Tees

Tees
Ilustracja
Rzeka Tees w okolicach Low Dinsdale
Kontynent

Europa

Państwo

 Wielka Brytania

Kraj

 Anglia

Rzeka
Długość 110 km
Powierzchnia zlewni

1834 km²

Źródło
Miejsce Góry Pennińskie
Współrzędne

54°42′02″N 2°28′00″W/54,700556 -2,466667

Ujście
Recypient Morze Północne
Współrzędne

54°37′20,6″N 1°09′22,7″W/54,622381 -1,156311

Położenie na mapie Anglii
Mapa konturowa Anglii, u góry znajduje się punkt z opisem „źródło”, natomiast u góry nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „ujście”
Położenie na mapie Wielkiej Brytanii
Mapa konturowa Wielkiej Brytanii, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „źródło”, natomiast po prawej znajduje się punkt z opisem „ujście”

Tees – rzeka w Wielkiej Brytanii w północnej Anglii o długości 110 km. Ma swoje źródło w północnej części Gór Pennińskich. Do Morza Północnego uchodzi między miejscowościami Hartlepool i Redcar, koło Middlesbrough. Powierzchnia jej dorzecza to około 1834 km².

Przebieg

Źródła Tees znajdują się na zboczach Cross Fell w Górach Pennińskich. Rzeka w całym biegu płynie w kierunku wschodnim i w większości stanowi granicę pomiędzy historycznymi hrabstwami Durham i Yorkshire.

W górnym biegu rzeka płynie V-kształtną doliną. W miejscu gdzie twarde podłoże skalne z Whin Sill(inne języki) graniczy z miększym piaskowcem i łupkiem ilastym powstaje największy pod względem wolumenu wodospad w Anglii – High Force(inne języki).

W środkowym biegu meandruje. Przepływa m.in. przez Barnard Castle. W dolnym biegu przepływa m.in. przez Darlington i Yarm. W tej części biegu meandry zwiększają się i pojawiają się starorzecza.

Uchodzi do Morza Północnego koło Middlesbrough, tworząc rozległe estuarium z wattami i mieliznami. W estuarium znajduje się obszar chroniony Seal Sands(inne języki).

Historia

Rzeka uformowała się 18 tys. lat temu. W średniowieczu stanowiła ważny szlak handlowy, początkowo do Yarm, a od rewolucji przemysłowej również do Stockton i Middlesbrough. W wyniku zanieczyszczeń w połowie XX wieku Tees stała się ekologicznie martwa.

W 1991 rozpoczęto budowę stopnia wodnego Tees Barrage. Ukończono go w 1995.

Wykorzystanie

Rzeka jest żeglowna na odcinku 43 km od Worsall Weir na zachód od High Worsall do ujścia. Na tym odcinku znajduje się jedna śluza.

U ujścia rzeki zlokalizowany jest Teesport, szósty największy port morski w Wielkiej Brytanii. Przez ponad 50 lat funkcjonowało regularne połączenie promowe pomiędzy Teesportem a Zeebrugge w Belgii, zostało jednak zlikwidowane w 2025 roku.

Przypisy

  1. 1 2 3 River Tees [online], Britannica [dostęp 2026-07-14] (ang.).
  2. 1 2 3 4 5 6 Case study - River Tees [online], BBC Bitesize [dostęp 2026-07-14] (ang.).
  3. ↑ Seal Sands [online], barlow.me.uk [dostęp 2026-07-14].
  4. 1 2 3 Visit the Tees Barrage [online], Canal & River Trust [dostęp 2026-07-14] (ang.).
  5. ↑ Wildlife on the Tees [online], Canal & River Trust [dostęp 2026-07-14] (ang.).
  6. ↑ River Tees [online], The Inland Waterways Association [dostęp 2026-07-14] (ang.).
  7. ↑ Teesport [online], PD Ports [dostęp 2026-07-14] (ang.).
  8. ↑ Mariusz Dasiewicz, P&O Ferries zamyka połączenie Teesport-Zeebrugge [online], Portal Stoczniowy, 17 lipca 2025 [dostęp 2026-07-14].