Liospiriferina rostrata, przedstawiciel spiriferinidów z liasu Francji. Rozwarta muszla od strony przedniej; we wnętrzu widoczne spiralium.
Spiralium – szkielet lofoforuramienionogów w postaci taśmowatej listewki zwiniętej w formie spirali lub stożka; jedna z form brachidium.
Opis
U niektórych ramienionogów lofofor – główny organ służący do oddychania i odżywiania się – posiada szkielet wewnętrzny, który może podtrzymywać tylko proksymalną część lofoforu (krura) lub zarówno proksymalną, jak i dystalną (brachidium). Jedną z dwóch form brachidium są spiralia – każde z dwóch ramion lofoforu jest podparte listewką skręconą w formie stożka (spirali w rzucie na płaszczyznę). Każdy z dwóch stożków nosi nazwę spiralium czyli pojedyncze brachidium składa się z pary spiraliów.
Występowanie
Ułożenie i budowa spiraliów jest diagnostyczne dla rzędów ramienionogów:
u przedstawicieli rzędu Atrypida końce spiralium (szczyty stożków) są zwrócone w stronę skorupki grzbietowej lub w stronę środka muszli (ułożenie dorsalne lub medialne);
u przedstawicieli rzędu Athyridida końce spiralium są zwrócone na zewnątrz lub w stronę skorupki brzusznej (ułożenie lateralne lub wentralne); jugum obecne; u niektórych (rzadkich) atyridów spiralium jest podwójne (diplospiralium);
u przedstawicieli rzędów Spiriferida i Spiriferinida końce spiralium są zwrócone na zewnątrz (ułożenie lateralne); jugum obecne u spiriferinidów, brak u spiriferidów.
W dawniejszej systematyce wszystkie ramienionogi posiadające spiralium zaliczano do rzędu Spiriferida [s.l.].
Pierwsze ramienionogi posiadające spiralium pojawiły się w ordowiku, a ostatnie wymarły w jurze. Spiralium nie występuje u żadnych współczesnych ramienionogów.
Atrypa sp., przedstawiciel atrypidów. Częściowo złuszczona muszla (po prawej stronie) pozwala dojrzeć dorsalnie skierowane spiralium
Atrypa sp., rysunek rekonstrukcyjny: para spiraliów ułożonych dorsalnie
Spirifer striatus, przedstawiciel spiriferidów. Muszla w widoku grzbietowym i rysunek rekonstrukcyjny lateralnie ułożonych spiraliów
Spirifer striatus, rysunki spiraliów
Metody badań
Wewnętrzne struktury muszli ramienionogów, w tym spiralium, najczęściej bada się przy pomocy metody szlifów seryjnych, natomiast w wyjątkowych przypadkach spiralium można wypreparować.
Przypisy
12AlwynA.WilliamsAlwynA., C. Howard C.C.H.C.BruntonC. Howard C.C.H.C., Morphological and anatomical terms applied to brachiopods, [w:] Roger R.R.R.Kaesler (red.), Treatise on Invertebrate Paleontology. Part H: Brachiopoda, Revised. Volume 1, Geol. Soc. America & Univ. Kansas, 1997, s. 423–440.
↑PaulP.CopperPaulP., Atrypida, [w:] Roger L.R.L.Kaesler (red.), Treatise on Invertebrate Paleontology. Part H, Brachiopoda, Revised, Volume 4: Rhynchonelliformea (part), Boulder, Colorado–Lawrence, Kansas: The Geological Society of America, Inc. and The University of Kansas, 2002, s. 1377–1474.
↑FernandoF.AlvarezFernandoF., RongR.Jia-yuRongR., Athyridida, [w:] Roger R.R.R.Kaesler (red.), Treatise on Invertebrate Paleontology. Part H, Brachiopoda, Revised, Volume 4: Rhynchonelliformea (part), Boulder, Colorado–Lawrence, Kansas: The Geological Society of America, Inc. and The University of Kansas, 2002, s. 1475–1614.
↑J.L.J.L.CarterJ.L.J.L., J.G.J.G.JohnsonJ.G.J.G., Spiriferinida, [w:] Roger L.R.L.Kaesler (red.), Treatise on Invertebrate Paleontology, Part H, Brachiopoda, Revised. Volume 5: Rhynchonelliformea (part), Boulder, Colorado–Lawrence, Kansas: Geological Society of America and University of Kansas Press, 2006, s. 1877–1937.
