Tlenek berylu

Tlenek berylu
      Be2+       O2−
Ogólne informacje
Charakterystyka fizyczna
białe kryształy
Wzór Hilla

BeO

Masa molowa

25,01 g/mol

Identyfikacja
Numer CAS

1304-56-9

PubChem

14775

Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)
Więcej identyfikatorów i właściwości może znajdować się w Wikidanych
Multimedia w Wikimedia Commons

Tlenek berylu, BeO – nieorganiczny związek chemiczny berylu z grupy tlenków. Został odkryty w 1797 roku przez Louisa Nicolasa Vauquelina podczas badań nad odmianami minerału berylu. Występuje w nim w ilości około 11%. Krystalizuje w układzie heksagonalnym (wurcytu).

Otrzymywanie

W praktyce przemysłowej starsze metody otrzymywania tlenku berylu obejmują prażenie koncentratów rud berylowych lub ich stapianie z alkaliami, a następnie przeprowadzenie w rozpuszczalny w wodzie siarczan berylu (BeSO4). Po oczyszczeniu wodorotlenek (Be(OH)2) strącany był za pomocą wody amoniakalnej, a następnie w wyniku procesu kalcynacji przekształcany w tlenek berylu. W przypadku minerałów krzemianowych obecnie stosuje się nieco odmienny sposób postępowania – w wyniku działania fluorowodoru powstaje kompleks Na2[BeF4], który ługuje się wodą, strąca Be(OH)2 i kalcynuje. Tlenek berylu kalcynowany w temperaturze 1000 °C lub wyższej (nazywany „wysokoprażonym”) jest mało reaktywny (poprzez zmniejszenie ilości wody w sieci krystalicznej w wyniku oddziaływania wysokiej temperatury), natomiast kalcynowany w zakresie temperatury 500–800 °C („niskoprażony” tlenek berylu) lepiej rozpuszcza się w kwasach mineralnych.

Zastosowanie

Tlenek berylu służy do wyrobu ceramicznych rur cechujących się wysoką odpornością na działanie odczynników chemicznych, a także tygli, w których można wytapiać aktywne chemicznie metale, takie jak chrom, cyrkon i uran. Stosowany jest również w procesach produkcji tranzystorów, zestawów półprzewodników i innych części mikroelektronicznych oraz w produkcji elementów do urządzeń mikrofalowych. Jest również wykorzystywany w chemii gazów szlachetnych do otrzymywania związków kompleksowych, np. z argonem ArBeO.

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 CRC Handbook of Chemistry and Physics, William M. Haynes (red.), wyd. 95, Boca Raton: CRC Press, 2014, s. 4-51, ISBN 978-1-4822-0867-2, OCLC 911557441 (ang.).
  2. ↑ Tlenek berylu [PDF], karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich, Merck, 27 kwietnia 2024, numer katalogowy: 202770 [dostęp 2024-09-10].
  3. ↑ Beryllium oxide [PDF], karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich, Merck, numer katalogowy: 202770 [dostęp 2015-08-28] (ang.). (przeczytaj, jeśli nie wyświetla się prawidłowa wersja karty charakterystyki)
  4. ↑ Beryllium Oxide [online], karta charakterystyki produktu Anachemia Canada, 15 marca 2013, numer katalogowy: AC-1185 [zarchiwizowane z adresu 2016-03-04].
  5. Günter Petzow, Fritz Aldinger, Sigurd Jönsson, Peter Welge, Beryllium and Beryllium Compounds, [w:] Ullmann’s Encyclopedia of Industrial Chemistry, Weinheim: Wiley‐VCH, 2003, ISBN 978-3-527-30385-4 (ang.).
    1. ↑ S. 1.
    2. ↑ S. 7.
    3. ↑ S. 17.
  6. ↑ Adam Bielański, Podstawy chemii nieorganicznej, wyd. 6, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2010, s. 827, ISBN 978-83-01-16283-2.
  7. 1 2 3 Maria Madej, Beryl i jego związki – występowanie, zastosowanie i ocena narażenia, „Bezpieczeństwo Pracy – Nauka i Praktyka”, 5, 1999, s. 26–28 [dostęp 2015-08-05].
  8. ↑ John David Lee, Zwięzła chemia nieorganiczna, wyd. 4, Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1997, s. 160, ISBN 83-01-12352-4.

Linki zewnętrzne