Stereum

Skórnik
	; Skórnik pomarszczony (Stereum rugosum)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	grzyby
Typ	podstawczaki
Klasa	pieczarniaki
Rząd	gołąbkowce
Rodzina	skórnikowate
Rodzaj	skórnik
	Nazwa systematyczna
	Stereum Hill ex Christiaan Hendrik PersoonPers; Neues Mag. Bot. 1: 110 (1794)
	Typ nomenklatoryczny
	Stereum hirsutum (Willd.) (Pers.)
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Stereum Hill ex Pers. (skórnik) – rodzaj grzybów z rodziny skórnikowatych (Stereaceae).

Charakterystyka

Grzyby saprotroficzne lub pasożytnicze rozwijające się na drewnie i powodujące jego białą zgniliznę drewna. Owocniki jednoroczne lub wieloletnie, rozpostarte, rozpostarto-odgięte z włochatym brzegiem, rozproszone lub siedzące. Górna, sterylna powierzchnia naga lub włochata, hymenofor gładki do lekko guzowatego, zwykle o jasnych kolorach, niektóre gatunki po przecięciu lub dotknięciu wydzielają czerwonawe mleczko. System strzępkowy dimityczny, strzępki generatywne septowane bez sprzążek, cienkościenne do grubościennych, strzępki szkieletowe grubościenne. Cystydy kilku typów: szkieletocystydy, akutocystydy, akantocystydy. Podstawki maczugowate do rurkowatych, z 4-sterygmami i prostą przegrodą u podstawy. Bazydiospory elipsoidalne do cylindrycznych, gładkie, cienkościenne, amyloidalne.

Stereum jest jednym z łatwo rozpoznawalnych makroskopowo rodzajów grzybów kortycjoidalnych ze względu na swój charakterystyczny owocnik i włosy, barwę i gładki hymenofor. Istnieje pewne zamieszanie co do gatunku, ponieważ wiele z nich opisywano pod różnymi nazwami, a w literaturze spotyka się zbyt wiele form i odmian, różniących się jedynie drobnymi cechami makroskopowymi; kształtem, rozmiarem i barwą owocnika.

Systematyka i nazewnictwo

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Stereaceae, Russulales, Incertae sedis, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.

Rodzaj Stereum jest typem nomenklatorycznym rodziny skórnikowatych (Stereaceae). Takson ten został opisany po raz pierwszy przez Johna Hilla, natomiast poprawnie zdiagnozował go taksonomicznie (jako: „Pileo coriaceo dimidiato manifesto ut plurimum fasciato.”) Christiaan Hendrik Persoon w „Neues Magazin für die Botanik” z 1794, klasyfikując jednocześnie do ówczesnego rzędu Hymenothecium. Gatunkiem typowym jest Stereum hirsutum (Willd.) (Pers.). Synonim: Haematostereum Pouzar. Nazwę polską nadał Józef Jundziłł w 1888 r. W polskim piśmiennictwie mykologicznym należące do tego rodzaju gatunki opisywane były także jako: pleśniak, skórniak, skrzepka. Gatunki występujące w Polsce:

Stereum cyathiforme (Fr.) Fr. 1838
Stereum gausapatum (Fr.) Fr. – skórnik dębowy
Stereum hirsutum (Willd.) Pers. – skórnik szorstki
Stereum ochraceoflavum (Schwein.) Sacc. – skórnik ochrowożółty, skórnik gałązkowy
Stereum ostrea (Blume & T. Nees) Fr. – skórnik wielobarwny
Stereum rugosum Pers. – skórnik pomarszczony
Stereum sanguinolentum (Alb. & Schwein.) Fr. – skórnik krwawiący.
Stereum subtomentosum Pouzar 1964 – skórnik aksamitny (s. pilśniowaty)

Nazwy naukowe na podstawie Index Fungorum. Wykaz gatunków i nazwy polskie według Władysława Wojewody (bez przypisów) i innych (z przypisami).

Przypisy

1 2 3 Index Fungorum [online] [dostęp 2013-03-05] .
↑ E.E. Gerhardt E.E., Grzyby – wielki ilustrowany przewodnik, Warszawa: Klub dla Ciebie - Bauer-Weltbild Media, 2006, ISBN 83-7404-513-2 .
1 2 S.P.S.P. Gorjón S.P.S.P., Genera of corticioid fungi: keys, nomenclature and taxonomy, „Studies in Fungi”, 5 (1), 2020, s. 280, DOI: 10.5943/sif/5/1/12 [dostęp 2023-09-07] (ang.).
↑ C.H.C.H. Persoon C.H.C.H., Neuser Versuch einer systematischen Eintheilung der Schwämme, „Neues Magazin für die Botanik in ihrem ganzen Umfange”, 1, 1794, s. 110 .
↑ Species Fungorum [online] [dostęp 2013-04-15] .
1 2 WładysławW. Wojewoda WładysławW., Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, s. 632–636, ISBN 83-89648-09-1 .
↑ Stereum (skórnik) [online], grzyby.pl [dostęp 2026-02-27] (pol.).
↑ Rekomendacja nr 6 (2025) Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego [online], 31 grudnia 2025 [dostęp 2026-06-08] (pol.).
↑ Przez W. Wojewodę i S. Domańskiego synonimimizowany ze Stereum complicatum Schw., jednak według Index Fungorum są to odrębne gatunki.
↑ WiesławW. Fałtynowicz WiesławW., Krytyczna lista porostów i grzybów naporostowych Polski, Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera PAN, 2003, s. 298, ISBN 83-89648-06-7 .
↑ Index Fungorum (gatunki) [online] [dostęp 2013-03-05] .

[if-1] 1 2 3 Index Fungorum [online] [dostęp 2013-03-05] .

[ger-2] E.E. Gerhardt E.E., Grzyby – wielki ilustrowany przewodnik, Warszawa: Klub dla Ciebie - Bauer-Weltbild Media, 2006, ISBN 83-7404-513-2 .

[kort-3] 1 2 S.P.S.P. Gorjón S.P.S.P., Genera of corticioid fungi: keys, nomenclature and taxonomy, „Studies in Fungi”, 5 (1), 2020, s. 280, DOI: 10.5943/sif/5/1/12 [dostęp 2023-09-07] (ang.).

[ch-4] C.H.C.H. Persoon C.H.C.H., Neuser Versuch einer systematischen Eintheilung der Schwämme, „Neues Magazin für die Botanik in ihrem ganzen Umfange”, 1, 1794, s. 110 .

[sf-5] Species Fungorum [online] [dostęp 2013-04-15] .

[check-6] 1 2 WładysławW. Wojewoda WładysławW., Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, s. 632–636, ISBN 83-89648-09-1 .

[atlas-7] Stereum (skórnik) [online], grzyby.pl [dostęp 2026-02-27] (pol.).

[kom6-8] Rekomendacja nr 6 (2025) Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego [online], 31 grudnia 2025 [dostęp 2026-06-08] (pol.).

[uw-9] Przez W. Wojewodę i S. Domańskiego synonimimizowany ze Stereum complicatum Schw., jednak według Index Fungorum są to odrębne gatunki.

[fal-10] WiesławW. Fałtynowicz WiesławW., Krytyczna lista porostów i grzybów naporostowych Polski, Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera PAN, 2003, s. 298, ISBN 83-89648-06-7 .

[if2-11] Index Fungorum (gatunki) [online] [dostęp 2013-03-05] .