Siparunaceae

*Siparunaceae*
	; Siparuna cauliflora
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	magnoliopodobne
Rząd	wawrzynowce
Rodzina	Siparunaceae
	Nazwa systematyczna
	Siparunaceae Schodde; Taxon 19: 325. 29 Jun 1970
	Typ nomenklatoryczny
	Siparuna Aubl. (1775)
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Siparunaceae – rodzina drzew, krzewów i pnączy z rzędu wawrzynowców (Laurales). Należą niej dwa rodzaje – monotypowy Glossocalyx z zachodniej Afryki i Siparuna z 53–74 gatunkami występującymi na obszarze od Meksyku po Peru, Boliwię i Paragwaj. Rośliny te rosną głównie w wilgotnych lasach tropikalnych. Są bioakumulatorami glinu. Po ścięciu lub rozgnieceniu wydzielają charakterystyczny, cytrynowy aromat. Kwiaty zapylane są przez pryszczarkowate, które składają jaja w kwiatach męskich, ale w poszukiwaniu odpowiedniego miejsca do ich złożenia odwiedzają kwiaty obu płci dokonując zapylenia.

Morfologia

Pokrój: Niewielkie drzewa, krzewy i, rzadziej, pnącza.
Liście: Wieczniezielone, naprzeciwległe lub wyrastające w okółkach po trzy. U rodzaju Glossocalyx z dwóch liści wyrastających w parze, jeden zredukowany jest do żyłki centralnej. Pojedyncze, całobrzegie, rzadziej ząbkowane, bez przylistków.
Kwiaty: Drobne, jednopłciowe, wyrastają w niewielkich kwiatostanach w kątach liści, na starszych drzewach także z pnia (kaulifloria). Okwiat składa się z 4–6 listków o barwie kremowej lub żółtawej, zrośniętych, u niektórych gatunków silnie zredukowanych. Kwiaty męskie mają od 1 do 72 pręcików wyrastających z wgłębionego dna kwiatowego. Kwiaty żeńskie mają górne słupkowie tworzone przez 3–100 wolnych owocolistków, z szyjkami wolnymi na końcach, ale zrośniętymi u dołu. W każdym owocolistku rozwija się pojedynczy zalążek.
Owoce: Pestkowce tworzące owoc zbiorowy zagłębiony w rozrastającym się dnie kwiatowym, rozpadającym się po dojrzeniu.

Systematyka

Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system APG V z 2026)

wawrzynowce

kielichowcowate Calycanthaceae

Siparunaceae

	Gomortegaceae

	oboczkowate Atherospermataceae

wawrzynowate Lauraceae

	hernandiowate Hernandiaceae

	poleńcowate Monimiaceae

Podział na rodzaje

Siparuna Aubl.
Glossocalyx Benth.

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-03-02] (ang.).
1 2 3 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-03-02] (ang.).
1 2 James L. Reveal: Indices Nominum Supragenericorum Plantarum Vascularium. University of Maryland, 2010. [dostęp 2010-12-28]. (ang.).
1 2 Siparunaceae. [w:] Germplasm Resources Information Network (GRIN) [on-line]. United States Department of Agriculture. [dostęp 2016-08-06]. (ang.).
1 2 Siparunaceae Schodde, [w:] Plants of the World online [online], Royal Botanic Gardens, Kew [dostęp 2023-10-02] .
1 2 3 4 5 6 7 8 9 Heywood V. H., Brummitt R. K., Culham A., Seberg O.: Flowering plant families of the world. Ontario: Firely Books, 2007, s. 304-305. ISBN 1-55407-206-9.
1 2 3 Armen Takhtajan: Flowering Plants. Springer, 2009, s. 48. ISBN 978-1-4020-9608-2.
1 2 3 4 5 6 7 Maarten J.M. Christenhusz, Michael F. Fay, Mark W. Chase: Plants of the World. Richmond UK, Chicago USA: Kew Publishing, Royal Botanic Gardens, The University of Chicago Press, 2017, s. 108. ISBN 978-1-842466346.

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-03-02] (ang.).

[apweb-2] 1 2 3 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2021-03-02] (ang.).

[rev-3] 1 2 James L. Reveal: Indices Nominum Supragenericorum Plantarum Vascularium. University of Maryland, 2010. [dostęp 2010-12-28]. (ang.).

[grin-4] 1 2 Siparunaceae. [w:] Germplasm Resources Information Network (GRIN) [on-line]. United States Department of Agriculture. [dostęp 2016-08-06]. (ang.).

[powo-5] 1 2 Siparunaceae Schodde, [w:] Plants of the World online [online], Royal Botanic Gardens, Kew [dostęp 2023-10-02] .

[heywood-6] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Heywood V. H., Brummitt R. K., Culham A., Seberg O.: Flowering plant families of the world. Ontario: Firely Books, 2007, s. 304-305. ISBN 1-55407-206-9.

[armen-7] 1 2 3 Armen Takhtajan: Flowering Plants. Springer, 2009, s. 48. ISBN 978-1-4020-9608-2.

[maarten-8] 1 2 3 4 5 6 7 Maarten J.M. Christenhusz, Michael F. Fay, Mark W. Chase: Plants of the World. Richmond UK, Chicago USA: Kew Publishing, Royal Botanic Gardens, The University of Chicago Press, 2017, s. 108. ISBN 978-1-842466346.