Shahed 129

Shahed 129
Ilustracja
Dane podstawowe
Państwo

 Iran

Typ

bezzałogowy statek powietrzny

Załoga

0

Historia
Data oblotu

2012

Dane techniczne
Napęd

1 × Rotax 914

Moc

100 hp

Wymiary
Rozpiętość

16,0 m

Długość

8,0 m

Wysokość

3,1 m

Osiągi
Prędkość maks.

175 km/h

Prędkość przelotowa

150 km/h

Pułap

5845−7300 m

Zasięg

2000 km

Długotrwałość lotu

24 h

Dane operacyjne
Uzbrojenie
4 bomby kierowane Sadid-345(inne języki)
Użytkownicy
 Iran,  Rosja

Shahed 129 – irański rozpoznawczo-bojowy bezzałogowy statek powietrzny zbudowany z wykorzystaniem elementów technologii stealth.

Historia

Iran ujawnił informacje o posiadaniu nowego bezzałogowego aparatu we wrześniu 2012 roku. Jak do tej pory brak jest informacji o danych technicznych samolotu. 6 października 2012 doszło do pierwszego udokumentowanego bojowego wykorzystania aparatu. Tego dnia, o godzinie 10:00 czasu lokalnego Shahed 129 został zestrzelony nad terytorium Izraela przez samolot General Dynamics F-16 Fighting Falcon. Aparat wystartował z terytorium Libanu kontrolowanego przez Hezbollah i wleciał w izraelską przestrzeń powietrzną od strony Morza Śródziemnego nad Strefą Gazy. Według oficjalnych doniesień strony izraelskiej, do przechwycenia maszyny doszło po półgodzinnym locie od momentu wtargnięcia. Według innych, nieoficjalnych źródeł maszyna miała przebywać w przestrzeni powietrznej Izraela około 3 godzin. Do użycia aparatu Hezbollah przyznał się oficjalnie 11 października 2012 roku. Według jego przedstawiciela, Hasana Nasr Allaha maszyna miała nazwę własną Ayyoub, wybraną dla uczczenia nazwiska jednego z dowódców organizacji Husseina Ayyouba, który zginął w 1996 roku. Według jego słów aparat dostarczył Iran w częściach, jego ostateczny montaż odbył się już w Libanie. Nie jest jasne jakich informacji dostarczył lot samolotu. Według strony izraelskiej, maszyna nie posiadała urządzeń do transmisji zbieranych danych w czasie rzeczywistym. Innego zdania są przedstawiciele Hezbollahu, według których aparat przesyłał zbierane dane i obrazy do stanowiska naziemnego podczas swojego lotu. Do zestrzelenia doszło około 30 km od ośrodka badań jądrowych w Dimona na północny wschód od miasta Beer Szewa. Poszukiwania szczątków maszyny trwały tydzień a do ich odzyskania przyczynili się dziennikarze telewizji, którzy przed wojskową grupą poszukiwawczą odnaleźli fragmenty skrzydeł i kadłuba. Według strony irańskiej lot Shaheda 129 jest jednym z wielu, jakie realizują jej aparaty, zaprzecza tym doniesieniom strona izraelska.

W 2017 roku wprowadzono do użytku uzbrojony wariant Shaheda 129. 8 czerwca 2017 roku Shahed 129 zaatakował pociskami powietrze-ziemia pozycje amerykańskich sił specjalnych w rejonie Al-Tanf w Syrii. Aparat został zestrzelony przez należący do US Air Force samolot McDonnell Douglas F-15E Strike Eagle. Kilka dni później, 20 czerwca 2017 roku, w tym samym rejonie, F-15E przechwycił kolejnego Shaheda 129, który śledził ruchy wojsk koalicji. Po zaobserwowaniu, iż bezzałogowiec jest uzbrojony, podjęto decyzję o zestrzeleniu aparatu. Obydwa F-15E należały do 48th Fighter Wing (48. Skrzydła Myśliwców Taktycznych).

Niewielka liczba Shahedów 129 prawdopodobnie została dostarczona Rosji podczas wojny z Ukrainą – Ukraina raportowała zestrzelenie dwóch sztuk w czerwcu 2023 roku.

Konstrukcja

Konstrukcyjnie aparat przypomina izraelską maszynę Elbit Hermes 450 oraz amerykański dron MQ-1 Predator. Wyposażony jest w stałe, trójpodporowe podwozie, motylkowe usterzenie i silnik napędzający śmigło pchające. Dron wyposażony jest w liczne sensory, m.in. urządzenie termowizyjne Oghab-6. Shahed 129 jest zdolny do przenoszenia czterech pocisków powietrze-ziemia Sadid-1 lub Sadid-345(inne języki).

Przypisy

  1. 1 2 Tom Cooper: Origins of the Shahed, Part 3. Sarcastosaurus, 25 czerwca 2023. [dostęp 2025-05-20]. (ang.).
  2. ↑ Zestrzelenie irańskich bsl w Syrii, „Lotnictwo”, nr 7-8 (2017), s. 5, ISSN 1732-5323
  3. ↑ Iran sprzedał Rosji drony bojowe Shahed 129 [online], belsat.eu, 25 lipca 2022 [dostęp 2023-05-31].
  4. ↑ ODIN - OE Data Integration Network [online], odin.tradoc.army.mil [dostęp 2023-05-31].

Bibliografia