Sydon

Sydon
‏صيدا‎
Ilustracja
Państwo

 Liban

Muhafaza

Dystrykt Południowy

Gmina

Kada Sydon

Powierzchnia

7,86 km²

Populacja (2010)

 

• liczba ludności

59 000

Położenie na mapie Libanu
Mapa konturowa Libanu, po lewej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Sydon”
Ziemia33°34′N 35°22′E/33,566667 35,366667
Multimedia w Wikimedia Commons
Hasło w Wikisłowniku
Informacje w Wikipodróżach

Sydon lub Sajda (arab. ‏صيدا‎, Ṣaydā, hebr. ‏צִידוֹן‎, Ẓidon, stgr. Σιδώνα) – trzecie pod względem wielkości miasto Libanu, około 59 tysięcy mieszkańców (2010), położone na wybrzeżu Morza Śródziemnego, ok. 35 km na północ od Tyru i ok. 41 km na południe od Bejrutu.

Historia

Jedno z najstarszych miast-państw Fenicjan. Początkowo było najważniejszym spośród miast fenickich, później większe znaczenie uzyskał Tyr. Rozróżniano Mały Sydon, czyli samo miasto, i Wielki Sydon, czyli cały obszar znajdujący się pod jego panowaniem. W Sydonie budowano bardzo dobre okręty, produkowano cenione wyroby ze szkła[potrzebny przypis]. Sydon brał udział w kilku koalicjach anty-asyryjskich, jednak walka z Asyrią zwykle kończyła się klęską. W wyniku jednego z takich buntów, król sydoński Abdi-Milkutti został zrzucony z tronu przez Asarhaddona.

W 677 p.n.e. Sydon (akad. Ṣidunu) zdobyty został przez wojska asyryjskiego króla Asarhaddona (681–669 p.n.e.) i przekształcony w stolicę nowej asyryjskiej prowincji. Wówczas to nazwa miasta zmieniona została na Kar-Asarhaddon (akad. Kār-Aššur-aḫu-iddina, tłum. „Port/przystań Asarhaddona”). W 650 p.n.e. za rządów Aszurbanipala (669–627? p.n.e.), Bel-Harran-szaddu’a, gubernator prowincji Kar-Asarhaddon, pełnił urząd asyryjskiego eponima (limmu).

Po upadku Asyrii Sydon, wraz z całą Fenicją, uległ dominacji państwa nowobabilońskiego, a następnie Persji Achemenidów. W 351 p.n.e. Sydończycy razem z Fenicją i Cyprem powstali przeciw Persji; zdradzeni przez własnego władcę, Tennesa, nie chcąc iść do niewoli u Persów spalili się wraz z całym miastem[potrzebny przypis]. W 332 p.n.e. Sydon nie stawiał oporu wojskom Aleksandra Macedońskiego.

Sydon jest miastem wielokrotnie wzmiankowanym w Biblii. Fenicjanką z Sydonu była jedna z żon króla Salomona. Ezechiel rzucił klątwę przeciw Sydonowi. Miasto to odwiedził Jezus Chrystus. Paweł z Tarsu w czasie podróży do Rzymu odwiedził przyjaciół w Sydonie.

Istnieją imiona Sydonia i Sydoniusz, oznaczające odpowiednio kobietę i mężczyznę pochodzących z Sydonu.

Królowie Sydonu

Sarkofag Eszmunazara

Niepełna lista królów Sydonu zestawiona na podstawie źródeł pisemnych, epigraficznych i numizmatycznych. Problematyczne są zwłaszcza próby datowania rządów Tabnita (‏תבנת‎) i Eszmunazara (‏אשמנעזר‎), znanych z zachowanych sarkofagów w egipskim stylu.

Miasta partnerskie

Ludzie związani z Sydonem

 Z tym tematem związana jest kategoria: Ludzie związani z Sydonem.

Przypisy

  1. 1 2 3 Sajda, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2022-02-17].
  2. 1 2 3 Les cités Phéniciennes: Sidon [online] [dostęp 2022-02-16] (fr.).
  3. 1 2 Fritz Rienecker, Gerhard Maier: Leksykon biblijny. Waldemar Chrostowski (red.). Warszawa: Oficyna Wydawnicza „Vocatio”, 2001, s. 767, seria: Prymasowska Seria Biblijna. ISBN 83-7146-061-9.
  4. 1 2 3 Radner K., Provinz. C, w: Reallexikon ..., s. 63.
  5. 1 2 Alfred Tschirschnitz: Dzieje ludów biblijnych. Wyd. I. Warszawa: M. Sadren i S-ka, 1994, s. 142–143. ISBN 83-86340-00-3.
  6. ↑ 1Krl 11,1 w przekładach Biblii.
  7. ↑ Ez 28,20-23 w przekładach Biblii.
  8. ↑ Mk 7,31 w przekładach Biblii.
  9. ↑ Dz 27,3 w przekładach Biblii.
  10. 1 2 3 Elayi 2006 ↓.
  11. 1 2 3 Thomas Kelly, Herodotus and the Chronology of the Kings of Sidon, „Bulletin of the American Schools of Oriental Research”, 268, 1987, s. 39–56, JSTOR: 1356993 (ang.).
  12. ↑ Эшмуназар, [w:] Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона, 1904 [dostęp 2022-02-16] (ros.).

Bibliografia