Troglodytes

	Troglodytes
	Vieillot, 1809
	; Strzyżyk śpiewny (T. aedon)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ptaki
Podgromada	Neornithes
Infragromada	ptaki neognatyczne
Rząd	wróblowe
Podrząd	śpiewające
Rodzina	strzyżyki
Rodzaj	Troglodytes
	Typ nomenklatoryczny
	Troglodytes aedon Vieillot, 1809
Gatunki
	15 gatunków – zobacz opis w tekście
	15 gatunków – zobacz opis w tekście
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Troglodytes – rodzaj ptaków z rodziny strzyżyków (Troglodytidae).

Rozmieszczenie geograficzne

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Eurazji, Ameryce i północnej Afryce.

Morfologia

Długość ciała 9–14 cm, masa ciała 6–20 g.

Systematyka

Rodzaj zdefiniował w 1809 roku francuski ornitolog Louis Pierre Vieillot w publikacji własnego autorstwa poświęconej historii naturalnej północno-amerykańskich ptaków. Gatunkiem typowym jest (późniejsze oznaczenie) strzyżyk śpiewny (T. aedon).

Etymologia

Troglodytes: gr. τρωγλοδυτης trōglodutēs ‘mieszkaniec jaskiń, nor, jam’, od τρωγλη trōglē ‘jaskinia’, od τρωγω trōgō ‘gryźć, chrupać’; -δυτης -dutēs ‘nurek’, od δυω duō ‘nurkować’.

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące gatunki:

Troglodytes rufociliatus Sharpe, 1882 – strzyżyk rdzawobrewy
Troglodytes monticola Bangs, 1899 – strzyżyk górski
Troglodytes solstitialis P.L. Sclater, 1859 – strzyżyk andyjski
Troglodytes rufulus Cabanis, 1849 – strzyżyk wenezuelski
Troglodytes ochraceus Ridgway, 1882 – strzyżyk ochrowy
Troglodytes cobbi C. Chubb, 1909 – strzyżyk falklandzki
Troglodytes tanneri C.H. Townsend, 1890 – strzyżyk wyspowy
Troglodytes sissonii (Grayson, 1868) – strzyżyk blady
Troglodytes aedon Vieillot, 1809 – strzyżyk śpiewny
Troglodytes musculus J.F. Neumann, 1823 – strzyżyk południowy
Troglodytes beani Ridgway, 1885 – strzyżyk rdzaworzytny
Troglodytes martinicensis (P.L. Sclater, 1866) – strzyżyk antylski
Troglodytes mesoleucus (P.L. Sclater, 1876) – strzyżyk wulkaniczny
Troglodytes musicus (Lawrence, 1878) – strzyżyk melodyjny
Troglodytes grenadensis (Lawrence, 1878) – strzyżyk grenadyjski

Przypisy

1 2 L.J.P. Vieillot: Histoire naturelle des oiseaux de l’Amérique Septentrionale: contenant un grand nombre d’espèces décrites ou figurées pour la première fois. Cz. 2. A Paris: Chez Desray, 1807, s. 52. (fr.).
1 2 D.W. Winkler, S.M. Billerman & I.J. Lovette, Wrens (Troglodytidae), version 1.0, [w:] S.M. Billerman, B.K. Keeney, P.G. Rodewald & T.S. Schulenberg (redaktorzy), Birds of the World, Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY 2020, DOI: 10.2173/bow.troglo1.01 [dostęp 2024-08-14] (ang.), Troglodytes.
↑ S.F. Baird: Reports of explorations and surveys, to ascertain the most practicable and economical route for a railroad from the Mississippi River to the Pacific Ocean. Made under the direction of the secretary of war, in 1853–6. Cz. 9. Washington: A.O.P. Nicholson, Printer, 1858, s. 367. (ang.).
↑ Troglodytes, [w:] The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca [dostęp 2024-08-14] (ang.).
↑ Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Rodzina: Troglodytidae Swainson, 1831 - strzyżyki - Wrens (wersja: 2024-10-19). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2024-11-28].

[Vieillot-1] 1 2 L.J.P. Vieillot: Histoire naturelle des oiseaux de l’Amérique Septentrionale: contenant un grand nombre d’espèces décrites ou figurées pour la première fois. Cz. 2. A Paris: Chez Desray, 1807, s. 52. (fr.).

[botw-2] 1 2 D.W. Winkler, S.M. Billerman & I.J. Lovette, Wrens (Troglodytidae), version 1.0, [w:] S.M. Billerman, B.K. Keeney, P.G. Rodewald & T.S. Schulenberg (redaktorzy), Birds of the World, Cornell Lab of Ornithology, Ithaca, NY 2020, DOI: 10.2173/bow.troglo1.01 [dostęp 2024-08-14] (ang.), Troglodytes.

[bai-3] S.F. Baird: Reports of explorations and surveys, to ascertain the most practicable and economical route for a railroad from the Mississippi River to the Pacific Ocean. Made under the direction of the secretary of war, in 1853–6. Cz. 9. Washington: A.O.P. Nicholson, Printer, 1858, s. 367. (ang.).

[4] Troglodytes, [w:] The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca [dostęp 2024-08-14] (ang.).

[Mielczarek&Kuziemko-5] Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Rodzina: Troglodytidae Swainson, 1831 - strzyżyki - Wrens (wersja: 2024-10-19). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2024-11-28].