Schemat tworzenia tkaniny rypsowej oraz rysunek splotuPorównanie różnych splotów rypsowych
Splot rypsowy – splot pochodny splotupłóciennego. W splocie płóciennym długości przeplotów wątku i osnowy są sobie równe i wynoszą 1. Zapisuje się to w postaci wyróżnika splotu
Sploty rypsowe regularne powstają przez wydłużenie przeplotu wątku lub osnowy o określoną liczbę nitek. W splotach nieregularnych długości przeplotów są zmienne, np. .
Podział
Sploty rypsowe dzielą się na:
osnowowe regularne (poprzeczne) – powstające przez wydłużenie przeplotu np. o dwie nitki wzdłuż osnowy, (0,0,1,0,0) co daje poprzeczne prążki.
wątkowe regularne (podłużne) – powstające przez wydłużenie przeplotu np. o dwie nitki tylko wzdłuż wątku, co daje podłużne prążki.
wątkowe i osnowowe nieregularne – powstają przez zastosowanie dwóch różnych wielkości przeplotów w raporcie. Sploty rypsowe nieregularne tworzą prążki o różnej szerokości.
wątkowe i osnowowe, regularne i nieregularne sploty rypsowe skośne – prążki na tkaninie przebiegają pod różnymi kątami.
wzorzyste – kombinacja różnych, opisanych wyżej splotów pozwala uzyskać niewielkie, proste wzory, złożone z figur geometrycznych.
Zastosowanie
Splot rypsowy stosuje się do wyrobu: tkanin ścierkowych, obrusów, tkanin stołowych, dekoracyjnych, frotte.
↑MartaM.MichałowskaMartaM., Leksykon włókiennictwa: surowce i barwniki, narzędzia i maszyny, techniki i technologie, wyroby i dziedziny, Warszawa: Krajowy Ośrodek Badań i Dokumentacji Zabytków, 2006, s. 356, ISBN978-83-922906-5-0.
↑Ryps;Ryps osnowowy, poprzeczny; Ryps wątkowy, podłużny., [w:] JoannaJ.MinksztymJoannaJ. i inni red., Słownik terminologiczny polskich strojów ludowych. T. 1: Materiały, techniki, akcesoria, Atlas Polskich Strojów Ludowych. Zeszyt specjalny, Wrocław: Polskie Towarzystwo Ludoznawcze, 2025, s. 128, ISBN978-83-64465-69-7.
↑FranciszekF.KotulaFranciszekF., Atlas polskich strojów ludowych: Małopolska, JózefJ.Gajek (red.), t. z. 4, Polskie Towarzystwo Ludoznawcze, 1958, s. 8.
↑IrenaI.BiałasIrenaI., KrystynaK.KaczkoKrystynaK., MariaM.Lipa-KuczyńskaMariaM. (red.), Z życia ludu śląskiego XIX-XX w. Przewodnik po stałej wystawie etnograficznej, Muzeum Górnośląskie w Bytomiu, 1992, s. 37.