Selasphorus

	Selasphorus
	Swainson, 1832
	; Rudaczek północny (S. rufus)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ptaki
Podgromada	Neornithes
Infragromada	ptaki neognatyczne
Rząd	krótkonogie
Rodzina	kolibrowate
Podrodzina	kolibry
Plemię	Mellisugini
Rodzaj	Selasphorus
	Typ nomenklatoryczny
	Trochilus rufus J.F. Gmelin, 1788
Synonimy
	Atthis Reichenbach, 1854; Stellula Gould, 1861; Platurornis Oberholser, 1974; Selasornis Oberholser, 1974;
	Atthis Reichenbach, 1854; Stellula Gould, 1861; Platurornis Oberholser, 1974; Selasornis Oberholser, 1974;
Gatunki
	9 gatunków – zobacz opis w tekście
	9 gatunków – zobacz opis w tekście
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Selasphorus – rodzaj ptaków z podrodziny kolibrów (Trochilinae) w rodzinie kolibrowatych (Trochilidae).

Zasięg występowania

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Ameryce Północnej (Kanada, Stany Zjednoczone, Meksyk, Gwatemala, Honduras, Kostaryka i Panama).

Morfologia

Długość ciała 6,5–10 cm; masa ciała 2–4,1 g.

Systematyka

Etymologia

Selasphorus: gr. σελασφορος selasphoros „niosący światło”, od σελας selas, σελατος selatos „światło, ogień, płomień”; -φορος -phoros „niosący”, od φερω pherō „nosić”.
Atthis: Atthis (żyjąca w 600 roku p.n.e.), piękna, młoda kobieta z Lesbos oraz ulubienica poetki Safony. Gatunek typowy: Ornismya heloisa Lesson & De Lattre, 1839.
Stellula: zdrobnienie łac. stella „gwiazda”. Gatunek typowy: Trochilus (Calothorax) calliope Gould, 1847.
Platurornis: gr. πλατυς platus „szeroki”; ουρα oura „ogon”; ορνις ornis, ορνιθος ornithos „ptak”. Gatunek typowy: Trochilus platycercus Swainson, 1827.
Selasornis: gr. σελας selas, σελατος selatos „płomień”; ορνις ornis, ορνιθος ornithos „ptak”. Gatunek typowy: Selasphorus flammula Salvin, 1865.

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące gatunki:

Selasphorus calliope (Gould, 1847) – rudaczek liliobrody
Selasphorus rufus (J.F. Gmelin, 1788) – rudaczek północny
Selasphorus sasin (Lesson, 1829) – rudaczek kalifornijski
Selasphorus platycercus (Swainson, 1827) – rudaczek szerokosterny
Selasphorus heloisa (Lesson & De Lattre, 1839) – rudaczek szarouchy
Selasphorus ellioti (Ridgway, 1878) – rudaczek lśniący
Selasphorus flammula Salvin, 1865 – rudaczek kryzowany
Selasphorus scintilla (Gould, 1851) – rudaczek malutki
Selasphorus ardens Salvin, 1870 – rudaczek panamski

Przypisy

↑ Selasphorus, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
↑ W. Swainson: Trochilidæ. W: J. Richardson & W. Swainson: Fauna boreali-americana, or, The zoology of the northern parts of British America, containing descriptions of the objects of natural history collected on the late northern land expeditions under command of Captain Sir John Franklin, R.N.. Cz. 2: The Birds. Londyn: John Murray, 1831, s. 324. (ang.).
↑ H.G.L. Reichenbach. Aufzählung der Colibris oder Trochilideen in ihrer wahren natürlichen Verwandtschaft, nebst Schlüssel ihrer Synonymik. „Journal für Ornithologie”. 1, s. 12, 1854. (niem.).
↑ J. Gould: An introduction to the Trochilidae: or family of humming-birds. London: Printed by Taylor and Francis, 1861, s. 90. (ang.).
1 2 H.Ch. Oberholser: Bird Life of Texas. Austin: University of Texas Press, 1975, s. 986. ISBN 0-292-70711-8. (ang.).
1 2 K.L. Schuchmann: Family Trochilidae (Hummingbirds). W: J. del Hoyo, A. Elliott & J. Sargatal (red.): Handbook of the Birds of the World. Cz. 5: Barn-owls to Hummingbirds. Barcelona: Lynx Edicions, 1999, s. 674, 678–680. ISBN 84-87334-25-3. (ang.).
↑ The Key to Scientific Names ↓, Selasphorus [dostęp 2025-01-08] .
↑ The Key to Scientific Names ↓, Atthis [dostęp 2025-01-08] .
↑ The Key to Scientific Names ↓, Stellula [dostęp 2025-01-08] .
↑ The Key to Scientific Names ↓, Platurornis [dostęp 2025-01-08] .
↑ The Key to Scientific Names ↓, Selasornis [dostęp 2025-01-08] .
↑ Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Plemię: Mellisugini Gray,GR, 1848 (wersja: 2024-09-15). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2025-01-08].

Bibliografia

The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca (ang.).

[itis-1] Selasphorus, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).

[Swainson-2] W. Swainson: Trochilidæ. W: J. Richardson & W. Swainson: Fauna boreali-americana, or, The zoology of the northern parts of British America, containing descriptions of the objects of natural history collected on the late northern land expeditions under command of Captain Sir John Franklin, R.N.. Cz. 2: The Birds. Londyn: John Murray, 1831, s. 324. (ang.).

[Reichenbach-3] H.G.L. Reichenbach. Aufzählung der Colibris oder Trochilideen in ihrer wahren natürlichen Verwandtschaft, nebst Schlüssel ihrer Synonymik. „Journal für Ornithologie”. 1, s. 12, 1854. (niem.).

[Gould-4] J. Gould: An introduction to the Trochilidae: or family of humming-birds. London: Printed by Taylor and Francis, 1861, s. 90. (ang.).

[Oberholser-5] 1 2 H.Ch. Oberholser: Bird Life of Texas. Austin: University of Texas Press, 1975, s. 986. ISBN 0-292-70711-8. (ang.).

[Schuchmann-6] 1 2 K.L. Schuchmann: Family Trochilidae (Hummingbirds). W: J. del Hoyo, A. Elliott & J. Sargatal (red.): Handbook of the Birds of the World. Cz. 5: Barn-owls to Hummingbirds. Barcelona: Lynx Edicions, 1999, s. 674, 678–680. ISBN 84-87334-25-3. (ang.).

[7] The Key to Scientific Names ↓, Selasphorus [dostęp 2025-01-08] .

[8] The Key to Scientific Names ↓, Atthis [dostęp 2025-01-08] .

[9] The Key to Scientific Names ↓, Stellula [dostęp 2025-01-08] .

[10] The Key to Scientific Names ↓, Platurornis [dostęp 2025-01-08] .

[11] The Key to Scientific Names ↓, Selasornis [dostęp 2025-01-08] .

[Mielczarek&Kuziemko-12] Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Plemię: Mellisugini Gray,GR, 1848 (wersja: 2024-09-15). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2025-01-08].