Storzan

Storzan
	; Storzan bezlistny
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	liliopodobne (≡ jednoliścienne)
Rząd	szparagowce
Rodzina	storczykowate
Podrodzina	epidendronowe
Rodzaj	storzan
	Nazwa systematyczna
	Epipogium Borkh.; Tent. Disp. Pl. German. 139. Apr 1792
	Typ nomenklatoryczny
	E. aphyllum Swartz
Synonimy
	Ceratopsis Lindl. ; Epipogion St.-Lag. ; Epipogon Ledeb. ; Galera Blume ; Podanthera Wight
	Ceratopsis Lindl. ; Epipogion St.-Lag. ; Epipogon Ledeb. ; Galera Blume ; Podanthera Wight
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Storzan (Epipogium) – rodzaj roślin należący do rodziny storczykowatych (Orchidaceae). Należy do niego 5 gatunków. Gatunkiem typowym i jedynym przedstawicielem we florze Polski jest storzan bezlistny (E. aphyllum). Gatunek ten występuje niemal w całej Europie oraz północnej i wschodniej Azji. We wschodniej Azji rosną jeszcze trzy gatunki z tego rodzaju, z czego dwa są endemitami Tajwanu. Jeden gatunek – E. roseum rozprzestrzeniony jest w strefie międzyzwrotnikowej Starego Świata – środkowej Afryce, Azji południowej i południowo-wschodniej, północno-wschodniej Australii i na wyspach zachodniego Pacyfiku.

Są to naziemne, zwykle samopylne, bezzieleniowe i bezlistne, mykotrofy endomikoryzowe.

Morfologia

Pokrój: Kłączowe rośliny zielne. Kłącze mięsiste, bulwiaste lub gęsto rozgałęzione (koralkowe). Pęd mięsisty, wzniesiony, biały lub żółtawobiały, nagi, z pochwiastymi łuskami w węzłach.
Kwiaty: Zebrane w liczbie kilku lub wielu w szczytowy, groniasty kwiatostan. Kwiaty wsparte są błoniastymi przysadkami lancetowo-jajowatego kształtu. Kwiaty są przekręcone lub nie, zwykle zwieszone na cienkich szypułkach. Listki okwiatu niezróżnicowane, wolne, stulone lub rozpostarte, barwy żółtawobiałej z fioletowymi lub czerwonymi plamkami. Warżka szerokojajowata, mięsista i wydęta, u nasady z ostrogą, zakończona jedną całobrzegą klapką lub trzema klapkami. Prętosłup krótki, mięsisty, bez stopy, z dwiema pyłkowinami.
Owoce: Torebki elipsoidalne lub jajowate, zwykle szybko dojrzewające.

Systematyka

Pozycja systematyczna

Rodzaj sklasyfikowany do podplemienia Epipogiinae w plemieniu Nervilieae, podrodzina epidendronowe (Epidendroideae), rodzina storczykowate (Orchidaceae), rząd szparagowce (Asparagales) w obrębie roślin jednoliściennych.

Wykaz gatunków

Epipogium aphyllum Sw. – storzan bezlistny
Epipogium japonicum Makino
Epipogium kentingense T.P.Lin & Shu H.Wu
Epipogium meridianum T.P.Lin
Epipogium roseum (D.Don) Lindl.

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-08-05] (ang.).
1 2 3 Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-01-23].
↑ Epipogium. Tropicos.org. [dostęp 2015-12-13].
1 2 3 4 Epipogium Borkh.. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2022-07-22].
1 2 Epipogium. [w:] The World Checklist of Vascular Plants [on-line]. Catalogue of Life Checklist. [dostęp 2023-06-05].
↑ ZbigniewZ. Mirek ZbigniewZ., HalinaH. Piękoś-Mirkowa HalinaH., AdamA. Zając AdamA., MariaM. Zając MariaM., Vascular plants of Poland. An annotated checklist, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2020, s. 76, ISBN 978-83-62975-45-7 .
1 2 3 4 Xinqi Chen, Stephan W. Gale, Phillip J. Cribb: Epipogium J. G. Gmelin. [w:] Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2022-07-22].
↑ David J.D.J. Mabberley David J.D.J., Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 334, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200 .
↑ Florida Museum of Natural History: Orchid Tree: a phylogeny of epiphytes (mostly) on the tree of life. [dostęp 2010-08-05]. (ang.).
↑ Epipogium. National Center for Biotechnology Information. [dostęp 2023-06-05].

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).

[apweb-2] 1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-08-05] (ang.).

[ing-3] 1 2 3 Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-01-23].

[tropicos-4] Epipogium. Tropicos.org. [dostęp 2015-12-13].

[powo-5] 1 2 3 4 Epipogium Borkh.. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2022-07-22].

[CoL-6] 1 2 Epipogium. [w:] The World Checklist of Vascular Plants [on-line]. Catalogue of Life Checklist. [dostęp 2023-06-05].

[checklist-7] ZbigniewZ. Mirek ZbigniewZ., HalinaH. Piękoś-Mirkowa HalinaH., AdamA. Zając AdamA., MariaM. Zając MariaM., Vascular plants of Poland. An annotated checklist, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2020, s. 76, ISBN 978-83-62975-45-7 .

[china-8] 1 2 3 4 Xinqi Chen, Stephan W. Gale, Phillip J. Cribb: Epipogium J. G. Gmelin. [w:] Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2022-07-22].

[mabb-9] David J.D.J. Mabberley David J.D.J., Mabberley’s Plant-Book, Cambridge: Cambridge University Press, 2017, s. 334, DOI: 10.1017/9781316335581, ISBN 978-1-107-11502-6, OCLC 982092200 .

[tree-10] Florida Museum of Natural History: Orchid Tree: a phylogeny of epiphytes (mostly) on the tree of life. [dostęp 2010-08-05]. (ang.).

[NCBI-11] Epipogium. National Center for Biotechnology Information. [dostęp 2023-06-05].