Thalassodendron

*Thalassodendron*
	; Thalassodendron ciliatum
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	liliopodobne (≡ jednoliścienne)
Rząd	żabieńcowce
Rodzina	bałwanicowate
Rodzaj	Thalassodendron
	Nazwa systematyczna
	Thalassodendron Hartog; Verh. Kon. Ned. Akad. Wetensch., Afd. Natuurk., Sect. 2, 59(1): 186 (1970)
	Typ nomenklatoryczny
	Thalassodendron ciliatum (Forssk.) Hartog
	Zasięg
	Multimedia w Wikimedia Commons

Thalassodendron Hartog – rodzaj traw morskich należący do rodziny bałwanicowatych (Cymodoceaceae), obejmujący trzy gatunki występujące od egipskich wybrzeży Morza Czerwonego przez afrykańskie i azjatyckie wybrzeża Oceanu Indyjskiego do Wysp Karolińskich na Oceanie Spokojnym oraz zachodnich i wschodnich wybrzeży Australii.

Nazwa naukowa rodzaju pochodzi od greckich słów θαλασς (thalass – morski) i δένδρων (dendron – drzewo).

Morfologia

Łodyga: Sympodialnie rozgałęziające się, masywne, płożące kłącze. W co czwartym węźle kłącza powstaje wzniesiony, zdrewniały, nierozgałęziający się pęd. Kłącze ukorzenia się w węzłach poprzedzających te z pędem.

Liście: Wyrastają w wiązkach na szczytach pędów powstających w węzłach kłącza. Blaszki liściowe równowąskie, płaskie, wycięte, ząbkowane, z wieloma równoległymi żyłkami przewodzącymi.

Kwiaty: Rośliny dwupienne. Kwiaty pojedyncze, wyrastają na krótkich pędach bocznych, wspartych przez 4 przysadki. Kwiaty męskie z główkami pręcików zakończonymi długim wyrostkiem.

Biologia i ekologia

Rozwój: Wieloletnie, wodne geofity (hydrogeofity), wodopylne. Nasiona kiełkują na roślinie macierzystej.

Siedlisko: Thalassodendron ciliatum zasiedla płytkie wody litoralu, występując na głębokości od 0 do 15 metrów, na podłożach piaszczystych i złożonych z osadów węglowych. T. pachyrhizum zasiedla nagie lub pokryte piaskiem rafy wapienne, równolegle do linii brzegowej, na głębokości 2-35 m. T. leptocaule występuje od środkowej strefy pływów aż po (głównie) strefę podpływową. Jest związany z twardymi platformami piaskowcowymi, gdzie zasiedla skalne zagłębienia, cieki wodne oraz szczeliny skalne narażone na silne działanie fal.

Systematyka

Według Angiosperm Phylogeny Website (aktualizowany system APG V z 2026) rodzaj należy do rodziny bałwanicowatych (Cymodoceaceae), rzędu żabieńcowców (Alismatales), w kladzie jednoliściennych (monocots).

Gatunki

Thalassodendron ciliatum (Forssk.) Hartog
Thalassodendron leptocaule Maria C.Duarte, Bandeira & Romeiras
Thalassodendron pachyrhizum Hartog

Zagrożenie i ochrona

Wszystkie gatunki Thalassodendron zostały ujęte w Czerwonej księdze gatunków zagrożonych. Thalassodendron ciliatum i T. pachyrhizum ze statusem LC (najmniejszej troski), a T. leptocaule ze statusem NT (bliski zagrożenia). Gatunki są zagrożone przez działalność człowieka, przede wszystkim prowadzoną gospodarkę morską, w tym prace prowadzone na dnie morskim. Stanowiska obu gatunków podlegają ochronie w wielu lokalnych obszarowych formach ochrony przyrody.

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2026-10-22] (ang.).
↑ Index Nominum Genericorum. [dostęp 2011-02-06].
1 2 3 Plants of the World Online (POWO). The Royal Botanic Gardens, Kew, 2026. [dostęp 2026-10-22]. (ang.).
↑ Maureen L. Sullivan: The taxonomy of "seagrasses" surveyed from the higher taxa down through to the family level. Florida International University, 1994. [dostęp 2011-02-06].
1 2 Klaus Kubitzki, Herbert Huber: Flowering plants, Monocotyledons : Alismatanae and Commelinanae (except Gramineae). New York: Springer-Verlag, 1998, s. 138. ISBN 978-3-540-64061-5.
1 2 IUCN 2026. The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2026-1.. [dostęp 2026-10-22].

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).

[apweb-2] 1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2026-10-22] (ang.).

[3] Index Nominum Genericorum. [dostęp 2011-02-06].

[kew-4] 1 2 3 Plants of the World Online (POWO). The Royal Botanic Gardens, Kew, 2026. [dostęp 2026-10-22]. (ang.).

[5] Maureen L. Sullivan: The taxonomy of "seagrasses" surveyed from the higher taxa down through to the family level. Florida International University, 1994. [dostęp 2011-02-06].

[kub-6] 1 2 Klaus Kubitzki, Herbert Huber: Flowering plants, Monocotyledons : Alismatanae and Commelinanae (except Gramineae). New York: Springer-Verlag, 1998, s. 138. ISBN 978-3-540-64061-5.

[iucn-7] 1 2 IUCN 2026. The IUCN Red List of Threatened Species. Version 2026-1.. [dostęp 2026-10-22].