 | |
 podpułkownik artylerii | |
| Data i miejsce urodzenia |
26 września 1887 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |
| Przebieg służby | |
| Siły zbrojne | |
| Jednostki | |
| Główne wojny i bitwy |
I wojna światowa |
| Odznaczenia | |
           | |
Tadeusz Justyn Filipowicz (ur. 26 września 1887 w Trembowli, zm. w kwietniu 1940 w Charkowie) – polski inżynier rolnik, działacz niepodległościowy, podpułkownik artylerii rezerwy Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari, ofiara zbrodni katyńskiej.
Syn Antoniego i Justyny z Derpowskich. Był starszym bratem Pawła (1897–1940), podpułkownika artylerii, również zamordowanego w 1940 przez NKWD w Charkowie i Juliana (1895–1945), w kampanii wrześniowej dowódcy Wołyńskiej Brygady Kawalerii.
Uczęszczał do gimnazjum we Lwowie, gdzie w 1908 zdał egzamin dojrzałości. Po odbyciu służby wojskowej jako jednoroczny ochotnik, studiował w Akademii Rolniczej w Dublanach.
W czasie I wojny światowej, w latach 1914–1918 walczył w szeregach armii austriackiej. 1 listopada 1916 został mianowany porucznikiem w korpusie oficerów rezerwy artylerii. Brał udział w walkach na frontach rosyjskim oraz włoskim. W 1918 jego oddziałem macierzystym był pułk ciężkiej artylerii polowej nr 30.
1 listopada 1918 zgłosił się na ochotnika do odradzającego się Wojska Polskiego. W czasie wojny polsko-ukraińskiej brał udział w obronie Lwowa, a następnie został skierowany do 5 pułku artylerii polowej, w szeregach którego walczył w wojnie polsko-bolszewickiej. Za postawę wykazaną w czasie walk, 22 lutego 1921 otrzymał krzyż „Virtuti Militari” V klasy, a w uzasadnieniu jego nadania czytamy m.in.:
1 listopada 1918 r. wraz ze swymi braćmi, zebrawszy kilku studentów bez broni, brawurowo rzucił się na placówkę ukraińską zdobywając broń i naboje. Ze swą grupą do 5 listopada walczył na ulicach Lwowa, poszukując możliwości zdobycia sprzętu artyleryjskiego. 8 listopada w akcji na Skniłów zdobył 6 armat i 580 ładunków do nich. Błyskawicznie zorganizował baterię, która oddała nieocenione usługi w walkach z Ukraińcami we Lwowie i jego okolicy. Bateria, włączona do 5 pap, pod jego dowództwem (w 1919 r. uzyskał stopień kpt.) odznaczyła się szczególnie w walkach pod Sokolnikami w grudniu 1918 i styczniu 1919 r. Walczył na frontach wojny bolszewickiej jako dowódca dyonu i grupy artylerii (mjr od 1920 r.), w dalszych walkach zapisał na swym koncie szereg niezwykłych, bohaterskich czynów.
Po zakończeniu działań wojennych pozostał w wojsku, został zweryfikowany do stopnia podpułkownika ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919, a w 1921 przeniesiono go do rezerwy. Dyplom inżyniera rolnika uzyskał na Politechnice Lwowskiej.
W okresie dwudziestolecia międzywojennego mieszkał we wsi Dołhomościskach w powiecie mościskim ze swoją żoną Heleną Haszlakiewicz. Do wybuchu II wojny światowej był kierownikiem Państwowego Stada Ogierów w Sądowej Wiszni.
W czasie kampanii wrześniowej 1939 – po agresji ZSRR na Polskę – w nieznanych okolicznościach dostał się do niewoli sowieckiej. Przebywał w obozie jenieckim w Starobielsku. Wiosną 1940 został zamordowany przez funkcjonariuszy NKWD w Charkowie na mocy decyzji Biura Politycznego KC WKP(b) z 5 marca 1940. Ofiary tej zbrodni grzebano potajemnie w bezimiennych mogiłach zbiorowych w Piatichatkach, gdzie od 17 czerwca 2000 mieści się oficjalnie Cmentarz Ofiar Totalitaryzmu w Charkowie. Figuruje na Liście Starobielskiej NKWD, pod poz. 3486.
5 października 2007 minister obrony narodowej Aleksander Szczygło mianował go pośmiertnie na stopień pułkownika. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.
W ramach akcji „Katyń... pamiętamy” / „Katyń... Ocalić od zapomnienia”, pułkownik Tadeusz Filipowicz został uhonorowany poprzez zasadzenie Dębu Pamięci, przy Zespole Szkół w Kalinówce Kościelnej.
.png){kind=small}
