Skeletocutis

Szkieletnica
	; Szkieletnica pomarańczowa na pniaku
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	grzyby
Typ	podstawczaki
Klasa	pieczarniaki
Rząd	żagwiowce
Rodzina	Incrustoporiaceae
Rodzaj	szkieletnica
	Nazwa systematyczna
	Skeletocutis Kotl. & Pouzar; Česká Mykologie 12(2): 103 (1958)
	Typ nomenklatoryczny
	Skeletocutis amorpha (Fr.) Kotl. & Pouzar 1958
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Skeletocutis Kotl. & Pouzar (szkieletnica) – rodzaj grzybów z rzędu żagwiowców (Polyporales).

Charakterystyka

Grzyby kortycjoidalne o owocniku jednorocznym lub wieloletnim, rozpostartym lub siedzącym, o barwie białej lub kremoworóżowej do liliowej, często lekko odbarwiający się po wyschnięciu. Hymenofor poroidalny, pory zwykle małe, u wielu gatunków z gęstą, chrzęstną strefą powyżej warstwy rurek. System strzępkowy dimityczny do trimitycznego, strzępki generatywne ze sprzążkami, często inkrustowane, szczególnie na przegrodach, strzępki szkieletowe szkliste. Cystyd brak, u większości gatunków występują cystydiole. Podstawki maczugowate 4-sterygmowe ze sprzążką bazalną. Bazydiospory cylindryczne do elipsoidalnych, gładkie, szkliste, nieamyloidalne. Powodują białą zgniliznę drewna.

Skeletocutis jest morfologicznie spokrewniony z rodzajami Diplomitoporus i Antrodiella. Rodzaje te mają taki sam dimityczny system strzępkowy ze strzępkami szkieletowymi, strzępki generatywne ze sprzążkami, gładkie i nieamyloidalne bazydiospory, brak cystyd i również powodują białą zgniliznę drewna. Skeletocutis odróżnia się tylko drobno inkrustowanymi strzępkami generatywnymi.

Systematyka i nazewnictwo

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Incrustoporiaceae, Polyporales, Incertae sedis, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.

Rodzaj Skletocutis utworzyli František Kotlaba i Zdeněk Pouzar w 1960 r. Gatunkiem typowym jest Skeletocutis amorpha (Fr.) Kotl. & Pouzar 1958. Synonimy nazwy naukowej: Incrustoporia Domański, Leptotrimitus Pouzar. Polską nazwę nadał Stanisław Domański w 1967 r. W polskim piśmiennictwie mykologicznym należące do tego rodzaju gatunki opisywane były także jako huba, żagiew, białak, mąkosa, powleczka.

Gatunki występujące w Polsce:

Skeletocutis alutacea (J. Lowe) Jean Keller 1979 – szkieletnica miękka
Skeletocutis amorpha (Fr.) Kotl. & Pouzar 1958 – szkieletnica pomarańczowa
Skeletocutis carneogrisea A. David 1982 – szkieletnica różowoszara
Skeletocutis kuehneri A. David 1982 – szkieletnica niszczykolubna
Skeletocutis nemoralis A. Korhonen & Miettinen 2018
Skeletocutis nivea (Jungh.) Jean Keller 1979 – szkieletnica biaława
Skeletocutis odora (Sacc.) Ginns 1984 – szkieletnica wonna
Skeletocutis semipileata (Peck) Miettinen & A. Korhonen 2018
Skeletocutis stellae (Pilát) Jean Keller 1979 – szkieletnica trwała
Skeletocutis subincarnata (Peck) Jean Keller 1979 – szkieletnica różowawa
Skeletocutis tschulymica (Pilát) Jean Keller 1979

Nazwy naukowe na podstawie Index Fungorum. Wykaz gatunków i nazwy polskie według W. Wojewody, Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów i innych.

Przypisy

1 2 3 Index Fungorum [online] [dostęp 2020-11-19] .
1 2 S.P.S.P. Gorjón S.P.S.P., Genera of corticioid fungi: keys, nomenclature and taxonomy, „Studies in Fungi”, 5 (1), 2020, s. 277, DOI: 10.5943/sif/5/1/12 [dostęp 2023-09-07] (ang.).
↑ Species Fungorum [online] [dostęp 2014-02-15] .
1 2 WładysławW. Wojewoda WładysławW., Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, s. 629–630, ISBN 83-89648-09-1 .
1 2 3 4 Grzyby makroskopijne Polski w literaturze mikologicznej [online], grzyby.pl [dostęp 2023-10-21] (pol.).
↑ W. Wojewoda nie podaje polskiej nazwy, synonimizując ten gatunek ze Skeletocutis odora, jednak według Index Fungorum jest to odrębny takson.
↑ Rekomendacja nr 6 (2025) Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego [online], 31 grudnia 2025 [dostęp 2026-06-08] (pol.).

[if-1] 1 2 3 Index Fungorum [online] [dostęp 2020-11-19] .

[kort-2] 1 2 S.P.S.P. Gorjón S.P.S.P., Genera of corticioid fungi: keys, nomenclature and taxonomy, „Studies in Fungi”, 5 (1), 2020, s. 277, DOI: 10.5943/sif/5/1/12 [dostęp 2023-09-07] (ang.).

[sf-3] Species Fungorum [online] [dostęp 2014-02-15] .

[check-4] 1 2 WładysławW. Wojewoda WładysławW., Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, s. 629–630, ISBN 83-89648-09-1 .

[lit-5] 1 2 3 4 Grzyby makroskopijne Polski w literaturze mikologicznej [online], grzyby.pl [dostęp 2023-10-21] (pol.).

[uw-6] W. Wojewoda nie podaje polskiej nazwy, synonimizując ten gatunek ze Skeletocutis odora, jednak według Index Fungorum jest to odrębny takson.

[kom6-7] Rekomendacja nr 6 (2025) Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego [online], 31 grudnia 2025 [dostęp 2026-06-08] (pol.).