Tuberoza

Tuberoza
	; Tuberoza bulwiasta
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	rośliny zielone
Nadgromada	rośliny telomowe
Gromada	rośliny naczyniowe
Podgromada	rośliny nasienne
Nadklasa	okrytonasienne
Klasa	Magnoliopsida
Nadrząd	liliopodobne (≡ jednoliścienne)
Rząd	szparagowce
Rodzina	agawowate
Rodzaj	tuberoza
	Nazwa systematyczna
	Polianthes L.; Sp. Pl. 316. 1753
	Multimedia w Wikimedia Commons

Tuberoza (Polianthes L.) – wyodrębniany w historycznych ujęciach taksonomicznych rodzaj roślin z rodziny agawowatych, do którego zaliczano 13 gatunków roślin występujących głównie w Meksyku. Na początku XXI wieku, na podstawie wyników badań filogenetycznych, został on uznany za synonim rodzaju agawa.

Systematyka

Pozycja i podział według systemu APG II (2003) i APweb (2001...)

Rodzaj należy do rodziny agawowatych Agavaceae Endl. wchodzącej w skład linii rozwojowej obejmującej hiacyntowate Hyacintheaceae, Themidaceae i Aphyllanthaceae. Klad ten wchodzi w skład rzędu szparagowców (Asparagales), stanowiący z kolei jeden z kladów jednoliściennych.

Pozycja w systemie Reveala (1993-1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa jednoliścienne (Liliopsida Brongn.), podklasa liliowe (Liliidae J.H. Schaffn.), nadrząd liliopodobne (Lilianae Takht.), rząd agawowce (Agavales Hutch.), rodzina agawowate (Agavaceae Endl.), rodzaj tuberoza (Polianthes L.).

Wykaz gatunków

Polianthes bicolor E.Solano, Camacho & García-Mend. ≡ Agave bicolor (E.Solano & García-Mend.) Thiede & Eggli
Polianthes densiflora (B.L.Rob. & Fernald) Shinners ≡ Agave confertiflora Thiede & Eggli
Polianthes durangensis Rose ≡ Agave palustris (Rose) Thiede & Eggli
Polianthes elongata Rose ≡ Agave producta Thiede & Eggli
Polianthes geminiflora (Lex.) Rose ≡ Agave coetocapnia subsp. coetocapnia
Polianthes howardii Verh.-Will. ≡ Agave howardii (Verh.-Will.) Thiede & Eggli
Polianthes longiflora Rose ≡ Agave dolichantha Thiede & Eggli
Polianthes michoacana M.Cedano, Delgad. & Enciso ≡ Agave michoacana (M.Cedano, Delgad. & Enciso) Thiede & Eggli

Polianthes montana Rose ≡ Agave rosei Thiede & Eggli
Polianthes multicolor E.Solano & Dávila ≡ Agave multicolor (E.Solano & Dávila) Thiede
Polianthes nelsonii Rose ≡ Agave neonelsonii Thiede & Eggli
Polianthes oaxacana García-Mend. & E.Solano ≡ Agave oaxacana (García-Mend. & E.Solano) Thiede
Polianthes palustris Rose ≡ Agave palustris (Rose) Thiede & Eggli
Polianthes platyphylla Rose ≡ Agave platyphylla (Rose) Thiede & Eggli
Polianthes pringlei Rose ≡ Agave neopringlei Thiede & Eggli
Polianthes sessiliflora (Hemsl.) Rose ≡ Agave apedicellata Thiede & Eggli
Polianthes tuberosa L. (tuberoza bulwiasta) ≡ Agave amica (Medik.) Thiede & Govaerts
Polianthes zapopanensis E.Solano & Ríos-Gómez ≡ Agave zapopanensis (E.Solano & Ríos-Gómez) Thiede

Zastosowanie

Jeden gatunek (tuberoza bulwiasta) jest uprawiany jako roślina ozdobna oraz do produkcji perfum.

Przypisy

↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-02-05] (ang.).
↑ C. Linnaeus: Species plantarum: exhibentes plantas rite cognitas, ad genera relatas, cum differentiis specificis, nominibus trivialibus, synonymis selectis, locis natalibus, secundum systema sexuale digestas. T. 1. Holmiae: Impensis Laurentii Salvii, 1753, s. 316. (łac.).
1 2 GeoffreyG. Burnie GeoffreyG., GordonG. Cheers GordonG., SueS. Forrester SueS., DeniseD. Greig DeniseD., Botanica. Ilustrowana, w alfabetycznym układzie, opisuje ponad 10 000 roślin ogrodowych, Niemcy: Könemann, Tandem Verlag, 2005, ISBN 3-8331-1916-0, OCLC 271991134 .
1 2 Plants of the World Online. The Royal Botanic Gardens, Kew, 2019. [dostęp 2021-07-12]. (ang.).
↑ Thiede J., Eggli U.. Einbeziehung von Manfreda Salisbury, Polianthes Linné und Prochnyanthes S. Watson in Agave Linné (Agavaceae). „Kakteen und Andere Sukkulenten”. 50, s. 109-113, 1999.
↑ James L. Reveal System of Classification. PBIO 250 Lecture Notes: Plant Taxonomy. Department of Plant Biology, University of Maryland, 1999 Systematyka rodzaju Polianthes według Reveala
↑ Polianthes. [w:] The Plant List (2013). Version 1.1. [on-line]. [dostęp 2014-03-19].

[ruggiero-1] Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).

[apweb-2] 1 2 Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-02-05] (ang.).

[Linnaeus-3] C. Linnaeus: Species plantarum: exhibentes plantas rite cognitas, ad genera relatas, cum differentiis specificis, nominibus trivialibus, synonymis selectis, locis natalibus, secundum systema sexuale digestas. T. 1. Holmiae: Impensis Laurentii Salvii, 1753, s. 316. (łac.).

[E-4] 1 2 GeoffreyG. Burnie GeoffreyG., GordonG. Cheers GordonG., SueS. Forrester SueS., DeniseD. Greig DeniseD., Botanica. Ilustrowana, w alfabetycznym układzie, opisuje ponad 10 000 roślin ogrodowych, Niemcy: Könemann, Tandem Verlag, 2005, ISBN 3-8331-1916-0, OCLC 271991134 .

[kew-5] 1 2 Plants of the World Online. The Royal Botanic Gardens, Kew, 2019. [dostęp 2021-07-12]. (ang.).

[6] Thiede J., Eggli U.. Einbeziehung von Manfreda Salisbury, Polianthes Linné und Prochnyanthes S. Watson in Agave Linné (Agavaceae). „Kakteen und Andere Sukkulenten”. 50, s. 109-113, 1999.

[7] James L. Reveal System of Classification. PBIO 250 Lecture Notes: Plant Taxonomy. Department of Plant Biology, University of Maryland, 1999 Systematyka rodzaju Polianthes według Reveala

[8] Polianthes. [w:] The Plant List (2013). Version 1.1. [on-line]. [dostęp 2014-03-19].