Tomasz Chlebowski

Tomasz Chlebowski
Ilustracja
Tomasz Chlebowski 31 sierpnia 2011 roku w Pałacu Prezydenckim po odznaczeniu go Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski
Data i miejsce urodzenia

21 czerwca 1954
Warszawa

Zawód, zajęcie

astronom, menedżer

Tytuł naukowy

doktor habilitowany

Alma Mater

Uniwersytet Warszawski

Rodzice

Cezary Chlebowski i Anna Piskorska-Chlebowska

Małżeństwo

Elżbieta Regulska-Chlebowska

Dzieci

Anna, Joanna, Marianna i Zofia

Krewni i powinowaci

dziadowie Tomasz Piskorski i Zygmunt Chlebowski

Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski
Odznaka honorowa „Działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych”

Tomasz Chlebowski (ur. 21 czerwca 1954 w Warszawie) – polski przedsiębiorca, astronom i popularyzator nauki, działacz opozycji w okresie PRL.

Życiorys

Ukończył XXXIII Liceum Ogólnokształcące im. Mikołaja Kopernika w Warszawie.

Astronom

Będąc studentem astronomii na Uniwersytecie Warszawskim w latach 1972–1977 był uczniem Włodzimierza Zonna i Stefana Piotrowskiego, a później m.in. Józefa Smaka. Już w czasie studiów współuczestniczył w obserwacjach klasycznej nowej V1500 Cygni, które pozwoliły określić prawdziwą naturę tego układu. Będąc studentem, koordynował pracę zespołów zbierających dane dotyczące obserwacji komet jednopojawieniowych, pozwalających na stworzenie – po wielu latach – ich pierwszego katalogu. Był również przewodniczącym koła naukowego. W 1977 roku ukończył studia przedstawiwszy pracę magisterską p.t. Nieradialne oscylacje wolno rotujących białych karłów pod kierunkiem (wtedy) doc. Wojciecha Dziembowskiego. Po studiach specjalizował się w analizie stabilności białych karłów, później – w badaniu promieniowania rentgenowskiego gwiazd. Prowadził również obserwacje zmiennych kataklizmicznych, np. w 1981 roku V1500 Cygni za pomocą wtedy jednego z paru najpotężniejszych teleskopów na świecie (MMT, był pierwszym Polakiem obserwującym tym teleskopem), w tymże roku odkrył gwiazdę HL Canis Majoris – zmienną typu Z Camelopardalis. Na Uniwersytecie Warszawskim obronił pracę doktorską w 1983 roku z astronomii (na temat: Właściwości rentgenowskie mgławicy Carina, której promotorem był Kazimierz Stępień) i habilitacyjną w 1990 roku z fizyki (na temat: Własności rentgenowskie gorących gwiazd). Pracował w Centrum Astronomicznym im. Mikołaja Kopernika PAN (w latach 1976–1977 i 1978–1981), na Uniwersytecie Warszawskim (w latach 1977–1978 i 1981–1993) oraz w Harvard-Smithsonian Center for Astrophysics w USA (w latach 1980–1981 i 1986–1988). W 1988 roku i w 1989 roku pracował w JILA (wspólny instytut Uniwersytetu Kolorado w Boulder i National Institute of Standards and Technology) oraz w Kitt Peak National Observatory należącym do National Optical Astronomy Observatory w Stanach Zjednoczonych (prowadził m.in. obserwacje gwiazd typu O za pomocą 4-metrowego teleskopu Mayalla). W latach 1985–1987 pełnił obowiązki zastępcy dyrektora Obserwatorium Astronomicznego Uniwersytetu Warszawskiego.

Jest autorem kilkudziesięciu prac naukowych.

Tomasz Chlebowski zajmował się również popularyzacją astronomii. W latach 1978–1986 był redaktorem działu astronomicznego miesięcznika „Delta”. Jest również współautorem książki dla dzieci Zobaczcie inaczej: matematyka, fizyka i astronomia porządkują świat (Wydawnictwo Alfa, Warszawa 1986), popularyzującej wiedzę matematyczną, fizyczną i astronomiczną.

W 1989 roku Tomasz Chlebowski ustanowił własne stypendium dla wybitnych studentów astronomii. Laureatami tego stypendium byli m.in.: Krzysztof Stanek (1991), Andrzej Kudlicki (1994), Przemysław Woźniak (1995) i Arkadiusz Olech (1996).

Elżbieta Regulska w jej mieszkaniu w 1978 roku: po lewej Marek Beylin, po prawej – Rafał Zakrzewski, na dole – Tomasz Chlebowski

Działacz opozycji demokratycznej w PRL

W latach 1976–1980 był współpracownikiem KOR, KSS „KOR” i Niezależnej Oficyny Wydawniczej. Organizował druk i dystrybucję wydawnictw niezależnych (Komunikatu KOR i KSS „KOR”, Biuletynu Informacyjnego KSS „KOR”, „Głosu”, „Robotnika”, „Placówki”, „Opinii” i innych). W czasie wizyty papieża w 1979 roku m.in. był jedną z osób znających języki obce, które dyżurowały w mieszkaniu Jacka Kuronia, informując dziennikarzy zagranicznych o bieżących wydarzeniach.

W związku z tą działalnością był represjonowany przez funkcjonariuszy aparatu państwowego. Był wielokrotnie zatrzymywany, został usunięty z pracy i studiów doktoranckich, miał dwuletni zakaz wyjazdów za granicę. W 1980 roku zrehabilitowany przez tzw. Komisję Szaniawskiego. W 1981 roku wstąpił do „Solidarności”, został przewodniczącym struktur związku w Obserwatorium Astronomicznym UW, wspierał Agencję Prasową Solidarność (AS), uczestniczył w strajkach studenckich. Po wprowadzeniu stanu wojennego kontynuował działalność opozycyjną w podziemiu (m.in. w ramach Regionalnej Komisji Wykonawczej NSZZ „Solidarność” Region Mazowsze). Zajmował się m.in. ochroną pozostającego w ukryciu Zbigniewa Bujaka. Od marca 1982 roku do 1988 roku pracował w „Tygodniku Mazowsze”. W czerwcu 1983 roku przejął Jana Lityńskiego przebywającego wtedy na przepustce z więzienia przy ul. Rakowieckiej i sprowadził go do „podziemia” (Lityński już nigdy nie wrócił do więzienia). Był pierwszym łącznikiem między Biurem RKW Mazowsze prowadzonym przez Ewę Kulik a Redakcją Tygodnika Mazowsze. Następnie był szefem wszystkich łączników Redakcji. Był również głównym organizatorem sieci kolporterów Tygodnika Mazowsze w Polsce.

Zorganizował ogólnopolską sieć komunikacji między podziemnymi regionami, przekazywania informacji z regionów do Tygodnika Mazowsze oraz obsługującej kontakty ze wszystkimi innymi strukturami podziemnymi; była to wtedy największa niezależna sieć informacyjna w Polsce. Przekazywał również matryce Tygodnika do regionów. Był ponadto m.in. odpowiedzialny za bezpieczeństwo Redakcji.

Jest autorem kilku opracowań dotyczących ruchu niezależnego, które ukazały się w Tygodniku Mazowsze.

W 1989 pracował przy tworzeniu „Gazety Wyborczej”, w której był odpowiedzialny za informatyzację redakcji.

Menedżer

W 1990 roku otworzył działalność gospodarczą pod firmą „Tomasz Chlebowski”, która rozrosła się w jedną z największych grup przedsiębiorstw informatycznych w Polsce. Firma ta była pierwszym polskim dystrybutorem Intela i OEM Microsoftu, już w 1993 roku, a od 1994 roku przez wiele lat była wyłącznym polskim dystrybutorem Kingston Technology. W jej ramach pełnił funkcje prezesa zarządów w Grupie TCH, m.in.: w przedsiębiorstwie dystrybucyjnym TCH Components SA, przedsiębiorstwie integracyjnym TCH Systems SA, przedsiębiorstwie doradczym TCH Consulting, agencji komunikacji marketingowej 4C Sp. z o.o. i innych. Na przyjęciu z okazji 5-lecia firmy, w 1995 roku Jacek Kuroń, wtedy kandydat na urząd prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, miał wykład o etyce w biznesie. W 1996 roku Tomasz Chlebowski został laureatem nagrody Info Star w kategorii osiągnięć biznesowych, wszedł tym samym w skład kapituły tej nagrody, a firmy Grupy TCH i ich produkty były laureatami innych prestiżowych nagród. W 1999 roku znalazł się – wraz z żoną – na 47. pozycji wśród najbogatszych Polaków tygodnika „Wprost”. Po upadku największego z przedsiębiorstw Grupy TCH w 2000 roku sprzedał część pozostałych udziałów BRE Bankowi i w ramach tej transakcji został wiceprezesem zarządu spółki akcyjnej Optimus, której BRE Bank był wtedy znaczącym akcjonariuszem. Przeprowadził organizacyjnie podział spółki na Optimus i Onet.pl. W latach 2003–2010 był zastępcą dyrektora Naukowej i Akademickiej Sieci Komputerowej i dyrektorem handlowym NASK. Od 2011 roku (do 2019 roku) był prezesem zarządu spółki ComCERT SA (którą założył wspólnie z Mirosławem Majem) zajmującej się bezpieczeństwem sieci teleinformatycznych. Od października 2012 roku był wiceprezesem zarządu Fundacji Bezpieczna Cyberprzestrzeń, następnie, do (24 kwietnia 2024 roku) jej prokurentem. W 2019 roku sprzedał akcje ComCERT SA firmie Asseco Poland, wprowadzając spółkę do Grupy Asseco i pozostając do końca 2021 roku wiceprezesem jej zarządu. Od początku 2022 roku do lutego 2024 roku był doradcą zarządu i prokurentem tej spółki. Przeszedł na emeryturę 1 czerwca 2024 roku. Od 24 kwietnia 2024 roku jest członkiem Rady Fundacji Bezpieczna Cyberprzestrzeń.

Jest autorem blisko 100 artykułów dotyczących analiz rynku informatycznego i telekomunikacyjnego w Polsce. Publikował m.in. w: „Gazecie Wyborczej, „Harvard Business Review Polska” (nagroda redakcji za najlepszy artykuł w HBR Polska w latach 2003–2006), „Computerworld”, „CRN”, „PCkurier”, „Manager Magazin”, „MRK”, „Parkiet”, „Świat Telekomunikacji”, „Teleinfo” i „Życiu Warszawy”. Wykładał m.in. dla PTI (szkoły w Mrągowie i Szczyrku), w ramach cyklu „Best Practises” dla Akademii Questusa oraz na SGH.

Członkostwo w organizacjach

Nagrody i odznaczenia

Wybrane publikacje naukowe

Życie prywatne

Tomasz Chlebowski jest synem Cezarego Chlebowskiego i Anny Piskorskiej-Chlebowskiej. Jego rodzicami chrzestnymi są: Janusz Stępkowski i Katarzyna Piskorska. Jest mężem Elżbiety Regulskiej-Chlebowskiej, z którą ma cztery córki: Annę (ur. 1984), Joannę (ur. 1985), Mariannę (ur. 1990) i Zofię (ur. 1998). Mieszka w Warszawie.

Przypisy

  1. ↑ Krzysztof Dąbek, Chlebowski Tomasz, [w:] Encyklopedia Solidarności [online], Instytut Pamięci Narodowej [dostęp 2021-03-28].
  2. ↑ Znani absolwenci [online], XXXIII Liceum Ogólnokształcące Dwujęzyczne im. Mikołaja Kopernika w Warszawie [dostęp 2016-10-16].
  3. ↑ Irena Semeniuk i inni, Photometric observations of Nova V1500 Cygni, „Acta Astronomica”, 27(4), 1977, s. 301–318 [dostęp 2016-10-15].
  4. ↑ Małgorzata Królikowska i inni, New catalogue of one-apparition comets discovered in the years 1901–1950. I. Comets from the Oort spike, „Astronomy and Astrophysics”, 571 (A63), listopad 2014, s. 2 [dostęp 2016-10-15].
  5. ↑ Tomasz Chlebowski, Nonradial Oscillations of Slowly Rotating White Dwarfs, „Acta Astronomica”, 28, 1978, s. 441.
  6. 1 2 3 Anna Bikont. Na rozstajach Drogi Mlecznej. „Gazeta Wyborcza – Magazyn Gazety”. 32, s. 15–16, 1993-10-08.
  7. ↑ Dr hab. Tomasz Chlebowski, [w:] archiwalna baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI PIB) [dostęp 2011-09-10].
  8. ↑ Cezary Chlebowski: Bez pokory. T. 2. ARS Print Production s.c., 1997, s. 641–652. ISBN 83-87224-06-5.
  9. ↑ Elżbieta Regulska-Chlebowska, Elżbieta, ucieczka z internowania, [w:] Anna Herbich, Dziewczyny z Solidarności, Kraków: Społeczny Instytut Wydawniczy „Znak” Horyzont, 2016, s. 323–356, ISBN 978-83-240-3464-2.
  10. ↑ Chlebowski 1997 ↓, s. 691, 713.
  11. ↑ Grzegorz Boguta, Mirosław Chojecki, Ludzie NOWEJ 1977–2007, Warszawa: Niezależna Oficyna Wydawnicza Nowa, 2007, s. 54.
  12. ↑ n jako nowa. Od wolnego słowa do wolności 1977–1989, Warszawa: Stowarzyszenie Wolnego Słowa, 2012, s. 191, ISBN 978-83-62699-07-0 [dostęp 2025-04-05].
  13. ↑ Andrzej Friszke, Czas KOR-u. Jacek Kuroń a geneza solidarności, Kraków: Znak i ISP PAN, 2011, s. 415, ISBN 978-83-240-1813-0.
  14. ↑ Chlebowski 1997 ↓, s. 629.
  15. ↑ Osoby represjonowane w latach 1976–1980, których nazwiska zamieściły Komunikaty KOR i KSS „KOR” [online], kor.org.pl [dostęp 2011-09-10] [zarchiwizowane z adresu 2016-11-08].
  16. ↑ Kryptonim „Wasale”. Służba Bezpieczeństwa wobec Studenckich Komitetów Solidarności 1977–1980. Łukasz Kamiński i Grzegorz Waligóra (wybór, wstęp i opracowanie). Wyd. 2. T. 18. Warszawa: Instytut Pamięci Narodowej, 2014, s. 383, seria: Dokumenty. ISBN 978-83-7629-571-8.
  17. 1 2 3 4 Krzysztof Dąbek, Chlebowski Tomasz, [w:] Encyklopedia Solidarności. Opozycja w PRL 1976–1989, tom 3, Instytut Pamięci Narodowej, 2019, s. 80–81, ISBN 978-83-8098-654-1 [dostęp 2011-09-10] [zarchiwizowane z adresu 2020-10-29].
  18. ↑ Chlebowski 1997 ↓, s. 653.
  19. ↑ Jankowska, Janina – wspomnienie [online], wyborcza.pl, 5 grudnia 2006 [dostęp 2011-09-10].
  20. ↑ Tomasz Chlebowski. Bodyguard stanu wojennego. „Więź”. 11–12 (637–638), s. 121–132, listopad-grudzień 2011. Warszawa: Towarzystwo „Więź”. ISSN 0511-9405.
  21. ↑ Paweł Smoleński, „Wprost” pisze historię wspak – rozmowa z Andrzejem Friszke, „Gazeta Wyborcza”, 154, 5 lipca 2005, s. 16.
  22. ↑ Anna Bikont, Joanna Szczęsna, Lista Bujaka – rozmowa ze Zbigniewem Bujakiem, „Gazeta Wyborcza”, 193, 20 sierpnia 2005, s. 20.
  23. ↑ Chlebowski 1997 ↓, s. 659.
  24. ↑ Chlebowski 1997 ↓, s. 670–672.
  25. ↑ Chlebowski, Tomasz [online], wyborcza.pl, 30 listopada 2006 [dostęp 2011-09-10].
  26. ↑ NSZZ „Solidarność” Region Mazowsze. W: Łukasz Kamiński, Grzegorz Waligóra (red.): NSZZ Solidarność 1980–1989. T. 5: Polska środkowo-wschodnia. Warszawa: Instytut Pamięci Narodowej – Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, 2010, s. 303. ISBN 978-83-7629-169-7.
  27. ↑ Jan Lityński, Świadectwa. Z więzienia do podziemia, „Wolność i Solidarność. Studia z dziejów opozycji wobec komunizmu i dyktatury”, 2, 2011, s. 168.
  28. 1 2 Andrzej Friszke: Solidarność podziemna 1981–1989. Warszawa: ISP PAN i Stowarzyszenie „Archiwum Solidarności”, 2006, s. 438. ISBN 83-88490-45-1.
  29. ↑ Anna Dodziuk, Kobiety „Tygodnika”, „Karta”, 71, Fundacja Ośrodka KARTA, 2012, s. 98–107.
  30. ↑ Ludwika Wujec, Związki przyjacielskie, Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej, 2013, s. 238, ISBN 978-83-63833-81-9.
  31. ↑ Chlebowski 1997 ↓, s. 665.
  32. ↑ Bikont 1993 ↓, s. 15.
  33. 1 2 Paweł Smoleński, Tygodnik, cud konspiry, „Gazeta Wyborcza”, 288, 11 grudnia 2006, s. 2.
  34. ↑ Friszke 2006 ↓, s. 447.
  35. ↑ Friszke 2006 ↓, s. 441, 443, 447.
  36. ↑ Chlebowski 1997 ↓, s. 628.
  37. ↑ Chlebowski 1997 ↓, s. 736.
  38. ↑ Stanisław M. Stanuch, Rozmaitości, „Gazeta Wyborcza – dodatek Biuro-Komputer”, 251(36), 26 października 1993, s. 4.
  39. ↑ Chlebowski 2005 ↓, s. 62.
  40. ↑ Chlebowski 1997 ↓, s. 845.
  41. ↑ Laureaci Info STAR [online] [dostęp 2012-03-16] [zarchiwizowane z adresu 2012-09-04].
  42. ↑ Nagrody Info-Star '96 rozdane, „Gazeta Wyborcza – dodatek Biuro i Komputer”, 23(4), 28 stycznia 1997, s. 4.
  43. ↑ Nagroda dla TCH..., „Gazeta Wyborcza – dodatek Komputer”, 28(5), 3 lutego 1997, s. 10.
  44. ↑ Stanisław Stanuch, Monika Lamęcka, Po polsku i z Internetem, „Gazeta Wyborcza – dodatek Komputer”, 99(17), 28 kwietnia 1998, s. 3.
  45. ↑ 100 Najbogatszych Polaków – edycja 1999 r. [online], wprost.pl [dostęp 2012-01-27].
  46. ↑ Komputery i kariery, „Gazeta Wyborcza – dodatek Komputer”, 143(25), 22 czerwca 1999, s. 2.
  47. ↑ Tomasz Chlebowski, I ty możesz spaść ze szczytu, „Harvard Busines Review Polska”, 25, marzec 2005, s. 58–67, ISSN 1730-3591 [dostęp 2012-01-27] [zarchiwizowane z adresu 2016-03-04].
  48. ↑ Przemiana Optimusa. Krew, pot, łzy i pieniądze, wywiad z Jackiem Krawczykiem. „CRN”. 24, s. 32–35, 2001-11-26. Lupus. ISSN 1429-8945.
  49. ↑ Tomasz Chlebowski. I ty możesz spaść ze szczytu. „Harvard Business Review Polska”, s. 58–67, marzec 2005. ISSN 1730-3591.
  50. ↑ Best Practice 7: Tomasz Chlebowski [online], akademia.questus.pl [dostęp 2012-01-27] [zarchiwizowane z adresu 2010-03-10].
  51. 1 2 Nagrody PTA [online], Strona Polskiego Towarzystwa Astronomicznego [dostęp 2012-03-16].
  52. ↑ NASK: Tomasz Chlebowski dyrektorem handlowym [online], www.crn.pl, 17 lutego 2003 [dostęp 2018-02-22].
  53. ↑ M.P. z 2011 r. Nr 103, poz. 1040 (ISAP)
  54. ↑ Chlebowski 1997 ↓, s. 691.
  55. ↑ Chlebowski 1997 ↓, s. 681.
  56. ↑ Chlebowski 1997 ↓, s. 690.
  57. ↑ Chlebowski 1997 ↓, s. 780.
  58. ↑ Profil Tomasza Chlebowskiego [online], Wielka Genealogia Marii Minakowskiej [dostęp 2016-11-26].