Splügenpass

Splügenpass,
Passo dello Spluga
Ilustracja
Droga na przełęcz od strony szwajcarskiej
Państwo

 Szwajcaria
 Włochy

Wysokość

2113 m n.p.m.

Pasmo

Alpy Lepontyńskie / Alpy Retyckie

Położenie na mapie Gryzonii
Mapa konturowa Gryzonii, blisko centrum po lewej na dole znajduje się punkt z opisem „Splügenpass,Passo dello Spluga”
Położenie na mapie Szwajcarii
Mapa konturowa Szwajcarii, po prawej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Splügenpass,Passo dello Spluga”
Ziemia46°30′20″N 9°19′49″E/46,505556 9,330278
Multimedia w Wikimedia Commons

Splügenpass lub Passo dello Spluga (retorom. Pass dal Spleia, łac. Cunus Aureus) – przełęcz położona na wysokości 2113, 2114 m lub 2117 n.p.m., na granicy Szwajcarii (kanton Gryzonia) i Włoch (region Lombardia). Oddziela ona Alpy Lepontyńskie od Alp Retyckich. Splügenpass łączy szwajcarską miejscowość Splügen na północy (dawny okręg Hinterrhein) z włoską miejscowością Chiavenna (prowincja Sondrio) na południu.

Przez tę przełęcz przebiega dział wodny oddzielający dorzecze Renu na północy od dorzecza Padu na południu.

Polskie źródła encyklopedyczne podają nazwę Splügen. Nazwa ta pojawia się w literaturze pięknej (Adam Mickiewicz Do ***. Na Alpach w Splügen 1829, Giosuè Carducci Elegia Splügenu).

Galeria

Uwagi

  1. ↑ Nazwę niezgodną z zaleceniami Komisji Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej.
  2. ↑ W przypisach opracowanych przez Czesława Zgorzelskiego podano, że Splügen to przełęcz alpejska na pograniczu Szwajcarii i Włoch (Adam Mickiewicz, Wybór poezji, Zakład Narodowy imienia Ossolińskich, Kraków 1986, t. 2, s. 199).
  3. ↑ W objaśnieniach tłumaczki: „Splügen – włoskie Spluga, wysoka przełęcz, stanowiąca jeden z traktów alpejskich ze Szwajcarii do Włoch. W poezji polskiej upamiętniona wierszem Mickiewicza”, Giosuè Carducci, Ody barbarzyńskie, przekład Julii Dicksteinówny, Instytut Wydawniczy „Biblioteka Polska”, Warszawa 1923, s. 121.

Przypisy

  1. ↑ Endonim niemiecki: Nazewnictwo geograficzne świata. Zeszyt 12. Europa, Część II, s. 202, Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej przy Głównym Geodecie Kraju, Warszawa, 2010. [dostęp 2016-08-01].
  2. ↑ Endonim włoski: Nazewnictwo geograficzne świata. Zeszyt 12. Europa, Część II, s. 253, Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej przy Głównym Geodecie Kraju, Warszawa, 2010. [dostęp 2016-08-01].
  3. ↑ Główny Urząd Geodezji i Kartografii nie podaje polskiego egzonimu: Urzędowy wykaz polskich nazw geograficznych świata, ss. 290 i 372; Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej przy Głównym Geodecie Kraju, Warszawa, 2013. [dostęp 2016-08-01]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-05-07)].
  4. ↑ Główny Urząd Geodezji i Kartografii: Urzędowy wykaz polskich nazw geograficznych świata, Przedmowa, s. XVIII; Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej przy Głównym Geodecie Kraju, Warszawa, 2013. [dostęp 2016-08-01]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-05-07)].
    Niewymienienie danego obiektu jest jednoznaczne ze stwierdzeniem, że Komisja nie zaleca dla niego polskiej nazwy, nawet jeżeli taka spotykana jest w niektórych publikacjach.
  5. ↑ Nazwa retoromańska: Nazewnictwo geograficzne świata. Zeszyt 12. Europa, Część II, s. 202, Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej przy Głównym Geodecie Kraju, Warszawa, 2010. [dostęp 2017-04-12].
  6. ↑ Splügenpass [online], hls-dhs-dss.ch [dostęp 2025-10-10] (niem.).
  7. ↑ Maps of Switzerland - Swiss Confederation - map.geo.admin.ch [online], map.geo.admin.ch [dostęp 2025-10-10].
  8. ↑ Dr H. Dübi, Die Römerstraßen in den Alpen [online], Schweizer Alpen-Club SAC, 9 września 2019 [dostęp 2025-10-10] (niem.).
  9. ↑ Podręczna Encyklopedya Powszechna, Wydawnictwo Przeglądu Tygodniowego, Warszawa 1901, t. 6, s. 210.
  10. ↑ Ilustrowana Encyklopedia Trzaski, Everta i Michalskiego, Księgarnia Trzaski, Everta i Michalskiego, Kraków 1927, t. 5, s. 139.
  11. ↑ Popularna Encyklopedia Powszechna, Oficyna Wydawnicza Fogra, Kraków 1997, t. 17, s. 27.
  12. ↑ Wielka Encyklopedia PWN, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2004, t. 25, s. 434.

Linki zewnętrzne