Szuwuja

Szuwuja
Shuvuuia
Chiappe i in., 1998
Ilustracja
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

zauropsydy

Podgromada

diapsydy

Nadrząd

dinozaury

Rząd

dinozaury gadziomiedniczne

Podrząd

teropody

Infrarząd

tetanury

(bez rangi) celurozaury
Rodzina

alwarezaury

Rodzaj

szuwuja

Gatunki
  • S. deserti Chiappe i in., 1998

Szuwuja (Shuvuuia) – rodzaj teropoda z rodziny alwarezaurów (Alvarezsauridae); jego nazwa znaczy „pustynny ptak” (w języku mongolskim „Shuvuu” = ptak). Występowała na terenach Mongolii w późnej kredzie, ok. 75 mln lat temu. Żyła w towarzystwie takich dinozaurów jak welociraptor, protoceratops czy owiraptor.

Miejsce odkrycia

Jej szczątki znaleziono w osadach Tögrögiin Shire i Ukhaa Tolgod w formacji Dżadochta.

Opis

Jej czaszka była silnie kinetyczna. Ta cecha występowała również u nieptaszego dinozaura karnotaura i obecnych ptaków. Szczęka była długa, smukła i uzbrojona w drobne zęby. Ogon był złożony z ponad 35 kręgów. Jeden palec szuwui był dobrze rozwinięty, a dwa silnie zredukowane. Mogły być przystosowanie do rozkopywania gniazd termitów. Szuwuja była jednym z najmniejszych dinozaurów – mierzyła zaledwie 60 cm długości a ważyła w dorosłym wieku około 4 kg. Szuwuja miała długie nogi, przystosowane do szybkiego biegu i była przystosowana do nocnego trybu życia. Była wyposażona w duże oczodoły, które pozwalały na dobre widzenie w ciemnościach. Z kolei wielkość lageny była zbliżona do płomykówki, co zapewniało jej dobry słuch w trakcie nocy.

Upierzenie

W 1999 roku Schweitzer i in. odkryli u jednego okazu obecność puchowego upierzenia. W 2018 r. Saitta i in. sugerowali, że te struktury za życia były bardziej złożone niż to, co się zachowało.

Keratyna

Schweitzer i in. zrobili analizy chemiczne na tych pierzastych włókien, które wykazały zawieranie produktów rozkładu beta-keratyny z brakiem alfa-keratyny a ponadto ogłosili, że beta-keratyna może się zachować w okresie geologicznym, po czym zyskało poparcie dalszemu badaniu Moyer i in. z 2016 r.. W 2019 r. Schweitzer i in. wykazali, że istnienie beta-keratyny u jej strukturach było pełni prawidłowe.

Przypisy

  1. 1 2 3 4 Luis M. Chiappe, Mark A. Norell, James M. Clark, The skull of a relative of the stem-group bird Mononykus, „Nature”, 392 (6673), 1998, s. 275–278, DOI: 10.1038/32642, ISSN 0028-0836.
  2. ↑ Alison E. Moyer, Wenxia Zheng, Mary H. Schweitzer, Keratin Durability Has Implications for the Fossil Record: Results from a 10 Year Feather Degradation Experiment, „PLoS ONE”, 11 (7), 2016, e0157699, DOI: 10.1371/journal.pone.0157699, ISSN 1932-6203, PMID: 27384819, PMCID: PMC4934732.
  3. ↑ Pascal Godefroit, Philip J. Currie, Li Hong, Shang Chang Yong, Dong Zhi-Ming, A new species of Velociraptor (Dinosauria: Dromaeosauridae) from the Upper Cretaceous of northern China, „Journal of Vertebrate Paleontology”, 28 (2), 2008, s. 432–438, DOI: 10.1671/0272-4634(2008)28[432:ANSOVD]2.0.CO;2, ISSN 0272-4634 [dostęp 2023-11-23] (ang.).
  4. ↑ James Matthew Clark, Mark Norell, Luis M. Chiappe, Mongolian-American Museum Paleontological Project, Mongolyn Shinzhlėkh Ukhaany Akademi, An oviraptorid skeleton from the late Cretaceous of Ukhaa Tolgod, Mongolia, preserved in an avianlike brooding position over an oviraptorid nest. American Museum novitates ; no. 3265 [online], 1999 [dostęp 2023-11-23].
  5. ↑ Olivier Lambert, Godefroit Pascal Z.-M. Dong H. Li C.-Y. Shang, A new species of Protoceratops (Dinosauria, Neoceratopsia) from the Late Cretaceous of Inner Mongolia (P. R. China) [online], styczeń 2001 [dostęp 2023-11-23] (ang.).
  6. ↑ Sungjin Lee i inni, A new alvarezsaurid dinosaur from the Nemegt Formation of Mongolia, „Scientific Reports”, 9 (1), 2019, s. 15493, DOI: 10.1038/s41598-019-52021-y, ISSN 2045-2322 [dostęp 2023-11-23] (ang.).
  7. ↑ J.G. Meso i inni, Tail anatomy of the Alvarezsauria (Theropoda, Coelurosauria), and its functional and behavioural implications, „Cretaceous Research”, 124, 2021, s. 104830, DOI: 10.1016/j.cretres.2021.104830, ISSN 0195-6671 [dostęp 2024-01-06].
  8. 1 2 A New Specimen of Shuvuuia Deserti Chiappe et al., 1998 from the Mongolian Late Cretaceous with a Discussion of the Relationship of Alvarezsaurids to Other Theropod Dinosaurs.
  9. ↑ J.F. Bonaparte, F.E. Novas, Rodolfo A. Coria, Carnotaurus sastrei Bonaparte, the horned, lightly built carnosaur from the Middle Cretaceous of Patagonia, „Contributions in science”, 416, 1990, s. 1–41, DOI: 10.5962/p.226819, ISSN 0459-8113 [dostęp 2024-01-11] (ang.).
  10. ↑ Ron G Bout, Gart A Zweers, The role of cranial kinesis in birds, „Comparative Biochemistry and Physiology Part A: Molecular & Integrative Physiology”, 131 (1), 2001, s. 197–205, DOI: 10.1016/S1095-6433(01)00470-6, ISSN 1095-6433 [dostęp 2024-01-11].
  11. ↑ Reinhard Junker, Vogelfedern und Vogelflug [online], 2018 [dostęp 2024-01-02] (niem.).
  12. ↑ Zichuan Qin i inni, Growth and miniaturization among alvarezsauroid dinosaurs, „Current biology: CB”, 31 (16), 2021, 3687–3693.e5, DOI: 10.1016/j.cub.2021.06.013, ISSN 1879-0445, PMID: 34233160 [dostęp 2024-01-02] (ang.).
  13. ↑ Dinosaurs that hunted in the dark [online], oumnh.ox.ac.uk [dostęp 2023-08-22] (ang.).
  14. ↑ Jonah N. Choiniere i inni, Evolution of vision and hearing modalities in theropod dinosaurs, „Science”, 372 (6542), 2021, s. 610–613, DOI: 10.1126/science.abe7941, ISSN 0036-8075 [dostęp 2024-01-01] (ang.).
  15. ↑ Wits University, Shuvuuia: A dinosaur that hunted in the dark [online], phys.org [dostęp 2024-06-09] (ang.).
  16. 1 2 M.H. Schweitzer i inni, Beta-keratin specific immunological reactivity in feather-like structures of the Cretaceous Alvarezsaurid, Shuvuuia deserti, „Journal of Experimental Zoology Part B: Molecular and Developmental Evolution”, 255 (2), 1999, s. 146–157, DOI: 10.1002/(SICI)1097-010X(19990815)285:2<146::AID-JEZ7>3.0.CO;2-A, PMID: 10440726 (ang.).
  17. ↑ Evan Thomas Saitta i inni, Preservation of feather fibers from the late Cretaceous dinosaur Shuvuuia deserti raises concern about immunohistochemical analyses on fossils, „Organic Geochemistry”, 125, 2018, s. 142-151, DOI: 10.1016/j.orggeochem.2018.09.008 (ang.).
  18. ↑ Alison E. Moyer, Wenxia Zheng, Mary H. Schweitzer, Microscopic and immunohistochemical analyses of the claw of the nesting dinosaur, Citipati osmolskae, „Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences”, 283 (1842), 2016, s. 20161997, DOI: 10.1098/rspb.2016.1997, ISSN 0962-8452, PMID: 28120795, PMCID: PMC5124102 [dostęp 2024-01-01] (ang.).
  19. ↑ Mary Higby Schweitzer, Elena R. Schroeter, Timothy P. Cleland, Wenxia Zheng, Paleoproteomics of Mesozoic Dinosaurs and Other Mesozoic Fossils, „PROTEOMICS”, 19 (16), 2019, DOI: 10.1002/pmic.201800251, ISSN 1615-9853 [dostęp 2024-01-01] (ang.).