Stachyphrynium

*Stachyphrynium*
	; Stachyphrynium placentarium
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	liliopodobne (≡ jednoliścienne)
Rząd	imbirowce
Rodzina	marantowate
Rodzaj	Stachyphrynium
	Nazwa systematyczna
	Stachyphrynium K. M. Schumann; Engler, Pflanzenr. IV. 48: 45 (1902)
	Typ nomenklatoryczny
	non designatus
Synonimy
	Phyllodes Lour.
	Phyllodes Lour.
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Stachyphrynium K.Schum. − rodzaj roślin z rodziny marantowatych. Należy do niego 9 gatunków występujących w południowej Azji, na obszarze od Indii do południowo-wschodnich Chin i Indonezji.

Nazwa naukowa rodzaju pochodzi od greckich słów stachys (στάχυς – kłos) i phrynos (φρῦνος – ropucha).

Morfologia

Pokrój: Wieloletnie rośliny zielne o wysokości do 200 cm.

Pędy: Płożące kłącze.

Liście: Liście odziomkowe.

Kwiaty: Zebrane w kłosowate, zwykle bocznie spłaszczone kwiatostany, tworzące kłosowaty do główkowatego kwiatostan złożony. Podsadki zwykle zielone, ułożone dwurzędowo. Z kąta każdej podsadki wyrasta od 1 do 5 par kwiatów. Listki zewnętrznego okółka okwiatu mniej więcej połowy długości tych wewnętrznego okółka, zwykle dużo krótsze, błoniaste. Listki wewnętrznego okółka podługowate, mniej więcej równe. Dwa zewnętrzne prątniczki odwrotnie jajowate. Zalążnia trójkomorowa, często jedna komora zredukowana. Szyjka słupka cylindryczna, zakrzywiająca się po dotknięciu. Znamię powiększone, stępione.

Owoce: Elipsoidalne, pękające torebki, zawierające zwykle 2 nasiona. Osnówka odgięta, dwupłatkowa.

Systematyka

Pozycja systematyczna: Rodzaj z rodziny marantowatych (Marantaceae) z rzędu imbirowców (Zingiberales).

Wykaz gatunków

Stachyphrynium borneense Ridl.
Stachyphrynium calcicola A.D.Poulsen & Clausager
Stachyphrynium lancifolium Suksathan & Borchs.
Stachyphrynium latifolium (Blume) K.Schum.
Stachyphrynium longispicatum Suksathan & Borchs.
Stachyphrynium placentarium (Lour.) Clausager & Borchs.
Stachyphrynium repens (Körn.) Suksathan & Borchs.
Stachyphrynium spicatum (Roxb.) K.Schum.
Stachyphrynium sumatranum (Miq.) K.Schum.

Zastosowanie

Rośliny lecznicze: Wywar z Stachyphrynium repens stosowany jest tradycyjnie przez Malajów jako środek wspomagający po porodzie.

Inne zastosowania: Liście S. placentarium wykorzystywane są w Indiach do celów ceremonialnych i rytualnych. W Wietnamie liście tej rośliny, zwane lá dong, służą do owijania tradycyjnego ciasta banh chung(inne języki).

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2023-09-17] (ang.).
1 2 3 4 Plants of the World Online. The Royal Botanic Gardens, Kew, 2019. [dostęp 2026-07-13]. (ang.).
↑ Farr E. R., Zijlstra G. (ed.): Index Nominum Genericorum (Plantarum). Smithsonian Institution, 1996–. [dostęp 2023-11-18]. (ang.).
↑ Umberto Quattrocchi: CRC World Dictionary of Plant Names. T. 4: R–Z. CRC Press, 2000, s. 2546. ISBN 0-8493-2678-8.
1 2 3 Stachyphrynium. e-Flora of Thailand. [dostęp 2026-07-18].
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 Stachyphrynium. Flora of China. [dostęp 2026-07-18].
1 2 Umberto Quattrocchi: CRC World Dictionary of Medicinal and Poisonous Plants: common names, scientific names, eponyms, synonyms, and etymology. CRC, Taylor & Francis Group, 2012, s. 3551. ISBN 978-1-4200-8044-5. OCLC 774639599. (ang.).
↑ Banh Chung: The timeless symbol of Vietnam’s Lunar New Year. The World and Vietnam Report. [dostęp 2026-07-18]. (wiet.).

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).

[apweb-2] 1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2023-09-17] (ang.).

[kew-3] 1 2 3 4 Plants of the World Online. The Royal Botanic Gardens, Kew, 2019. [dostęp 2026-07-13]. (ang.).

[ing-4] Farr E. R., Zijlstra G. (ed.): Index Nominum Genericorum (Plantarum). Smithsonian Institution, 1996–. [dostęp 2023-11-18]. (ang.).

[crc-5] Umberto Quattrocchi: CRC World Dictionary of Plant Names. T. 4: R–Z. CRC Press, 2000, s. 2546. ISBN 0-8493-2678-8.

[dnp-6] 1 2 3 Stachyphrynium. e-Flora of Thailand. [dostęp 2026-07-18].

[fch-7] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 Stachyphrynium. Flora of China. [dostęp 2026-07-18].

[crcmed-8] 1 2 Umberto Quattrocchi: CRC World Dictionary of Medicinal and Poisonous Plants: common names, scientific names, eponyms, synonyms, and etymology. CRC, Taylor & Francis Group, 2012, s. 3551. ISBN 978-1-4200-8044-5. OCLC 774639599. (ang.).

[banh-9] Banh Chung: The timeless symbol of Vietnam’s Lunar New Year. The World and Vietnam Report. [dostęp 2026-07-18]. (wiet.).