Tlenek baru

Tlenek baru
Nazewnictwo
	Nomenklatura systematyczna (IUPAC)
konst.	monotlenek monobaru, monotlenek baru, tlenek baru, tlenek(2−) baru(2+), tlenek baru(2+), tlenek baru(II)
	Ogólne informacje
	Charakterystyka fizyczna
	bezbarwne kryształy żółtawy proszek
Wzór Hilla	BaO
Masa molowa	153,33 g/mol
	Identyfikacja
Numer CAS	1304-28-5
PubChem	62392
InChI
	InChI=1S/Ba.O
	InChIKey
	QVQLCTNNEUAWMS-UHFFFAOYSA-N
Właściwości
	Gęstość
	5,72 g/cm³ (w układzie regularnym); ciało stałe
	Rozpuszczalność w wodzie
	1,5 g/100 g (20 °C)
	w innych rozpuszczalnikach
	rozcieńczone kwasy, etanol; nierozpuszczalny w acetonie
Temperatura topnienia	1973 °C
Budowa
Układ krystalograficzny	regularny lub heksagonalny
Moment dipolowy	(7,954 ± 0,003) D
Niebezpieczeństwa
	Globalnie zharmonizowany system; klasyfikacji i oznakowania chemikaliów
	Niebezpieczeństwo
Zwroty H	H301, H314, H332
Zwroty P	P260, P271, P280, P303+P361+P353, P304+P340+P310, P305+P351+P338
Numer RTECS	CQ9800000
Dawka śmiertelna	LD50 146 mg/kg (mysz, dootrzewnowo)
	Podobne związki
Inne aniony	BaO2
Inne kationy	CaO, MgO, Na2O, K2O
	Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą; stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
	Więcej identyfikatorów i właściwości może znajdować się w Wikidanych
	Multimedia w Wikimedia Commons

Tlenek baru, BaO – nieorganiczny związek chemiczny z grupy tlenków zasadowych zawierający bar na II stopniu utlenienia.

Otrzymywanie

Jest otrzymywany w wyniku ogrzewania węglanu baru z węglem:

BaCO₃ + C → BaO + 2CO

Obecność węgla pozwala znacząco obniżyć temperaturę rozkładu BaCO₃.

Inną metodą jest termiczny rozkład azotanu baru.

Właściwości

Tlenek baru jest białym ciałem stałym. Występuje w postaci regularnych kryształów lub żółtawego proszku. Ma właściwości higroskopijne^{[potrzebny przypis]}.

Jest tlenkiem alkaicznym i reaguje z wodą dając zasadowy wodorotlenek baru:

BaO + H₂O → Ba(OH)₂

Zastosowanie

Jest wykorzystywany do produkcji metalicznego baru metodą aluminotermiczną, zarówno w warunkach laboratoryjnych, jak i na skalę przemysłową:

3BaO + 14Al → 3BaAl₄ + Al₂O₃

8BaO + BaAl₄ → 7Ba↑ + 2BaO·Al₂O₃

BaO + Al₂O₃ → BaO·Al₂O₃

sumarycznie:

4BaO + 2Al → 3Ba↑ + BaO·Al₂O₃

Powstający bar w temperaturze procesu wynoszącej 1100–1200 °C wydziela się w formie gazowej i ulega kondensacji w chłodnej części reaktora.

Ponadto jest substratem do produkcji wodorotlenku baru. Można z niego także otrzymać nadtlenek baru: tlenek ogrzewa się do 500 °C w obecności powietrza lub tlenu:

2BaO + O₂ → 2BaO₂

Przypisy

1 2 3 4 5 6 Patnaik 2003 ↓, Barium oxide, s. 89–90.
1 2 3 4 5 6 Lide 2009 ↓, s. 4-50
↑ Lide 2009 ↓, s. 9-51
↑ Tlenek baru [PDF], karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich, Merck, numer katalogowy: 554847 [dostęp 2025-02-05] .
↑ Tlenek baru (nr 554847) – karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich (Merck) na obszar Polski. [dostęp 2025-02-05].
1 2 3 4 RobertR. Kresse RobertR. i inni, Barium and Barium Compounds, [w:] Ullmann’s Encyclopedia of Industrial Chemistry, Weinheim: Wiley‐VCH, 2005, DOI: 10.1002/14356007.a03_325.pub2 (ang.).
1 2 Patnaik 2003 ↓, Barium hydroxide, s. 86–87.
1 2 Patnaik 2003 ↓, Barium, s. 77–79.
↑ Patnaik 2003 ↓, Barium peroxide, s. 90–91.

Bibliografia

David R.D.R. Lide David R.D.R. (red.), CRC Handbook of Chemistry and Physics, wyd. 90, Boca Raton: CRC Press, 2009, ISBN 978-1-4200-9084-0 (ang.).
PradyotP. Patnaik PradyotP., Handbook of Inorganic Chemicals, London: McGraw-Hill, 2003, ISBN 0-07-049439-8 (ang.).

[CITEREFPatnaik2003Barium_oxide89–90-1] 1 2 3 4 5 6 Patnaik 2003 ↓, Barium oxide, s. 89–90.

[CRC-2] 1 2 3 4 5 6 Lide 2009 ↓, s. 4-50

[CRC-Md-3] Lide 2009 ↓, s. 9-51

[SA-4] Tlenek baru [PDF], karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich, Merck, numer katalogowy: 554847 [dostęp 2025-02-05] .

[Aldrich-5] Tlenek baru (nr 554847) – karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich (Merck) na obszar Polski. [dostęp 2025-02-05].

[Ullmann-6] 1 2 3 4 RobertR. Kresse RobertR. i inni, Barium and Barium Compounds, [w:] Ullmann’s Encyclopedia of Industrial Chemistry, Weinheim: Wiley‐VCH, 2005, DOI: 10.1002/14356007.a03_325.pub2 (ang.).

[CITEREFPatnaik2003Barium_hydroxide86–87-7] 1 2 Patnaik 2003 ↓, Barium hydroxide, s. 86–87.

[CITEREFPatnaik2003Barium77–79-8] 1 2 Patnaik 2003 ↓, Barium, s. 77–79.

[CITEREFPatnaik2003Barium_peroxide90–91-9] Patnaik 2003 ↓, Barium peroxide, s. 90–91.