Strzechwowate

Strzechwowate
	; Grimmia pulvinata
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	mchy
Klasa	prątniki
Podklasa	Dicranidae
Rząd	strzechwowce
Rodzina	strzechwowate
	Nazwa systematyczna
	Grimmiaceae Arn.
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Strzechwowate (Grimmiaceae Arn.) – rodzina mchów (prątników) z rzędu strzechwowców. Obejmuje 9–11 rodzajów z ok. 325 gatunkami spotykanymi na całym świecie. Do polskiej flory należy 56 gatunków z tej rodziny. Mchy te są kserofitami zasiedlającymi nagie, suche podłoża, zwykle piaski, skały, głazy i mury w nasłonecznionych miejscach.

Morfologia

Gametofit: Rośliny niewielkie, do 4 cm wysokie, tworzące sporofity na szczytach wzniesionych łodyżek lub na szczytach bocznych odgałęzień. Tworzą zwykle zwarte, mniej lub bardziej rozległe darnie o barwie oliwkowej do zielonoczarnej. Łodyżki przeważnie wzniesione, czasem podnoszące się lub płożące, rozwidlające się dychotomicznie lub nieregularnie. Listki wzniesione i przylegające do łodyżek lub ciasno zawijające się ku górze, często hyalinowe na końcu. Jajowate, lancetowate, językowate do równowąskich, zwykle całobrzegie. Liście perychecjalne, wspierające rodnie, niezróżnicowane lub odmienne od innych liści wegetatywnych.

Sporofit: Seta krótka lub długa, zwykle naga, rzadko brodawkowata. Zarodnia zwykle jajowata lub walcowata i prosto wzniesiona. Perystom zwykle obecny i pojedynczy, składający się z 16 ząbków, rzadko zredukowany. Czepek kapturkowaty, różnej długości (od przykrywającego tylko wieczko po sięgający za połowę zarodni), zwykle nagi, rzadziej brodawkowaty.

Systematyka

Rodzina z rzędu strzechwowców Grimmiales M. Fleisch. z podklasy Dicranidae Doweld, klasy prątniki Bryopsida Rothm., podgromady Bryophytina Engler, gromady mchy Bryophyta Schimp. Do rodziny w ujęciu Goffineta i in. należy 9 rodzajów. W niektórych ujęciach w osobny rodzaj strzechewka Orthogrimmia wyodrębniane są gatunki przez Goffineta włączane do podrodzaju Grimmia subg. Orthogrimmia. Podobnie wyodrębniany bywa rodzaj litonerw Guembelia (≡ Grimmia subg. Guembelia) i strumieniowiec Hydrogrimmia.

Podział na podrodziny i rodzaje

Podrodzina subfam. Grimmioideae Brotherus in H. G. A. Engler and K. Prantl, Nat. Pflanzenfam. 215(I,3): 444. 1902

Coscinodon Spreng. – siatkoząb
Dryptodon Brid. – strzechwowiec
Grimmia Hedw. – strzechwa
Leucoperichaetium Magill
Schistidium Bruch & Schimp. – rozłupek

Podrodzina subfam. Racomitrioideae Bednarek-Ochyra & Ochyra in R. Ochyra et al., Cens. Cat. Polish Mosses. 135. 2003

Bucklandiella Roiv. – skalnik
Codriophorus P. Beauv. – tępolistka
Niphotrichum (Bednarek-Ochyra) Bednarek-Ochyra & Ochyra – szroniak
Racomitrium Brid. – skalniczek

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-04-04] (ang.).
1 2 3 4 5 6 7 B.B. Goffinet B.B., W.R.W.R. Buck W.R.W.R., Classification of the Bryophyta, University of Connecticut, 2008– [dostęp 2021-04-04] (ang.).
1 2 3 4 Ryszard Ochyra, Jan Żarnowiec, Halina Bednarek-Ochyra: Census Catalogue of Polish Mosses. Kraków: Polish Academy of Sciences, Institute of Botany, 2003, s. 25-27. ISBN 83-85444-84-X.
1 2 3 4 5 6 7 8 9 Roxanne I. Hastings, Ryszard Ochyra: Grimmiaceae Arnott. [w:] Flora of North America [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2021-04-04].
1 2 J. Mickiewicz, D. Sobotka: Zarys briologii. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1973, s. 110.
1 2 3 A.J.E. Smith: The Moss Flora of Britain and Ireland. Cambridge i in.: Cambridge University Press, 2004, s. 397. ISBN 978-0-521-54672-0.

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2021-04-04] (ang.).

[goffinet-2] 1 2 3 4 5 6 7 B.B. Goffinet B.B., W.R.W.R. Buck W.R.W.R., Classification of the Bryophyta, University of Connecticut, 2008– [dostęp 2021-04-04] (ang.).

[ochyra-3] 1 2 3 4 Ryszard Ochyra, Jan Żarnowiec, Halina Bednarek-Ochyra: Census Catalogue of Polish Mosses. Kraków: Polish Academy of Sciences, Institute of Botany, 2003, s. 25-27. ISBN 83-85444-84-X.

[america-4] 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Roxanne I. Hastings, Ryszard Ochyra: Grimmiaceae Arnott. [w:] Flora of North America [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2021-04-04].

[mickiewicz-5] 1 2 J. Mickiewicz, D. Sobotka: Zarys briologii. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1973, s. 110.

[smith-6] 1 2 3 A.J.E. Smith: The Moss Flora of Britain and Ireland. Cambridge i in.: Cambridge University Press, 2004, s. 397. ISBN 978-0-521-54672-0.