międzynarodowy Ruch Czerwonego Krzyża i Czerwonego Półksiężyca
• Polski Czerwony Krzyż
• Pokojowy Patrol
• Harcerska Szkoła Ratownictwa ZHP
• Harcerskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe ZHR
• Maltańska Służba Medyczna
• Wodne Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe

Przypisy