Trzonka

Trzonka
Ilustracja
Trzonka
Państwo

 Polska

Pasmo

Beskid Mały, Karpaty

Wysokość

725 m n.p.m.

Położenie na mapie gminy Porąbka
Mapa konturowa gminy Porąbka, blisko centrum na prawo znajduje się czarny trójkącik z opisem „Trzonka”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się czarny trójkącik z opisem „Trzonka”
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa konturowa województwa śląskiego, na dole nieco na prawo znajduje się czarny trójkącik z opisem „Trzonka”
Położenie na mapie powiatu bielskiego
Mapa konturowa powiatu bielskiego, po prawej znajduje się czarny trójkącik z opisem „Trzonka”
Ziemia49°48′57,6″N 19°16′33,0″E/49,816000 19,275833
Multimedia w Wikimedia Commons

Trzonka (725 m) – niewybitny szczyt w Beskidzie Andrychowskim (Beskid Mały). Znajduje się w paśmie Bukowca, które na Błasiakówce odgałęzia się od głównego grzbietu Beskidu Małego i biegnie w zachodnim kierunku, do Jeziora Czanieckiego. Trzonka znajduje się w nim między Przełęczą Bukowską a Bukowskim Groniem, w odległości około 400 m od tej pierwszej. W kierunku południowym od szczytu Trzonki wykształca się krótki grzbiet, opadający do doliny Wielkiej Puszczy, natomiast stoki północno-wschodnie opadają dość stromo na Pogórze Śląskie, ku źródliskom potoku Domaczka.

Na mapie Kummersberga z 1855 r. szczyt ten błędnie nazwany został Szronką, a na austriackiej mapie z końca XIX wieku i na późniejszych mapach polskich i w przewodnikach – Bukowskim Groniem. Obecną nazwę rozpowszechniła z początkiem lat 80. XX w. Komisja Nazewnicza Oddziału PTTK „Ziemia Wadowicka” w Wadowicach. Inni krajoznawcy (m.in. znany autor przewodników Andrzej Matuszczyk) twierdzą, że to jednak szczyt o wysokości 725 m powinien nosić nazwę Bukowskiego Gronia, a nazwa „Trzonka” („Czonka”) odnosi się tylko do położonej na jego wschodnich stokach polany podszczytowej z chatką turystyczną (p. niżej).

Na grzbiecie od Przełęczy Bukowskiej po Bukowski Groń ciągną się polany. Trzonka to również nazwa znajdującego się na nich osiedla należącego do Porąbki. Ze szczytowych polan roztaczają się widoki na wschód w stronę Potrójnej i na zachód w stronę Chrobaczej Łąki (charakterystyczny masyw z krzyżem na wierzchołku), Żaru (ścięty, płaski szczyt ze zbiornikiem wodnym na górze). Około 400 m od Przełęczy Bukowskiej, przy zielonym szlaku do Wielkiej Puszczy znajduje się murowana Kapliczka Matki Boskiej Śnieżnej pod Złotą Górką i źródło wody pitnej. W pierwszą niedziele sierpnia co roku odbywa się odpust i jest odprawiana msza święta na Trzonce. Na szczycie i zboczach Trzonki znajdują się liczne domy (w jednym z nich znajduje się gospodarstwo agroturystyczne), wytyczone są ulice.

Zbocza Trzonki porastają wiekowe lasy bukowo-modrzewiowe z domieszką jodły, o częściowo pierwotnym charakterze (Las Bukowiec). Pomiędzy pobliskim Bukowskim Groniem i Palenicą znajduje się zabytkowa aleja limb (10 min od zielonego szlaku, drogowskaz wskazuje drogę).

Na jednej z polan pod szczytem, na Przełęczy Bukowskiej (654 m), znajduje się drewniana chatka turystyczna „Limba” (nazwa bierze się od pobliskiej zabytkowej alei tych drzew), prowadzona przez działaczy Klubu Turystyki Górskiej PTTK z Andrychowa. Do schroniska prowadzą trzy szlaki:

szlak turystyczny zielony z Porąbki (8,2 km, 440 m przewyższenia, 2:30 godz. marszu z plecakiem),
szlak turystyczny zielony z Wielkiej Puszczy (2,5 km, 120 m przewyższenia, 1 godz.)
szlak turystyczny żółty z Targanic (5 km, 350 m przewyższenia, 1:30 godz.).

Główny szczyt Trzonki znajduje się 500 m na zachód od chatki – idąc szlakiem zielonym, należy skręcić w lewo (za drogowskazem).

Grzbietem Bukowskiego Gronia biegnie granica między należącym do Porąbki przysiółkiem Kozubnik (stok południowy) i wsią Czaniec (stok północny), obydwie w województwie śląskim, w powiecie bielskim.

Przypisy

  1. ↑ Geoportal. Mapa topograficzna [online] [dostęp 2024-03-02].
  2. 1 2 3 Geoportal. Mapa lotnicza [online] [dostęp 2024-03-02].
  3. 1 2 Aleksy Siemionow, Ziemia Wadowicka. Monografia turystyczno-krajoznawcza, Wadowice: Komisja Turystyki Górskiej Oddziału PTTK „Ziemia Wadowicka” w Wadowicach, 1984, s. 368.
  4. ↑ Andrzej Matuszczyk, Beskid Mały, Wadowice: Grafikon, 2004, ISBN 83-88744-18-6.
  5. 1 2 3 Radosław Truś, Beskid Mały. Przewodnik, Pruszków: Oficyna Wydawnicza „Rewasz”, 2008, s. 149–150, ISBN 978-83-62460-50-2.
  6. ↑ Zbigniew Kubnia, Bukowski Groń, „Na szlaku”, 180 (6), Polskie Towarzystwo Turystyczno Krajoznawcze, czerwiec 2004.
  7. ↑ Beskid Mały. Mapa 1:50 000, Kraków: Compass, 2014, s. 2, ISBN 978-83-7605-329-5.
Panorama widokowa z Kiczery
Panorama widokowa z Kiczery