Trachelospermum

*Trachelospermum*
	; Trachelospermum jasminoides
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	astropodobne
Rząd	goryczkowce
Rodzina	toinowate
Rodzaj	Trachelospermum
	Nazwa systematyczna
	Trachelospermum Lem.; Jard. Fleur. 1: t. 61 (1851)
	Typ nomenklatoryczny
	T. jasminoides (Lindley) Lemaire
Synonimy
	Microchonea Pierre; Parechites Miq.;
	Microchonea Pierre; Parechites Miq.;
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Trachelospermum Lem. – rodzaj roślin z rodziny toinowatych (Apocynaceae). Obejmuje 9 gatunków. Rośliny te występują w południowej i wschodniej Azji na obszarze od Pakistanu na zachodzie po Japonię, Filipiny, Borneo i Jawę na wschodzie. Zaliczany tu w niektórych ujęciach gatunek północnoamerykański (T. difformis) wyodrębniany jest w osobny, monotypowy rodzaj Thyrsanthella. Rośliny te są pnączami rosnącymi w lasach i na terenach skalistych, wspinającymi się na drzewa i skały.

Dwa gatunki – T. asiaticum i T. jasminoides są uprawiane jako ozdobne dla efektownych, wonnych kwiatów. Popularne są w krajach o ciepłym klimacie – znoszą tylko krótkotrwałe spadki temperatur do -10 °C. W Polsce rośliny te bywają uprawiane w kolekcjach, zimować muszą w szklarniach.

Morfologia

Pokrój: Drewniejące pnącza osiągające do 15 m wysokości, czasem wolnorosnące, bez podpór. Pędy zawierają biały sok mleczny.

Liście: Naprzeciwległe. Blaszki liściowe skórzaste, pojedyncze, eliptyczne do szeroko lancetowatych.

Kwiaty: Skupione w luźne wierzchotki wyrastające na szczytach pędów i w kątach liści. Kielich składa się z głęboko wciętych 5 działek, na szczycie ząbkowanych, u nasady z 5–10 gruczołkami. Korona kwiatu w dole zrośnięta w pięciokanciastą rurkę, z gardzielą zwężoną, na szczycie z pięcioma rozpostartymi łatkami, w pąku skręconymi, zachodzącymi nieco na siebie w prawo także w czasie kwitnienia, biała do purpurowo nabiegłej, często żółknąca z czasem. Pręciki przyrośnięte do dolnej części rurki korony, z pylnikami strzałkowatymi, przylegającymi do szczytu słupka, z końcami wystającymi z rurki korony lub schowanymi w niej. Zalążnie są dwie, wolne, każda z licznymi zalążkami na szczycie z krótkim szyjkami słupka, zakończonymi stożkowanym znamieniem.
Owoce: Dwa równowąskie lub wrzecionowate mieszki, rozchylone lub równoległe, zwykle zwisające i po dojrzeniu czerwone. Nasiona długie i wąskie, na wierzchołku z kępką włosków.

Systematyka

Pozycja systematyczna: Rodzaj z plemienia Apocyneae w podrodzinie Apocynoideae w rodzinie toinowatych Apocynaceae.

Gatunki

Trachelospermum asiaticum (Siebold & Zucc.) Nakai
Trachelospermum assamense Woodson
Trachelospermum axillare Hook.f.
Trachelospermum brevistylum Hand.-Mazz.
Trachelospermum dunnii (H.Lév.) H.Lév.
Trachelospermum inflatum (Blume) Pierre ex Pichon
Trachelospermum jasminoides (Lindl.) Lem.
Trachelospermum lucidum (D.Don) K.Schum.
Trachelospermum vanoverberghii Merr.

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2022-03-14] (ang.).
↑ Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2022-03-14] (ang.).
1 2 3 4 5 Trachelospermum Lem.. [w:] Plants of the World Online [on-line]. The Royal Botanic Gardens, Kew, 2019. [dostęp 2022-03-14]. (ang.).
↑ Trachelospermum. [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2022-03-14].
1 2 3 4 5 Trachelospermum Lemaire. [w:] Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2022-03-14].
1 2 3 4 5 6 7 8 Roger Philips, Martyn Rix: The Botanical Garden. Vol. 1. Trees and shrubs. London: Macmillan, 2002, s. 383. ISBN 0-333-73003-8.
↑ Thyrsanthella (Baill.) Pichon. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2022-03-14].
↑ Jerzy Hrynkiewicz-Sudnik, Bolesław Sękowski, Mieczysław Wilczkiewicz: Rozmnażanie drzew i krzewów liściastych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2001, s. 550. ISBN 83-01-13434-8.
↑ Genus Trachelospermum Lem.. [w:] USDA, Agricultural Research Service, National Plant Germplasm System. 2020. Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy) [on-line]. National Germplasm Resources Laboratory, Beltsville, Maryland. [dostęp 2022-03-14]. (ang.).

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2022-03-14] (ang.).

[apweb-2] Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2022-03-14] (ang.).

[powo-3] 1 2 3 4 5 Trachelospermum Lem.. [w:] Plants of the World Online [on-line]. The Royal Botanic Gardens, Kew, 2019. [dostęp 2022-03-14]. (ang.).

[ing-4] Trachelospermum. [w:] Index Nominum Genericorum (ING) [on-line]. Smithsonian Institution. [dostęp 2022-03-14].

[china-5] 1 2 3 4 5 Trachelospermum Lemaire. [w:] Flora of China [on-line]. eFloras.org. [dostęp 2022-03-14].

[philips-6] 1 2 3 4 5 6 7 8 Roger Philips, Martyn Rix: The Botanical Garden. Vol. 1. Trees and shrubs. London: Macmillan, 2002, s. 383. ISBN 0-333-73003-8.

[7] Thyrsanthella (Baill.) Pichon. [w:] Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2022-03-14].

[hrynkiewicz-8] Jerzy Hrynkiewicz-Sudnik, Bolesław Sękowski, Mieczysław Wilczkiewicz: Rozmnażanie drzew i krzewów liściastych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2001, s. 550. ISBN 83-01-13434-8.

[grin-9] Genus Trachelospermum Lem.. [w:] USDA, Agricultural Research Service, National Plant Germplasm System. 2020. Germplasm Resources Information Network (GRIN-Taxonomy) [on-line]. National Germplasm Resources Laboratory, Beltsville, Maryland. [dostęp 2022-03-14]. (ang.).