Fabryka Półprzewodników „Tewa”

Germanowe tranzystory stopowe Tewy na tle opakowania:
seledynowe: małej mocy TG2 i średniej mocy TG55 z początku lat sześćdziesiątych,
oraz metalowy tranzystor dużej mocy ADP665 z 1972 r.
Germanowe tranzystory stopowe Tewy, średniej mocy TG51 z początku lat sześćdziesiątych.

Fabryka Półprzewodników „Tewa” – polskie przedsiębiorstwo produkujące półprzewodniki z siedzibą przy ul. Władimira Komarowa 5 w Warszawie w dzielnicy Mokotów.

Opis

Zostało utworzone w 1958 r. w Warszawie na bazie ośrodka doświadczalnego półprzewodników resortu łączności. Wcześniej małoseryjną produkcję diod i tranzystorów prowadził również Zakład Doświadczalny Przemysłowego Instytutu Elektroniki, przekształcony w 1958 w „Zakład Produkcji Półprzewodników „Pewa””. W 1961 zakłady Pewa włączono do fabryki Tewa, koncentrując w niej praktycznie całość polskiej produkcji półprzewodników.

Na początku lat 60. uruchomiono w Tewie przemysłową produkcję stopowych tranzystorów germanowych małej częstotliwości TG1-5, średniej mocy TG50-55, dużej mocy TG70-72 i stopowo-dyfuzyjnych wielkiej częstotliwości TG37-40.

Produkcję krzemowych tranzystorów epitaksjalno-planarnych (a później układów scalonych małej skali integracji) rozpoczęto w pierwszej połowie lat 70. w oparciu o wyposażenie zakupione we francuskiej firmie SESCOSEM.

1 kwietnia 1970 r. Tewa została włączona, jako zakład produkcyjny, do nowo utworzonego CEMI (Naukowo-Produkcyjnego Centrum Półprzewodników).

W 1977 w Tewie rozpoczęto produkcję układów cyfrowych TTL średniej skali integracji. W roku 1975 rozpoczęto pracę nad układami MOSFET wielkiej skali integracji (LSI) i w 1976 wyprodukowano prototyp pierwszego układu (rejestr przesuwny). W 1982 uruchomiono produkcję klona 8-bitowego mikroprocesora Intel 8080, za co zespół pracowników Instytutu Technologii Elektronowej i Fabryki Półprzewodników Tewa otrzymał nagrodę „Mistrz Techniki 1982”.

Nazwą Tewa posługiwał się jeden z oddziałów Tewy, tj. Oddział/Zakład Produkcji Termistorów w Łęcznej k. Lublina. Po upadłości CEMI w 1994 r. sprywatyzowany zakład w Łęcznej nosił nazwę Tewa-Termico, obecnie Tewa Temperature Sensors Sp.z o.o. Zajmuje się produkcją termistorów NTC oraz precyzyjnych czujników temperatury.

W 2022 przedsiębiorstwo zostało kupione przez amerykańskiego producenta elektroniki CTS Corporation za kwotę 24,5 mln USD.

W kulturze

W „Tewie” kradł elektronik z piosenki Ale wkoło jest wesoło zespołu Perfect.

Upamiętnienie

W 2025 roku drodze w dzielnicy Mokotów nadano nazwę ulica Fabryki „Tewa”.

Przypisy

  1. ↑ Encyklopedia Warszawy. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1975, s. 148.
  2. ↑ Stanisław Misztal: Branże wiodące stołecznego przemysłu, [w:] Wielkie zakłady przemysłowe Warszawy. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1978, s. 110.
  3. ↑ Mieczysław Hutnik, Tadeusz Pachniewicz, Zarys historii polskiego przemysłu elektronicznego do 1985 r., SEP, Zeszyt Historyczny nr 2, Warszawa 1994.
  4. ↑ Vademecum polskiego przemysłu elektronicznego, WKŁ, Warszawa 1964.
  5. ↑ Program telewizyjny „Sonda”, nr 277 z 1983, Archiwum TVP.
  6. ↑ Amerykański CTS przejął producenta sensorów z Lublina [online], evertiq.pl, 2022 [dostęp 2025-05-25].
  7. ↑ Tymon Grabowski: Paskudnik warszawski. Wydawnictwo Złomnik, 2023. ISBN 978-83-946798-4-2.
  8. ↑ Uchwała nr XVIII/785/2025 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 15 maja 2025 r. w sprawie nadania nazwy obiektowi miejskiemu w Dzielnicy Mokotów m.st. Warszawy. [w:] Dziennik Urzędowy Województwa Mazowieckiego poz. 5181 [on-line]. 27 maja 2025. [dostęp 2025-12-18].

Linki zewnętrzne