Stefan Rogowicz

Stefan Rogowicz
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia

23 marca 1891
Warszawa

Data i miejsce śmierci

23 grudnia 1946
Łódź

Narodowość

polska

Alma Mater

Państwowa Wyższa Szkoła Ogrodnicza w Warszawie

Praca
Styl

architektura krajobrazu

Projekty

Park na Zdrowiu

Odznaczenia
Złoty Krzyż Zasługi (II RP)
Zdjęcie kolorowe. Fotografia przedstawia płaski nagrobek z czerwonobrązowego kamienia. Na płycie nagrobnej wyryte są krzyż i napis „Ś. P. STEFAN ROGOWICZ 1891 — 1946 TWÓRCA PARKÓW ŁODZI”. Przed nagrobkiem, na pierwszym planie, kwitną żółte kwiaty.
Grób Stefana Rogowicza na Starym Cmentarzu w Łodzi

Stefan Rogowicz (ur. 23 marca 1891 w Warszawie, zm. 23 grudnia 1946 w Łodzi) – polski architekt ogrodnictwa, ogrodnik, planista i publicysta naukowy, określany twórcą łódzkich parków.

Życiorys

Stefan Rogowicz urodził się w Warszawie jako syn warszawskiego lekarza Jakuba Ignacego Rogowicza (1839–1896) i Marii z Zawadzkich (1841–1939). Był młodszym bratem Wacława (1876–1960), Jadwigi (1878–1971) i Jana (1881–1945). Rogowiczowie mieszkali w kamienicy przy ul. Nowogrodzkiej 26 w Warszawie, tuż obok ulicy Marszałkowskiej, w miejscu dzisiejszego hotelu Novotel Warszawa Centrum.

W 1916 po uprzednim ukończeniu szkoły realnej, został absolwentem Państwowej Wyższej Szkoły Ogrodniczej w Warszawie. Pracował m.in. przy tworzeniu stacji doświadczalnej Towarzystwa Ogrodniczego Warszawskiego – arboretum w Morach.

Zaprojektował wiele parków i ogrodów. Począwszy od 1918 tworzył parki dworskie w całej Polsce, ogrody przy willach prywatnych właścicieli, a także ogrody przy instytucjach państwowych i fabrykach. Ponad 40 jego projektów umieszczono w „Rejestrze ogrodów polskich”.

W latach 1925–1929 pracował jako ogrodnik-planista w Dziale Ogrodniczym Wydziału Technicznego Zarządu Zieleni w Warszawie. W 1928 roku podczas Krajowej Wystawy Ogrodniczej w Poznaniu, zdobył nagrodę za projekt zagospodarowania przestrzennego Polesia Konstantynowskiego zwanego Zdrowiem.

1 października 1929 już jako znany planista objął stanowisko naczelnika Wydziału Plantacji Zarządu Miejskiego w Łodzi, gdzie z przerwą na okupację pozostał do końca życia. Przystosował istniejące parki (m.in. park Poniatowskiego, Źródliska, Sienkiewicza, 3 Maja) do współczesnych wymagań wielkomiejskich. Ukierunkował plan zadrzewienia miasta. Zaprojektował i tworzył Park Ludowy na Zdrowiu. Był to wówczas największy park w Polsce i jeden z największych w Europie. Budowę parku Rogowicz prowadził osobiście do wybuchu II wojny światowej. Ponadto stworzył i zrealizował m.in. projekt kompleksu ogródków działkowych przy al. Unii Lubelskiej, które obecnie noszą jego imię (ROD im. Stefana Rogowicza). Był propagatorem ogródków jordanowskich i ogrodów szkolnych. Zmodernizował większość parków łódzkich i w parku na Zdrowiu zaprojektował ZOO.

W okresie okupacji niemieckiej pracował jako robotnik w Zieleni Miejskiej, pozbawiono go stanowiska służbowego i mieszkania. W 1945 po zakończeniu II wojny światowej powrócił na stanowisko naczelnika Wydziału Plantacji. Uczestniczył w naradach dotyczących utworzenia Łódzkiego Ogrodu Botanicznego.

Zmarł 23 grudnia 1946 w wieku 56 lat. Został pochowany w części katolickiej Starego Cmentarza w Łodzi (kwatera XIX-2-23). Jego żona, Irena Rogowiczowa (ur. 7 marca 1906), zmarła 3 lutego 1982 i została pochowana na cmentarzu Zarzew w Łodzi (kwatera XLV-10-44).

Upamiętnienie

Zdjęcie kolorowe. Fotografia przedstawia szary, ustawiony pionowo, wśród parko wych alejek głaz narzutowy. Do kamienia jest przytwierdzona ciemna tablica pamiątkowa z napisem „STEFANOWI ROGOWICZOWI architektowi zieleni miasta Łodzi twórcy Łódzkich parków i zieleńców Społeczeństwo Łodzi Grudzień 1996”. Między górną krawędź tablicy, a głaz, do którego jest przytwierdzona, zatknięto na całej szerokości, kwitnące na żółto, kwiaty. W tle zdjęcia widać parkowe rośliny i alejki.
Pamiątkowy kamień poświęcony Stefanowi Rogowiczowi w parku na Zdrowiu

Jego imieniem nazwano ulicę na łódzkim osiedlu Olechów, a także park Zielona Ostoja pomiędzy ulicami Centralną i Wycieczkową w Łodzi. W 1996 w 50. rocznicę śmierci planisty w parku im. J. Piłsudskiego na Zdrowiu w Łodzi odsłonięto kamień z tablicą pamiątkową. Z okazji 130. rocznicy urodzin i 75. rocznicy jego śmierci, rok 2021 ogłoszony został Społecznym Rokiem Stefana Rogowicza. W tym samym roku dzięki dotacji miejskiej odnowiono jego nagrobek. Imieniem Stefana Rogowicza nazwano park leśny Zielona Ostoja znajdujący się na terenie łódzkiego osiedla Julianów-Marysin-Rogi.

Nagrody i odznaczenia

Publikacje

Przypisy

  1. ↑ Stefan Rogowicz [online], genealogia.plewako.pl [dostęp 2017-11-26].
  2. 1 2 3 Dodany przez Małgorzata, Społeczny Rok Stefana Rogowicza [online], Zielnik Łódzki, 17 kwietnia 2021 [dostęp 2021-10-28] (pol.).
  3. ↑ Rogowicza Stefana Łódź (Łódź-Widzew), Ulica, 92-407 [online], mapa.targeo.pl [dostęp 2021-10-28] (pol.).
  4. ↑ Łodzianie wybrali nazwę nowego parku między ul. Centralną i Wycieczkową [online], Schronisko [dostęp 2022-12-31] (ang.).
  5. ↑ Telewizja Polska S.A, Rok Stefana Rogowicza – twórcy łódzkich parków [online], lodz.tvp.pl [dostęp 2021-10-28] (pol.).
  6. ↑ Stefan Rogowicz. Wizjoner zielonej Łodzi i pomysłodawca parku na Zdrowiu [online], Urząd Miasta Łodzi [dostęp 2021-10-28] (pol.).
  7. ↑ Monik@, baedeker łódzki: Ogrodnik Miasta Stefan Rogowicz i Zielona Ostoja - park jego imienia przy ulicy Wycieczkowej. [online], baedeker łódzki, 14 maja 2023 [dostęp 2025-02-08].

Linki zewnętrzne