Teratoscincus

	Teratoscincus
	Strauch, 1863
	; Przedstawiciel rodzaju – scynkogekon środkowoazjatycki (T. scincus)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	zauropsydy
Rząd	łuskonośne
Infrarząd	Gekkota
Rodzina	Sphaerodactylidae
Rodzaj	Teratoscincus
	Typ nomenklatoryczny
	Teratoscincus keyserlingii Strauch, 1863
Gatunki
	9 gatunków – zobacz opis w tekście
	9 gatunków – zobacz opis w tekście
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Teratoscincus – rodzaj jaszczurek z rodziny Sphaerodactylidae.

Zasięg występowania

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Zjednoczonych Emiratach Arabskich, Iranie, Afganistanie, Pakistanie, Kazachstanie, Turkmenistanie, Uzbekistanie, Tadżykistanie, Mongolii i Chinach. Niektórzy autorzy podają go także z Kataru i Omanu.

Systematyka

Rodzaj zdefiniował w 1863 roku rosyjski herpetolog Aleksandr Sztrauch w artykule poświęconym dwóm nowym jaszczurkom z Persji opublikowanym na łamach Bulletin de l’Académie Impériale des Sciences de St. Pétersbourg. Gatunkiem typowym jest (oznaczenie monotypowe) Teratoscincus keyserlingii.

Etymologia

Teratoscincus: gr. τερας teras, τερατος teratos ‘cud, dziw, potwór’; σκιγκος skinkos lub σκίγγος skíngos ‘rodzaj jaszczurki, scynk’.

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące gatunki:

Teratoscincus bedriagai Nikolsky, 1900
Teratoscincus keyserlingii Strauch, 1863
Teratoscincus mesriensis Nazarov, Radjabizadeh, Poyarkov, Ananjeva, Melnikov & Rastegar-Pouyani, 2017
Teratoscincus microlepis Nikolsky, 1900
Teratoscincus przewalskii Strauch, 1887
Teratoscincus roborowskii Bedriaga, 1906
Teratoscincus rustamowi Szczerbak, 1979
Teratoscincus scincus (Schlegel, 1858) – scynkogekon środkowoazjatycki
Teratoscincus sistanense Akbarpour, Shafiei, Sehhatisabet & Damadi, 2017

Status Teratoscincus keyserlingii jako odrębnego gatunku nie jest pewny – przez niektórych naukowców bywa uznawany za podgatunek scynkogekona środkowoazjatyckiego (Teratoscincus scincus). Analiza filogenetyczna przeprowadzona przez J. Roberta Maceya i współpracowników (2005) sugeruje, że linie ewolucyjne tych gatunków rozeszły się prawdopodobnie około 5 mln lat temu, co wspiera teorię o gatunkowej odrębności T. keyserlingii od T. scincus.

Przypisy

1 2 A. Strauch. Characteristik zweier neuer Eidechsen aus Persien. „Bulletin de l’Académie Impériale des Sciences de St. Pétersbourg”. 6, s. 480, 1863. (niem.).
1 2 3 P. Uetz & J. Hallermann: Genus: Teratoscincus. The Reptile Database. [dostęp 2024-01-21]. (ang.).
1 2 R.R. Midtgaard R.R., Genus Teratoscincus, [w:] RepFocus [online] [dostęp 2024-01-21] (ang.).
↑ Jaeger 1959 ↓, s. 259.
↑ Jaeger 1959 ↓, s. 231.
↑ Praca zbiorowa: Zwierzęta: encyklopedia ilustrowana. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005, s. 381. ISBN 83-01-14344-4.
↑ J.R. Macey, J.J. Fong, J.V. Kuehl, S. Shafiei, N.B. Ananjeva, T.J. Papenfuss & J.L. Boore. The complete mitochondrial genome of a gecko and the phylogenetic position of the Middle Eastern Teratoscincus keyserlingii. „Molecular Phylogenetics and Evolution”. 36 (1), s. 188–193, 2005. DOI: 10.1016/j.ympev.2005.03.025. (ang.).

Bibliografia

Edmund C.E.C. Jaeger Edmund C.E.C., Source-book of biological names and terms, wyd. 3, rewizja 2, Springfield: Charles C. Thomas, 1959, s. 1–316, OCLC 11069271 (ang.).

[Strauch-1] 1 2 A. Strauch. Characteristik zweier neuer Eidechsen aus Persien. „Bulletin de l’Académie Impériale des Sciences de St. Pétersbourg”. 6, s. 480, 1863. (niem.).

[Uetz&Hallermann-2] 1 2 3 P. Uetz & J. Hallermann: Genus: Teratoscincus. The Reptile Database. [dostęp 2024-01-21]. (ang.).

[repfocus-3] 1 2 R.R. Midtgaard R.R., Genus Teratoscincus, [w:] RepFocus [online] [dostęp 2024-01-21] (ang.).

[CITEREFJaeger1959[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=wu.89043220607&seq=299_259]-4] Jaeger 1959 ↓, s. 259.

[CITEREFJaeger1959[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=wu.89043220607&seq=271_231]-5] Jaeger 1959 ↓, s. 231.

[pwn-6] Praca zbiorowa: Zwierzęta: encyklopedia ilustrowana. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005, s. 381. ISBN 83-01-14344-4.

[mpev05-7] J.R. Macey, J.J. Fong, J.V. Kuehl, S. Shafiei, N.B. Ananjeva, T.J. Papenfuss & J.L. Boore. The complete mitochondrial genome of a gecko and the phylogenetic position of the Middle Eastern Teratoscincus keyserlingii. „Molecular Phylogenetics and Evolution”. 36 (1), s. 188–193, 2005. DOI: 10.1016/j.ympev.2005.03.025. (ang.).