Todus

	Todus
	Brisson, 1760
	; Płaskodziobek mały (Todus todus)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ptaki
Podgromada	Neornithes
Infragromada	ptaki neognatyczne
Rząd	kraskowe
Nadrodzina	Alcedinoidea
Rodzina	płaskodziobki
Rodzaj	Todus
	Typ nomenklatoryczny
	Alcedo todus Linnaeus, 1758
Gatunki
	5 gatunków – zobacz opis w tekście
	5 gatunków – zobacz opis w tekście
	Zasięg występowania
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Todus – rodzaj ptaków z rodziny płaskodziobków (Todidae).

Zasięg występowania

Rodzaj obejmuje gatunki występujące na Wielkich Antylach.

Morfologia

Długość ciała 9–11,5 cm, długość skrzydła samic 40–51,5 mm, samców 39–53 mm; masa ciała 4,3–10,2 g. Budową ciała przypominają zimorodki. Wierzch ciała zielony, a gardło czerwone. Obie płcie są do siebie podobne.

Ekologia i zachowanie

Występują głównie w lasach i zadrzewieniach, rzadziej w zaroślach. Tak jak pozostałe kraskowe gniazdują w tunelach wykopanych w stromych skarpach czy brzegach cieków wodnych; składają do czterech białych jaj. Odżywiają się drobnymi zwierzętami, głównie owadami i ich larwami, rzadziej pająkami czy jaszczurkami; niektóre gatunki sporadycznie zjadają też drobne owoce czy nasiona.

Systematyka

Etymologia

Todus: łac. todus „mały ptak” wspomniany przez Plauta i Festusa, dalej nie zidentyfikowany, ale wiązany przez kolejnych autorów z rudzikami (Erithacus), pleszkami (Phoenicurus) i innymi podobnymi małymi ptakami.

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące gatunki:

Todus subulatus G.R. Gray, 1847 – płaskodziobek duży
Todus mexicanus Lesson, 1838 – płaskodziobek długodzioby
Todus multicolor Gould, 1837 – płaskodziobek kubański
Todus angustirostris Lafresnaye, 1851 – płaskodziobek cienkodzioby
Todus todus (Linnaeus, 1758) – płaskodziobek mały

Przypisy

↑ Todus, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
↑ M.J. Brisson: Ornithologie, ou, Méthode contenant la division des oiseaux en ordres, sections, genres, especes & leurs variétés, a laquelle on a joint une description exacte de chaque espece, avec les citations des auteurs qui en ont traité, les noms quils leur ont donnés, ceux que leur ont donnés les différentes nations, & les noms vulgaires. T. 1. Parisiis: Ad Ripam Augustinorum, apud Cl. Joannem-Baptistam Bauche, bibliopolam, ad Insigne S. Genovesae, & S. Joannis in Deserto, 1760, s. 44. (fr. • łac.).
↑ M.J. Brisson: Ornithologie, ou, Méthode contenant la division des oiseaux en ordres, sections, genres, especes & leurs variétés, a laquelle on a joint une description exacte de chaque espece, avec les citations des auteurs qui en ont traité, les noms quils leur ont donnés, ceux que leur ont donnés les différentes nations, & les noms vulgaires. T. 4. Parisiis: Ad Ripam Augustinorum, apud Cl. Joannem-Baptistam Bauche, bibliopolam, ad Insigne S. Genovesae, & S. Joannis in Deserto, 1760, s. 528. (fr. • łac.).
1 2 3 4 5 6 7 8 D.W.D.W. Winkler D.W.D.W., S.M.S.M. Billerman S.M.S.M., I.J.I.J. Lovette I.J.I.J., Todies (Todidae), version 1.0, [w:] Birds of the World (red. S.M. Billerman, B.K. Keeney, P.G. Rodewald, T.S. Schulenberg), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA, 2020, DOI: 10.2173/bow.todida1.01 [dostęp 2026-09-16] (ang.).
↑ del Hoyo, J., Elliott, A. & Sargatal, J. (red.), Handbook of the Birds of the World, t. 6. Mousebirds to Hornbills, Barcelona: Lynx Edicions, 2001, s. 261–263, ISBN 84-87334-30X .
↑ Todus, [w:] The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca [dostęp 2022-01-23] (ang.).
↑ Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Rodzina: Todidae Vigors, 1825 - płaskodziobki - Todies (wersja: 2019-10-10). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2026-09-16].

[itis-1] Todus, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).

[Brissona-2] M.J. Brisson: Ornithologie, ou, Méthode contenant la division des oiseaux en ordres, sections, genres, especes & leurs variétés, a laquelle on a joint une description exacte de chaque espece, avec les citations des auteurs qui en ont traité, les noms quils leur ont donnés, ceux que leur ont donnés les différentes nations, & les noms vulgaires. T. 1. Parisiis: Ad Ripam Augustinorum, apud Cl. Joannem-Baptistam Bauche, bibliopolam, ad Insigne S. Genovesae, & S. Joannis in Deserto, 1760, s. 44. (fr. • łac.).

[Brissonb-3] M.J. Brisson: Ornithologie, ou, Méthode contenant la division des oiseaux en ordres, sections, genres, especes & leurs variétés, a laquelle on a joint une description exacte de chaque espece, avec les citations des auteurs qui en ont traité, les noms quils leur ont donnés, ceux que leur ont donnés les différentes nations, & les noms vulgaires. T. 4. Parisiis: Ad Ripam Augustinorum, apud Cl. Joannem-Baptistam Bauche, bibliopolam, ad Insigne S. Genovesae, & S. Joannis in Deserto, 1760, s. 528. (fr. • łac.).

[botw-4] 1 2 3 4 5 6 7 8 D.W.D.W. Winkler D.W.D.W., S.M.S.M. Billerman S.M.S.M., I.J.I.J. Lovette I.J.I.J., Todies (Todidae), version 1.0, [w:] Birds of the World (red. S.M. Billerman, B.K. Keeney, P.G. Rodewald, T.S. Schulenberg), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY, USA, 2020, DOI: 10.2173/bow.todida1.01 [dostęp 2026-09-16] (ang.).

[HBW6-5] Hoyo, J., Elliott, A. & Sargatal, J. (red.), Handbook of the Birds of the World, t. 6. Mousebirds to Hornbills, Barcelona: Lynx Edicions, 2001, s. 261–263, ISBN 84-87334-30X .

[6] Todus, [w:] The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca [dostęp 2022-01-23] (ang.).

[Mielczarek&Kuziemko-7] Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Rodzina: Todidae Vigors, 1825 - płaskodziobki - Todies (wersja: 2019-10-10). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2026-09-16].