Skala mapy

Skala mapy – stosunek wielkości liniowych rozmiarów modelu Ziemi, dla jakiego opracowano odwzorowanie kartograficzne danej mapy, do rzeczywistej wielkości tych rozmiarów.

Rodzaje zapisu skali na mapach

Skale

Rozróżnia się skalę liczbową i skalę mianowaną

skala liczbowa: 1:700 000 lub ${\tfrac {1}{700\ 000}}$ (zapis ten przeważnie poprzedzany jest słowem „skala”), zamiast dwukropka można też użyć nieco podwyższonego unikodowego znaku U+2236 ∶ RATIO - 1∶700 000;
skala mianowana: 1 cm – 1 km lub 1 cm → 1 km (zapis ten przeważnie poprzedzany jest słowem „skala”);
skala polowa: 1 mm² – 1 000 000 m².

Podziałki

podziałka liniowa

jest graficznym przedstawieniem skali na mapie, często umieszcza się ją pod skalą liczbową lub mianowaną (jeżeli podana jest sama podziałka, to nie używa się dla niej słowa „skala”);
podziałka transwersalna
podziałka złożona

stosowana jest dla map świata w odwzorowaniach niewiernoodległościowych (tzn. np. na równiku 1 cm na mapie odpowiada innej odległości w rzeczywistości niż ten sam 1 cm na mapie na równoleżniku 60°).

Rodzaj zapisu w zależności od rodzaju mapy

Poszczególne rodzaje zapisu skal można stosować tylko dla wybranych rodzajów map:

Skalę liczbową można podać dla każdej mapy, niezależnie od tego w jakim odwzorowaniu została ona wykonana.
Skalę mianowaną i podziałkę liniową można podać tylko dla map wykonanych w odwzorowaniach wiernoodległościowych lub dla map w dużych skalach (mapy wielkoskalowe). Z zasady błędem jest podawanie tego rodzaju zapisu skal na mapach całego świata, czy też na mapach kontynentów i oceanów.
Podziałkę transwersalną można podać tylko dla map w dużych lub bardzo dużych skalach (skale co najwyżej 1:10 000) wykonanych w odwzorowaniach wiernoodległościowych.
Skalę polową można podać tylko dla map wykonanych w odwzorowaniach wiernopowierzchniowych (wiernopolowych) lub dla map w dużych skalach.
Podziałkę złożoną stosuje się wyłącznie do map w małych (lub nawet bardzo małych) skalach wykonanych w odwzorowaniach niewiernoodległościowych.

Przypisy

↑ Drabek i Piątkowski 1989 ↓, s. 343 i 345.

Bibliografia

Jerzy Drabek, Felicjan Piątkowski: 1000 słów o mapach i kartografii. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1989. ISBN 83-11-07377-5.

[CITEREFDrabekPiątkowski1989343_i_345-1] Drabek i Piątkowski 1989 ↓, s. 343 i 345.