Urile

	Urile
	Bonaparte, 1856
	; Kormoran modrogardły (U. penicillatus)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ptaki
Podgromada	Neornithes
Infragromada	ptaki neognatyczne
Rząd	głuptakowe
Podrząd	głuptakowce
Rodzina	kormorany
Rodzaj	Urile
	Typ nomenklatoryczny
	Pelecanus urile J.F. Gmelin, 1789
Synonimy
	Compsohalieus Baird, T.M. Brewer & Ridgway, 1884; Pallasicarbo Coues, 1899;
	Compsohalieus Baird, T.M. Brewer & Ridgway, 1884; Pallasicarbo Coues, 1899;
Gatunki
	4 gatunki – zobacz opis w tekście
	4 gatunki – zobacz opis w tekście
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Urile – rodzaj ptaków z rodziny kormoranów (Phalacrocoracidae).

Zasięg występowania

Rodzaj obejmuje gatunki występujące na wybrzeżach i wyspach zachodniej i północno-zachodniej Ameryki Północnej oraz wschodniej i północno-wschodniej Azji.

Morfologia

Długość ciała 51–100 cm, rozpiętość skrzydeł około 101 cm; masa ciała 1475–2440 g.

Systematyka

Etymologia

Urile: epitet gatunkowy Pelecanus urile J.F. Gmelin, 1789; według Stellera (1774) Urile to nazwa kormorana czerwonoczelnego na Kamczatce.
Compsohalieus: gr. κομψος kompsos „strojny, elegancki”; ἁλιευς halieus „rybak”. Gatunek typowy: Carbo penicillatus von Brandt, 1837.
Pallasicarbo: zbitka wyrazowa nazwiska Pallas (Peter Simon Pallas (1741–1811), niemiecki przyrodnik, podróżnik) oraz nazwy rodzajowej Carbo Lacépède, 1799. Gatunek typowy: Phalacrocorax perspicillatus Pallas, 1811.

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące gatunki:

Urile pelagicus (Pallas, 1811) – kormoran krasnolicy
Urile urile (J.F. Gmelin, 1789) – kormoran czerwonoczelny
Urile perspicillatus (Pallas, 1811) – kormoran okularowy – takson wymarły w XIX wieku
Urile penicillatus (von Brandt, 1837) – kormoran modrogardły

Przypisy

↑ Ch.-L. Bonaparte: Conspectus generum avium. T. 2. Lugduni Batavorum: Apud E.J. Brill, 1857, s. 175. (łac.).
↑ S.F. Baird, T.M. Brewer & R. Ridgway. The water birds of North America. Vol. II. „Memoirs of the Museum of Comparative Zoölogy, at Harvard College”. 13, s. 145, 1884. (ang.).
↑ E. Coues. On Certain Generic and Subgeneric Names in the A.O.U. Check-List. „The Osprey”. 3, s. 144, 1899. (ang.).
1 2 D.W. Winkler, S.M. Billerman & I.J. Lovette: Cormorants and Shags (Phalacrocoracidae), version 1.0. W: S.M. Billerman, B.K. Keeney, P.G. Rodewald & T.S. Schulenberg (red.): Birds of the World. Ithaca, NY: Cornell Lab of Ornithology, 2020. DOI: 10.2173/bow.phalac1.01. [dostęp 2020-05-22]. (ang.).
↑ Urile, [w:] The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca [dostęp 2022-01-22] (ang.).
↑ Compsohalieus, [w:] The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca [dostęp 2022-01-22] (ang.).
↑ Pallasicarbo, [w:] The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca [dostęp 2022-01-22] (ang.).
↑ Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Rodzina: Phalacrocoracidae Reichenbach, 1849-50 – kormorany – Cormorants (wersja: 2024-10-03). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2026-08-14].
↑ BirdLife International, Urile perspicillatus, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2023, wersja 2026-1 [dostęp 2026-08-14] (ang.).

[Bonaparte-1] Ch.-L. Bonaparte: Conspectus generum avium. T. 2. Lugduni Batavorum: Apud E.J. Brill, 1857, s. 175. (łac.).

[Baird&inni-2] S.F. Baird, T.M. Brewer & R. Ridgway. The water birds of North America. Vol. II. „Memoirs of the Museum of Comparative Zoölogy, at Harvard College”. 13, s. 145, 1884. (ang.).

[Coues-3] E. Coues. On Certain Generic and Subgeneric Names in the A.O.U. Check-List. „The Osprey”. 3, s. 144, 1899. (ang.).

[Winkler&inni-4] 1 2 D.W. Winkler, S.M. Billerman & I.J. Lovette: Cormorants and Shags (Phalacrocoracidae), version 1.0. W: S.M. Billerman, B.K. Keeney, P.G. Rodewald & T.S. Schulenberg (red.): Birds of the World. Ithaca, NY: Cornell Lab of Ornithology, 2020. DOI: 10.2173/bow.phalac1.01. [dostęp 2020-05-22]. (ang.).

[5] Urile, [w:] The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca [dostęp 2022-01-22] (ang.).

[6] Compsohalieus, [w:] The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca [dostęp 2022-01-22] (ang.).

[7] Pallasicarbo, [w:] The Key to Scientific Names, J.A.J.A. Jobling (red.), [w:] Birds of the World, S.M. Billerman et al. (red.), Cornell Lab of Ornithology, Ithaca [dostęp 2022-01-22] (ang.).

[Mielczarek&Kuziemko-8] Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Rodzina: Phalacrocoracidae Reichenbach, 1849-50 – kormorany – Cormorants (wersja: 2024-10-03). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2026-08-14].

[iucn-9] BirdLife International, Urile perspicillatus, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2023, wersja 2026-1 [dostęp 2026-08-14] (ang.).