Umbilicaria

Kruszownica
	; Kruszownica wielolistkowa (Umbilicaria polyphylla)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	grzyby
Typ	workowce
Klasa	miseczniaki
Rząd	kruszownicowce
Rodzina	kruszownicowate
Rodzaj	kruszownica
	Nazwa systematyczna
	Umbilicaria Hoffm.; Descr. Pl. Cl. Crypt. 1: 8 (1789)
	Typ nomenklatoryczny
	Umbilicaria hyperborea (Ach.) Hoffm. 1796
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Umbilicaria Hoffm. (kruszownica) – rodzaj grzybów z rodziny kruszownicowatych (Umbilicariaceae). Ze względu na symbiozę z glonami zaliczany jest także do porostów.

Systematyka i nazewnictwo

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Umbilicariaceae, Umbilicariales, Incertae sedis, Lecanoromycetes, Pezizomycotina, Ascomycota, Fungi.

Rodzaj Umbilicaria utworzył Georg Franz Hoffmann w 1789 r. Gatunkiem typowym jest Umbilicaria hyperborea (Ach.) Hoffm. Nazwa polska według Wiesława Fałtynowicza. Synonimy naukowe: Actinogyra Schol., Agyrophora (Nyl.) Nyl., Gyromium Wahlenb., Gyrophora Ach., Gyrophoromyces E.A. Thomas ex Cif. & Tomas., Gyrophoropsis Elenkin & Savicz, Llanoa C.W. Dodge, Merophora Clem., Omphalodiscus Schol., Omphalodium Rabenh., Omphalosia Neck. ex Kremp., Parmophora M. Choisy.

Gatunki występujące w Polsce:

Umbilicaria aprina Nyl. 1863 – kruszownica matowa
Umbilicaria cinerascens (Nyl.) Nyl. 1869 – kruszownica szarawa
Umbilicaria cinereorufescens (Schaer.) Frey 1932 – kruszownica szaroczerwowawa
Umbilicaria crustulosa (Ach.) Lamy 1879 – kruszownica skórzasta
Umbilicaria cylindrica (L.) Delise 1830 – kruszownica zwyczajna
Umbilicaria decussata (Vill.) Zahlbr. 1932 – kruszownica żeberkowana
Umbilicaria dendrophora (Poelt) Hestmark 1990 – kruszownica niezwykła
Umbilicaria deusta (L.) Baumg. 1790 – kruszownica strojna
Umbilicaria hirsuta (Sw. ex Westr.) Ach. 1794 – kruszownica szorstka
Umbilicaria hyperborea (Ach.) Hoffm. 1796 – kruszownica północna
Umbilicaria leiocarpa DC. 1805 – kruszownica popękana
Umbilicaria lyngei Schol. 1934 – kruszownica Lyngego
Umbilicaria maculata Krzew., M.P. Martín & M.A. García 2009 – kruszownica plamista
Umbilicaria microphylla (Laurer) A. Massal. 1852 – kruszownica drobnolistkowata
Umbilicaria nylanderiana (Zahlbr.) H. Magn. 1937 – kruszownica Nylandera
Umbilicaria polyphylla (L.) Baumg. 1790 – kruszownica wielolistkowa
Umbilicaria polyrhizos (L.) Stenh. 1825 – kruszownica rzęsista
Umbilicaria proboscidea (L.) Schrad. 1794 – kruszownica pomarszczona
Umbilicaria rhizinata (Frey & Poelt) Krzew. 2010 – kruszownica chwytniczka
Umbilicaria schaereri J.C. Wei 2024 – kruszownica gładka
Umbilicaria spodochroa (Ehrh. ex Hoffm.) DC. 1805 – kruszownica rdzawa
Umbilicaria subglabra (Nyl.) Harm. 1910 – kruszownica wygładzona
Umbilicaria torrefacta (Lightf.) Schrad. 1794 – kruszownica postrzępiona
Umbilicaria umbilicarioides (Stein) Krog & Swinscow 1986 – kruszownica pokruszona
Umbilicaria vellea (L.) Ach. 1794 – kruszownica sztywna

Nazwy naukowe na podstawie Index Fungorum. Wykaz gatunków i nazwy polskie według Lichenes of Poland. A fifth annotated checklist oraz W. Fałtynowicza.

Przypisy

1 2 3 WiesławW. Fałtynowicz WiesławW., Krytyczna lista porostów i grzybów naporostowych Polski, Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera PAN, 2003, s. 315–319, ISBN 83-89648-06-7 .
1 2 Index Fungorum [online] [dostęp 2013-11-12] (ang.).
↑ Species Fungorum [online] [dostęp 2013-11-12] (ang.).
1 2 3 4 5 6 Według Index Fungorum takson niepewny.
↑ Przez W. Fałtynowicza i w Lichenes of Poland. A fifth annotated checklist opisana jako Umbilicaria polyrrhiza (L.) Ach. (synonim).
↑ Przez W. Fałtynowicza i w Lichenes of Poland. A fifth annotated checklist opisana jako Umbilicaria laevis (Schaer.) Frey (synonim).
↑ Index Fungorum (gatunki) [online] [dostęp 2013-10-20] (ang.).
↑ WiesławW. Fałtynowicz WiesławW. i inni, Lichenes of Poland. A fifth annotated checklist, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2024, s. 534–541, ISBN 978-83-62975-47-1 (ang.).

[fal-1] 1 2 3 WiesławW. Fałtynowicz WiesławW., Krytyczna lista porostów i grzybów naporostowych Polski, Kraków: Instytut Botaniki im. W. Szafera PAN, 2003, s. 315–319, ISBN 83-89648-06-7 .

[if-2] 1 2 Index Fungorum [online] [dostęp 2013-11-12] (ang.).

[sf-3] Species Fungorum [online] [dostęp 2013-11-12] (ang.).

[niep-4] 1 2 3 4 5 6 Według Index Fungorum takson niepewny.

[uw2-5] Przez W. Fałtynowicza i w Lichenes of Poland. A fifth annotated checklist opisana jako Umbilicaria polyrrhiza (L.) Ach. (synonim).

[uw-6] Przez W. Fałtynowicza i w Lichenes of Poland. A fifth annotated checklist opisana jako Umbilicaria laevis (Schaer.) Frey (synonim).

[if2-7] Index Fungorum (gatunki) [online] [dostęp 2013-10-20] (ang.).

[lich-8] WiesławW. Fałtynowicz WiesławW. i inni, Lichenes of Poland. A fifth annotated checklist, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2024, s. 534–541, ISBN 978-83-62975-47-1 (ang.).