Skolopendrowate

Skolopendrowate
	Scolopendridae
	Newport, 1844
	; Skolopendra olbrzymia (Scolopendra gigantea)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	stawonogi
Podtyp	wije
Gromada	pareczniki
Podgromada	Pleurostigmophora
Nadrząd	Epimorpha
Rząd	skolopendrokształtne
Rodzina	skolopendrowate
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Skolopendrowate (Scolopendridae) – rodzina dużych pareczników z rzędu skolopendrokształtnych.

Należące tu pareczniki mają po 4 pary oczu prostych na bokach płytki głowowej, rozmieszczone na planie rombów. Są pozbawione bruzd poprzecznych na sternitach tułowia. Ich stopy są dwuczęściowe, a szczękonóża odznaczają się obecności wyrostka na trochanteroprefemur i długim, kielichowatym ujściem gruczołów jadowych.

Analizy morfologiczne Edgecombe i Kocha z 2008 oraz molekularne Vahtery i innych z 2013 potwierdzają monofiletyzm skolopendrowatych. Te ostatnie wskazują również na monofiletyzm obu zaliczanych tu podrodzin: Otostigminae i Scolopendrinae, natomiast poważnie podważają monofiletyzm wielu rodzajów Otostigminae.

Do skolopendrowatych należą rodzaje:

Akymnopellis Shelley, 2008
Alipes Imhoff, 1854
Alluropus Silvestri, 1911
Arthrorhabdus Pocock, 1891
Asanada Meinert, 1885
Campylostigmus Ribaut, 1923
Colobopleurus Kraepelin, 1903
Cormocephalus Newport, 1845
Digitipes Attems, 1930
Edentistoma Tömösváry, 1882
Ethmostigmus Pocock, 1898
Hemiscolopendra Kraepelin, 1903
Kanparka Waldock et Edgecombe, 2012
Notiasemus L.E. Koch, 1985
Otostigmus Porat, 1876
Psiloscolopendra Kraepelin, 1903
Rhoda Meinert, 1886
Rhysida Wood, 1862
Scolopendra Linnaeus, 1758
Scolopendropsis Brandt, 1841
Sterropristes Attems, 1934

Przypisy

↑ Słownik polszczyzny XVI wieku T. 15: Mor - Nałysion. Wrocław, Warszawa, Kraków, Gdańsk, Łódź: Wydawnictwo PAN, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1984, s. 17. ISBN 83-04-01563-3.
1 2 3 Gregory D. Edgecombe, Markus Koch. Phylogeny of scolopendromorph centipedes (Chilopoda): morphological analysis featuring characters from the peristomatic area. „Cladistics”. 24, s. 872–901, 2008. DOI: 10.1111/j.1096-0031.2008.00220.x. (ang.).
1 2 Wolfgang Bücherl: Venomous Chilopods or Centipedes. W: Wolfgang Bücherl, Eleanor E. Buckley (red.): Venomous Animals and Their Venoms. Volume III: Venomous Invertebrates. New York, London: Academic Press, 1971, s. 180-181.
1 2 3 Varpu Vahtera, Gregory D. Edgecombe, Gonzalo Giribet. Phylogenetics of scolopendromorph centipedes: can denser taxon sampling improve an artificial classification?. „Invertebrate Systematics”. 27, s. 578–602, 2013. CSIRO Publishing. DOI: 10.1071/IS13035.
↑ Scolopendridae. [w:] BioLib.cz [on-line]. [dostęp 2017-05-01].

[sl-1] Słownik polszczyzny XVI wieku T. 15: Mor - Nałysion. Wrocław, Warszawa, Kraków, Gdańsk, Łódź: Wydawnictwo PAN, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1984, s. 17. ISBN 83-04-01563-3.

[Edgecombe-2] 1 2 3 Gregory D. Edgecombe, Markus Koch. Phylogeny of scolopendromorph centipedes (Chilopoda): morphological analysis featuring characters from the peristomatic area. „Cladistics”. 24, s. 872–901, 2008. DOI: 10.1111/j.1096-0031.2008.00220.x. (ang.).

[Bucherl-3] 1 2 Wolfgang Bücherl: Venomous Chilopods or Centipedes. W: Wolfgang Bücherl, Eleanor E. Buckley (red.): Venomous Animals and Their Venoms. Volume III: Venomous Invertebrates. New York, London: Academic Press, 1971, s. 180-181.

[Vahtera-4] 1 2 3 Varpu Vahtera, Gregory D. Edgecombe, Gonzalo Giribet. Phylogenetics of scolopendromorph centipedes: can denser taxon sampling improve an artificial classification?. „Invertebrate Systematics”. 27, s. 578–602, 2013. CSIRO Publishing. DOI: 10.1071/IS13035.

[biolib-5] Scolopendridae. [w:] BioLib.cz [on-line]. [dostęp 2017-05-01].