Sibebe
 Sibebe podczas marszu Sibebe Survivor 2012 | |
| Państwo | |
|---|---|
| Położenie |
dystrykt Hhohho |
| Pasmo | |
| Wysokość |
1488 m n.p.m. |
| Wybitność |
300–350 m |
Położenie na mapie Eswatini  | |
Położenie na mapie Afryki  | |
 26°15′41,7″S 31°10′20,0″E/-26,261583 31,172222 | |
Sibebe – granitowa formacja skalna wznosząca się na wysokość 1488 m n.p.m., znajdująca się w dystrykcie Hhohho w północno-zachodniej części Eswatini, ok. 7–8 km na północny wschód od stolicy kraju, Mbabane.
Charakterystyka
Formacja Sibebe, zwana również Sibebe Rock (pol. „Skała Sibebe”) bądź Sibebe Hill (pol. „Wzgórze Sibebe”), powstała ok. 3 mld lat temu, co czyni ją jedną z najstarszych na świecie. Jest to ciało plutoniczne (intruzja magmowa), które w wyniku ruchów skorupy ziemskiej oraz trwającej miliony lat erozji wodnej i wietrzenia znalazło się na powierzchni. Sibebe to największa granitowa kopuła skalna (o powierzchni ok. 16,5 km² przy podstawie) oraz jeden z największych monolitów na świecie. Obiekt jest częścią Gór Smoczych (ang. Drakensberg) i góruje ok. 300–350 m nad dnem doliny Pine Valley, przez którą przepływa rzeka Mbuluzi. Nazywany bywa także „Łysą Skałą” (ang. Bald Rock).
Szczyt wzgórza pokrywają różnej wielkości i kształtów głazy, znajdują się tu liczne szczeliny, jaskinie, skalne koleby i schroniska, a także kominy skalne i wodospady. Podczas eksploracji jaskiń odkryto prehistoryczne malowidła naskalne, natomiast w trakcie przeprowadzonych w latach 70. XX wieku badań archeologicznych w skalnym schronisku Langubhele odnaleziono liczne artefakty (m.in. groty włóczni i strzał) datowane na okres od środkowej epoki kamienia do epoki żelaza.
Roczna suma opadów w okolicy Sibebe wynosi ok. 1500 mm.
Flora i fauna
Zbocza Sibebe porastają głównie kwaśne łąki kwitnące od października do grudnia, w rejonie cieków wodnych przechodzące w niewielkie torfowiska. Gdzieniegdzie występują pozostałości pierwotnych lasów południowoafrykańskich porastanych przez gatunki takie jak Podocarpus falcatus i Podocarpus latifolius, aloes drzewiasty (Aloe arborescens), Strelitzia caudata, Faurea speciosa, Protea rhodantha, Xymalos monospora, Ekebergia pterophylla, Greyia radlkoferi, Myrsine melanophloeos oraz Brachylaena discolor.
Spośród zwierząt licznie występują drobne gryzonie, zaś u podnóża góry tubylcy wypasają swoje konie oraz bydło. Awifaunę reprezentują m.in. myszołów przylądkowy (Buteo rufofuscus) oraz rzadkie i zagrożone wyginięciem gatunki – dzięciolik ziemny (Geocolaptes olivaceus) i jaskółka długosterna (Hirundo atrocaerulea).
Sibebe Survivor
Od 2004 roku z inicjatywy działającego w Eswatini (do 2018 Suazi) klubu Mbuluzi-Mbabane organizacji Rotary International corocznie organizowany jest charytatywny marsz o nazwie Sibebe Survivor. Polega on na wejściu na szczyt wzniesienia i z powrotem, a jego celem jest zbiórka środków na realizację projektów społecznych (jak np. zakup mundurków szkolnych, sfinansowanie bezpłatnych badań wzroku dla Suazyjczyków czy zakup wózków inwalidzkich dla mieszkańców wsi i małych miast). Wydarzenie promuje również kraj jako cel podróży turystycznych.
Przypisy
- 1 2 3 4 5 Jerzy Pawleta, Afryka. Królestwo Suazi [online], wyborcza.pl, 9 maja 2011 [dostęp 2024-02-15] (pol.).
- 1 2 3 4 5 6 7 8 Sibebe Rock. [w:] Eswatini Tourism office [on-line]. thekingdomofeswatini.com. [dostęp 2024-02-15]. (ang.).
- 1 2 3 4 5 6 7 Price-Williams 1981 ↓, s. 22.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 Bright 2010 ↓, s. 562.
- 1 2 3 Sibebe Survivor to make a grand return!. [w:] Eswatini Tourism office [on-line]. thekingdomofeswatini.com, 2022-09-21. [dostęp 2024-02-15]. (ang.).
- ↑ Eswatini Tourism Authority, Sibebe Resort, a sight to behold [online], thekingdomofeswatini.com, 13 lutego 2024 [dostęp 2024-02-16] (ang.).
- 1 2 History Of Sibebe Survivor. [w:] Mbuluzi-Mbabane Rotary Club [on-line]. mbuluzimbabanerotary.org.sz. [dostęp 2024-02-09]. (ang.).
Bibliografia
- Sibebe. Swaziland. W: 1001 Natural Wonders: You Must See Before You Die. Michael Bright (red.). Londyn: Cassell Illustrated, 2010. ISBN 978-1-84403-674-5. [dostęp 2024-02-09].
- David Price-Williams, A Preliminary Report on Recent Excavations of Middle and Late Stone Age Levels at Sibebe Shelter, North-West Swaziland, „The South African Archaeological Bulletin”, 36 (133), 1981, s. 22–28, DOI: 10.2307/3888015, ISSN 0038-1969, JSTOR: 3888015.