Small Unmanned Ground Vehicle

SUGV

Small Unmanned Ground Vehicle (SUGV) – rodzina niewielkich zdalnie sterowanych bezzałogowych pojazdów lądowych, opracowana pierwotnie przez amerykańską firmę iRobot, a następnie rozwijana przez Endeavor Robotics i Teledyne FLIR(inne języki). Pojazd został opracowany na potrzeby programu Future Combat Systems (Systemów Bojowych Przyszłości) Armii Stanów Zjednoczonych, a jego kolejne wersje przeznaczono do rozpoznania, obserwacji i neutralizacji materiałów wybuchowych. Roboty tej rodziny zamawiały zarówno amerykańskie wojska lądowe, jak i Siły Powietrzne Stanów Zjednoczonych.

SUGV powstał jako mniejsza i lżejsza odmiana robota PackBot(inne języki) firmy iRobot. Jego niewielka masa, wynosząca w zależności od wersji i wyposażenia około 9–16 kilogramów, umożliwia przenoszenie pojazdu przez jednego człowieka. Jego zadaniem jest rozpoznanie niebezpiecznych miejsc, takich jak pomieszczenia, tunele, jaskinie i kanały, rozpoznawanie zagrożeń chemicznych, rozminowywanie i neutralizowanie improwizowanych ładunków wybuchowych (IED) oraz wskazywanie laserem celów do ataku, przewidziane w pierwotnym programie rozwoju pojazdu.

Historia

Prace nad pojazdem prowadzono w ramach programu Future Combat Systems, którego celem była modernizacja wyposażenia i systemów dowodzenia amerykańskich wojsk lądowych. W 2007 roku Departament Obrony Stanów Zjednoczonych przewidywał pozyskanie 1245 egzemplarzy pojazdu, a w chwili opracowania dokumentacji programu istniało sześć prototypów.

W kwietniu 2007 roku iRobot i Boeing zawarły porozumienie dotyczące wspólnego opracowania i wprowadzenia na rynek robota SUGV Early, przeznaczonego do zastosowań wojskowych, cywilnych i komercyjnych. Zgodnie z porozumieniem Boeing miał odpowiadać za integrację systemów, wsparcie produkcji wielkoseryjnej i marketing, a iRobot za projektowanie, rozwój technologii i produkcję robotów. W ramach późniejszych kontraktów wojskowych Boeing występował jako główny wykonawca i integrator, odpowiedzialny również za zarządzanie programem, obsługę kontraktową, wsparcie testów i kontrolę jakości, natomiast iRobot odpowiadał za technologię, produkcję, szkolenia i logistykę.

W styczniu 2008 roku armia amerykańska przyspieszyła testowanie prototypów robota przeznaczonego do rozpoznania terenów niebezpiecznych i trudno dostępnych. W ramach przyspieszonego programu testów przewidziano przekazanie 25 robotów SUGV żołnierzom Army Evaluation Task Force w Fort Bliss w stanie Teksas. Dostawy miały następować od stycznia do czerwca 2008 roku, a testy użytkowe zakończyć się we wrześniu.

W 2008 roku podczas wystawy Association of the United States Army (AUSA) iRobot zaprezentował rodzinę pojazdów SUGV 300, obejmującą odmiany o różnym wyposażeniu i przeznaczeniu. Model SUGV 320 przewidziano dla programu Future Combat Systems, natomiast SUGV 300 i SUGV 310 opracowano odpowiednio do rozpoznania i zadań związanych z neutralizacją materiałów wybuchowych.

Po anulowaniu programu Future Combat Systems w 2009 roku SUGV znalazł się wśród systemów przewidzianych do dalszego rozwoju i wdrażania w ramach modernizacji brygadowych zespołów bojowych armii amerykańskiej (Brigade Combat Team Modernization, BCTM). W 2009 roku pojazd przeszedł testy użytkowe w Fort Bliss, a 24 grudnia 2009 roku zatwierdzono przejście programu Early Infantry Brigade Combat Team (E-IBCT) Increment 1 do etapu Milestone C, obejmującego rozpoczęcie produkcji małoseryjnej (Low-Rate Initial Production, LRIP) wyposażenia dla jednej brygady.

W lipcu 2010 roku Boeing i iRobot otrzymały zamówienie uzupełniające o wartości 14,6 mln dolarów na dostawę 94 robotów SUGV 310 oraz części zamiennych dla armii amerykańskiej. Było to piąte zamówienie w ramach obowiązującego kontraktu, zwiększające łączną liczbę zamówionych w nim pojazdów do 323.

W październiku 2010 roku Boeing i iRobot otrzymały od Sił Powietrznych Stanów Zjednoczonych kontrakt typu IDIQ (Indefinite Delivery, Indefinite Quantity), przewidujący możliwość zakupu do 70 robotów SUGV 310 dla jednostek neutralizacji materiałów wybuchowych. Początkowa wartość kontraktu wynosiła 3,84 mln dolarów, a okres jego obowiązywania miał zakończyć się we wrześniu 2012 roku. Do końca stycznia 2011 roku dostarczono pierwszych 30 robotów zamówionych w ramach tego kontraktu.

W styczniu 2011 roku iRobot poinformował o sfinalizowaniu kontraktu o wartości 13,9 mln dolarów na dostawę 45 robotów SUGV w ramach pierwszego etapu produkcji małoseryjnej dla programu BCTM. W chwili ogłoszenia kontraktu dostarczono 30 egzemplarzy, a pozostałe 15 miało zostać przekazanych w tym samym miesiącu. Kontrakt obejmował także szkolenia, wsparcie serwisowe i części zamienne.

W kwietniu 2011 roku armia amerykańska złożyła zamówienie o wartości 7,6 mln dolarów na 50 robotów SUGV 310 i części zamienne. Zamówienie zostało złożone w ramach nowego kontraktu typu IDIQ, przewidującego początkową dostawę 50 pojazdów.

W dniu 31 sierpnia 2011 roku iRobot otrzymał od Boeinga powiadomienie o częściowym zakończeniu kontraktu dotyczącego projektowania i rozwoju robota XM1216 (SUGV 320). Przyczyną było zakończenie finansowania programu BCTM przez amerykański rząd federalny w ramach kontraktu głównego zawartego z Boeingiem. Zakończenie części prac rozwojowych miało wejść w życie 30 września 2011 roku. Decyzja nie obejmowała innych obowiązujących kontraktów dotyczących produkcji i dostaw robotów XM1216. Informację o częściowym zakończeniu kontraktu iRobot podał publicznie 7 września 2011 roku.

W październiku 2011 roku armia amerykańska złożyła zamówienie o wartości 11 mln dolarów na 70 robotów SUGV 310 wraz z zestawami części zamiennych. Było to pierwsze zamówienie w ramach nowego, dwuletniego kontraktu typu requirements, umożliwiającego armii zamawianie pojazdów i części zgodnie z bieżącymi potrzebami.

W czerwcu 2012 roku iRobot otrzymał drugie zamówienie w ramach tego kontraktu, o wartości 12,7 mln dolarów, na dostawę 68 robotów SUGV 310 oraz zestawów części zamiennych. Dostawy miały zostać zakończone do 31 sierpnia 2012 roku. Łączna liczba robotów zamówionych w ramach tego kontraktu wynosiła wówczas 138, a jego wartość osiągnęła około 24 mln dolarów. Kontrakt przewidywał możliwość zakupu robotów i części zamiennych do września 2015 roku.

W kwietniu 2016 roku iRobot sprzedał dział robotyki obronnej i bezpieczeństwa funduszowi Arlington Capital Partners, który utworzył na jego podstawie przedsiębiorstwo Endeavor Robotics. W marcu 2019 roku Endeavor Robotics zostało przejęte przez FLIR Systems(inne języki), a rodzina SUGV weszła do oferty tego producenta.

Konstrukcja i wyposażenie

SUGV ma gąsienicowy układ jezdny z dodatkowymi, ruchomymi ramionami gąsienicowymi (flippers), które ułatwiają pokonywanie przeszkód terenowych i schodów. Niewielkie rozmiary umożliwiają transport pojazdu w plecaku żołnierza oraz szybkie rozwinięcie do działania.

Pojazd jest wyposażony w zestaw kamer umożliwiających obserwację otoczenia i zdalne prowadzenie rozpoznania. W wersji SUGV 310 stosowane są cztery kamery kolorowe, z których jedna ma 40-krotne powiększenie obrazu (10-krotne optyczne i 4-krotne cyfrowe) oraz oświetlenie w podczerwieni i świetle białym, umożliwiające obserwację w warunkach ograniczonej widoczności. Istnieje również możliwość zamontowania dodatkowej kamery termowizyjnej. Robot może być również wyposażony w ruchomy manipulator zakończony chwytakiem, pozwalający na podnoszenie i przemieszczanie przedmiotów oraz obsługę urządzeń wykorzystywanych do neutralizacji materiałów wybuchowych.

Wersja SUGV 310 ma manipulator zdolny do podnoszenia przedmiotów o masie do około 10 kg w położeniu bliskim korpusowi pojazdu. Ramię może wysuwać się na odległość około 61 cm i według danych katalogowych iRobot z 2012 roku podnosić przy pełnym wysunięciu przedmioty o masie do około 3,2 kg. Mechanizm chwytaka umożliwia nieograniczony obrót wokół jednej z osi. Robot może poruszać się z prędkością do 10 km/h, pokonywać przeszkody o wysokości około 30 cm oraz wzniesienia o nachyleniu do 40°.

Czas pracy pojazdu zależy od zastosowanych akumulatorów. Według katalogu akcesoriów iRobot z 2012 roku dwa akumulatory litowo-jonowe BB-2557/U zapewniają około 1,5–2 godzin pracy, natomiast zastosowanie dwóch akumulatorów BB-2590/U wydłuża czas działania do około 6–7 godzin.

Oryginalne założenia programu SUGV w ramach Future Combat Systems przewidywały modułową konstrukcję umożliwiającą instalowanie różnego rodzaju wyposażenia, w tym ramienia manipulacyjnego, czujników elektrooptycznych i podczerwonych, dalmierza laserowego, laserowego znacznika celów oraz detektorów zagrożeń chemicznych, radiologicznych i jądrowych. Przewidywano także możliwość prowadzenia robota za pomocą przewodu światłowodowego i współpracy z siecią systemu Future Combat Systems. Zakładany czas działania wynosił sześć godzin. Do planowanego wyposażenia zaliczano również wykrywacz min oraz czujnik umożliwiający rozpoznawanie obiektów znajdujących się za ścianami.

W późniejszych odmianach SUGV 310 stosowano system sterowania uPoint Multi-Robot Control System, wykorzystujący wzmocniony tablet z ekranem dotykowym. Łączność radiową zapewniał system MPU5 pracujący w sieci MANET(inne języki) Wave Relay, umożliwiającej komunikację między robotami, operatorami i innymi uczestnikami sieci.

Warianty

W ramach rozwoju konstrukcji powstało kilka odmian pojazdu, różniących się wyposażeniem i przeznaczeniem:

Zastosowanie

SUGV opracowano do prowadzenia misji rozpoznawczych i wykonywania zadań w miejscach, w których bezpośrednie działanie żołnierzy wiąże się z dużym ryzykiem. Roboty mogą być wykorzystywane do sprawdzania budynków, tuneli, jaskiń, kanałów oraz podejrzanych przedmiotów i ładunków wybuchowych. Dzięki transmisji obrazu operator może obserwować otoczenie bez konieczności bezpośredniego zbliżania się do zagrożenia.

W dniu 10 kwietnia 2008 roku podczas demonstracji technologii Future Combat Systems na Kapitolu w Waszyngtonie zaprezentowano działanie SUGV. Robot zbliżył się do podejrzanego pakunku i potwierdził jego lokalizację, podczas gdy żołnierze obserwowali obiekt za pomocą transmisji obrazu z kamery i zdalnie sterowali ruchami pojazdu.

Roboty SUGV 310 były wykorzystywane w działaniach wojskowych przede wszystkim przez zespoły zajmujące się neutralizacją materiałów wybuchowych. W 2011 roku armia amerykańska rozszerzyła ich wykorzystanie również na jednostki wojsk inżynieryjnych i Korpusu Piechoty Morskiej Stanów Zjednoczonych.

Zobacz też