Tritonia

Tritonia
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	liliopodobne (≡ jednoliścienne)
Rząd	szparagowce
Rodzina	kosaćcowate
Rodzaj	tritonia
	Nazwa systematyczna
	Tritonia Ker Gawl.; Bot. Mag. 16: t. 581 (1802)
Synonimy
	Belendenia Raf.; Tapeinia F.Dietr.; Waitzia Rchb.; Freesea Eckl.; Montbretia DC.; Montbretiopsis L.Bolus; Tritonixia Klatt;
	Belendenia Raf.; Tapeinia F.Dietr.; Waitzia Rchb.; Freesea Eckl.; Montbretia DC.; Montbretiopsis L.Bolus; Tritonixia Klatt;
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Tritonia (Tritonia Ker Gawl.) – rodzaj wieloletnich roślin należący do rodziny kosaćcowatych. Należy do niego 30 gatunków roślin występujących w Afryce od Tanzanii do Południowej Afryki. Przedstawiciele tego rodzaju zostali introdukowani do Europy, Australii i na Tasmanię. Nazwa łacińska pochodzi z łacińskiego słowa triton oznaczającego wiatrowskaz, co ma związek z pozornie przypadkowym rozmieszczeniem pręcików u niektórych gatunków. W języku angielskim nazywana jest "płomienną frezją". Gatunkiem typowym jest Tritonia squalida (Ker Gawl.).

Systematyka

Pozycja systematyczna według Angiosperm Phylogeny Website (aktualizowany system APG V z 2026)

Jeden z rodzajów z plemienia Ixieae w podrodzinie Crocoideae, należącej do rodziny kosaćcowatych (Iridaceae) w rzędzie szparagowców (Asparagales) zaliczanych do jednoliściennych.

Gatunki

Tritonia atrorubens L.Bolus
Tritonia bakeri Klatt
Tritonia cedarmontana Goldblatt & J.C.Manning
Tritonia chrysantha Fourc.
Tritonia cooperi (Baker) Klatt
Tritonia crocata (L.) Ker Gawl.
Tritonia delpierrei M.P.de Vos
Tritonia deusta (Aiton) Ker Gawl.
Tritonia disticha (Klatt) Baker
Tritonia drakensbergensis M.P.de Vos
Tritonia dubia Eckl. ex Klatt
Tritonia flabellifolia (D.Delaroche) G.J.Lewis
Tritonia florentiae (Marloth) Goldblatt
Tritonia gladiolaris (Lam.) Goldblatt & J.C.Manning
Tritonia kamisbergensis Klatt
Tritonia karooica M.P.de Vos
Tritonia lancea (Thunb.) N.E.Br.
Tritonia laxifolia (Klatt) Benth. & Hook.f. ex Baker
Tritonia linearifolia Goldblatt & J.C.Manning
Tritonia marlothii M.P.de Vos
Tritonia moggii Oberm.
Tritonia nelsonii Baker
Tritonia pallida Ker Gawl.
Tritonia parvula N.E.Br.
Tritonia securigera (Aiton) Ker Gawl.
Tritonia squalida (Aiton) Ker Gawl.
Tritonia strictifolia (Klatt) Pax
Tritonia tugwelliae L.Bolus
Tritonia undulata (Burm.f.) Baker
Tritonia watermeyeri L.Bolus

Zastosowanie

Ze względu na barwne kwiaty uprawia się je jako rośliny ozdobne.

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2026-10-31] (ang.).
1 2 Plants of the World Online (POWO). The Royal Botanic Gardens, Kew, 2026. [dostęp 2026-10-31]. (ang.).
↑ Index Nominum Genericorum. [dostęp 2010-05-02].

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).

[apweb-2] 1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2026-10-31] (ang.).

[kew-3] 1 2 Plants of the World Online (POWO). The Royal Botanic Gardens, Kew, 2026. [dostęp 2026-10-31]. (ang.).

[4] Index Nominum Genericorum. [dostęp 2010-05-02].