Uszkor

Uszkor
	Otomys
	F. Cuvier, 1824
	; Uszkor bagienny (O. irroratus)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	ssaki
Podgromada	żyworodne
Infragromada	łożyskowce
Rząd	gryzonie
Podrząd	Supramyomorpha
Infrarząd	myszokształtne
Nadrodzina	myszowe
Rodzina	myszowate
Podrodzina	myszy
Plemię	uszkory
Rodzaj	uszkor
	Typ nomenklatoryczny
	Euryotis irrorata Brants, 1827
Synonimy
	Euryotis Brants, 1827; Otomis Bonaparte, 1831; Oreomys von Heuglin, 1877; Oreinomys Trouessart, 1881; ParotomysO. Thomas, 1918; Liotomys O. Thomas, 1918; Anchotomys O. Thomas, 1918; Lamotomys O. Thomas, 1918; Myotomys O. Thomas, 1918; Metotomys Broom, 1937; Palaeotomys Broom, 1937; Prototomys Broom, 1948;
Gatunki
	36 gatunków (w tym 3 wymarłe) – zobacz opis w tekście
	36 gatunków (w tym 3 wymarłe) – zobacz opis w tekście
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Uszkor, uszkornik, gwizdkor (Otomys) – rodzaj ssaków z podrodziny myszy (Murinae) w obrębie rodziny myszowatych (Muridae).

Rozmieszczenie geograficzne

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Afryce.

Morfologia

Długość ciała (bez ogona) 93–217 mm, długość ogona 40–127 mm, długość ucha 14–33 mm, długość tylnej stopy 19–41 mm; masa ciała 45–264 g.

Systematyka

Rodzaj zdefiniował w 1824 roku francuski zoolog i paleontolog Frédéric Cuvier w publikacji swojego autorstwa o tytule Uzębienie ssaków. W oryginalnym opisie Cuvier nie wymienił żadnego gatunku; gatunkiem typowym jest (późniejsze oznaczenie) uszkor bagienny (O. irroratus).

Etymologia

Otomys (Otomis): gr. ους ous, ωτος ōtos ‘ucho’; μυς mus, μυος muos ‘mysz’.
Euryotis: gr. ευρυς eurus ‘szeroki’; -ωτις ōtis ‘-uchy’, od ους ous, ωτος ōtos „ucho”. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Euryotis irrorata Brants, 1827.
Oreomys: gr. ορος oros, ορεος oreos ‘góra’; μυς mus, μυος muos ‘mysz’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Oreomys typus von Heuglin, 1877.
Oreinomys: ορεινος oreinos ‘górski, żyjący w górach’, od ορος oros, ορεος oreos ‘góra’; μυς mus, μυος muos ‘mysz’.
Parotomys: gr. παρα para ‘blisko, obok’; rodzaj Otomys F. Cuvier, 1824 (uszkor). Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Euryotis brantsii A. Smith, 1834
Liotomys: gr. λειος leios ‘gładki’; rodzaj Otomys F. Cuvier, 1824 (uszkor). Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Paratomys (Liotomys) littledalei O. Thomas, 1918. Euryotis brantsii A. Smith, 1834
Anchotomys: gr. αγχι ankhi ‘blisko’; rodzaj Otomys F. Cuvier, 1824 (uszkor). Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Euryotis anchietae du Bocage, 1882.
Lamotomys (oryginalne oznaczenie): gr. λαμος lamos ‘paszcza, żarłoczność’; rodzaj Otomys F. Cuvier, 1824 (uszkor). Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Otomys laminatus O. Thomas & Schwann, 1905.
Myotomys: gr. μυς mus, μυος muos ‘mysz’; rodzaj Otomys F. Cuvier, 1824 (uszkor). Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Otomys unisulcatus F. Cuvier, 1829.
Metotomys: gr. μετα meta ‘obok, tuż przy’; rodzaj Otomys F. Cuvier, 1824 (uszkor). Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Otomys turneri Wroughton, 1907 (= Otomys sloggetti O. Thomas, 1902).
Palaeotomys: gr. παλαιος palaios ‘stary, antyczny’; rodzaj Otomys F. Cuvier, 1824 (uszkor). Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): †Palaeotomys gracilis Broom, 1937.
Prototomys: gr. πρωτος prōtos ‘pierwszy, przed’; rodzaj Otomys F. Cuvier, 1824 (uszkor). Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): †Otomys campbelli Broom, 1946.

Podział systematyczny

Do rodzaju należą następujące występujące współcześnie gatunki:

Gatunek	Autor i rok opisu	Nazwa zwyczajowa	Podgatunki	Rozmieszczenie geograficzne	Podstawowe wymiary	Status IUCN
Otomys brantsii	(A. Smith, 1834)	gwizdkor hotentocki	gatunek monotypowy	południowa i południowo-wschodnia Namibia, skrajnie południowo-zachodnia Botswana oraz zachodnia Południowa Afryka (Prowincja Przylądkowa Północna i Zachodnia); zakres wysokości: 0–1000 m n.p.m.	DC: 14,1–15,8 cm DO: 9,3–11,5 cm MC: 75–111 g	LC
Otomys littledalei	(O. Thomas, 1918)	gwizdkor zaroślowy	gatunek monotypowy	zachodnia Namibia wzdłuż wąskiego pasa wybrzeża na południe do najsuchszych obszarów północno-zachodniej Południowej Afryki; zakres wysokości: 0–1500 m n.p.m.	DC: 12,4–17 cm DO: 8,2–11,2 cm MC: 97–110 g	LC
Otomys sloggetti	O. Thomas, 1902	uszkornik skalny	gatunek monotypowy	zachodnia Namibia wzdłuż wąskiego pasa wybrzeża na południe do najsuchszych obszarów północno-zachodniej Południowej Afryki; zakres wysokości: do 1500 m n.p.m.	DC: 12,4–17 cm DO: 8,2–11,2 cm MC: 97–110 g	LC
Otomys willani	P.J. Taylor, T. Kearney, D.L. Dalton, Chakona, C.M.R. Kelly & Barker, 2019		gatunek monotypowy	endemit Południowej Afryki: południowa Wielka Krawędź, od Parku Narodowego Karoo (Prowincja Przylądkowa Zachodnia) na wschód do Giant’s Castle (KwaZulu-Natal)	DC: 11,1–12,4 cm DO: 5,9–7,4 cm MC: 75–83 g	NE
Otomys karoensis	A. Roberts, 1931	uszkor przylądkowy	gatunek monotypowy	endemit Południowej Afryki: Prowincja Przylądkowa Zachodnia (Góry Przylądkowe), na południe do Wolnego Państwa i Prowincji Przylądkowej Wschodniej, na północ do 33° szerokości geograficznej południowej	DC: 11–15,4 cm DO: 5,6–11,1 cm MC: 78–139 g	LC
Otomys laminatus	O. Thomas & Schwann, 1905	uszkor południowoafrykański	gatunek monotypowy	endemit Południowej Afryki: rozdzielnie w Prowincji Przylądkowej Zachodniej (dolina Paarl, Półwysep Przylądkowy) oraz Mpumalanga i KwaZulu-Natal (wschodnie zbocza Gór Smoczych); zakres wysokości: 0–2000 m n.p.m.	DC: 15,8–21 cm DO: 9,7–11,5 cm MC: 140–264 g	NT
Otomys unisulcatus	F. Cuvier, 1829	uszkornik zaroślowy	gatunek monotypowy	półsuche ekoregiony Succulent Karoo i Nama Karoo w Namibii i Południowej Afryce (Prowincja Przylądkowa Północna, Zachodnia i Wschodnia)	DC: 11–20 cm DO: 6,3–10,6 cm MC: 61–156 g	LC
Otomys barbouri	B. Lawrence & Loveridge, 1953	uszkor wrzoścowy	gatunek monotypowy	góra Algon (Uganda i Kenia); zakres wysokości: powyżej 3000 m n.p.m.	DC: 12,5–21 cm DO: 5,7–9,6 cm MC: 78–161 g	EN
Otomys denti	O. Thomas, 1906	uszkor górski	gatunek monotypowy	od góry Ruwenzori (Uganda i Demokratyczna Republika Konga) na południe do gór Wielkiego Rowu Zachodniego (Rwanda, Burundi i Demokratyczna Republika Konga); zakres wysokości: 1950–3000 m n.p.m.	DC:13,9 16,5– cm DO: 7,8–10,2 cm MC: 67–106 g	LC
Otomys lacustris	G.M. Allen & Loveridge, 1933	uszkor tanzański	gatunek monotypowy	wyżyny Wielkich Rowów Afrykańskich w południowej Tanzanii oraz sąsiedniej Zambii i Malawi; zakres wysokości: 1400–2300 m n.p.m.	DC: 15,5–18,5 cm DO: 9,3–10,8 cm MC: brak danych	LC
Otomys anchietae	(du Bocage, 1882)	uszkor angolski	gatunek monotypowy	endemit Angoli: dorzecze rzek Kongo i Okawango, zapisy od źródła rzeki Cuito; zakres wysokości: poniżej 2000 m n.p.m.	DC: 19,7–22 cm DO: 8,7–12,7 cm MC: brak danych	LC
Otomys auratus	Wroughton, 1906		gatunek monotypowy	środkowe wyżyny i Góry Smocze (Południowa Afryka, Eswatini i Lesotho), izolowane populacje w Soutpansberg (północna Południowa Afryka) i Eastern Highlands (Zimbabwe i Mozambik)	DC: 13,3–20 cm DO: 5,8–12 cm MC: 63–211 g	NT
Otomys irroratus	(Brants, 1827)	uszkor bagienny	gatunek monotypowy	endemit Południowej Afryki: Prowincja Przylądkowa Zachodnia i Wschodnia; zakres wysokości: powyżej 900 m n.p.m.	DC: 13–19 cm DO: 8,5–11,4 cm MC: 80–201 g	LC
Otomys cuanzensis	J. Eric Hill & T.D. Carter, 1937	uszkor murawowy	gatunek monotypowy	endemit Angoli: dorzecze rzeki Kuanza i inne rzeki wpływające do Oceanu Atlantyckiego; zakres wysokości: 1000–2500 m n.p.m.	DC: 13–19 cm DO: 8,5–11,4 cm MC: 80–201 g	LC
Otomys angoniensis	Wroughton, 1906	uszkor sawannowy	gatunek monotypowy	wschodnia Demokratyczna Republika Konga, południowo-zachodnia Kenia, Malawi, Tanzania, południowa Uganda i Zambia; zakres wysokości: 1766–2685 m n.p.m.	DC: 12,4–19,2 cm DO: 4–10 cm MC: 60–182 g	LC
Otomys rowleyi	O. Thomas, 1918		gatunek monotypowy	Angola, Botswana, Eswatini, Lesoto, Malawi, Mozambik, Namibia, północno-wschodnia Południowa Afryka, Zambia i Zimbabwe; zakres wysokości: 1076–2084 m n.p.m.	DC: brak danych DO: brak danych MC: brak danych	NE
Otomys fortior	O. Thomas, 1906	uszkor silny	gatunek monotypowy	endemit Etiopii: znany z kilku miejsc w południowo-zachodniej części (lasy Beletta, Sheko i Charada)	DC: 14,5–18,2 cm DO: 8,5–9,8 cm MC: brak danych	VU
Otomys helleri	C. Frick, 1914	uszkor skryty	gatunek monotypowy	endemit Etiopii: góry Bale i Wyżyna Arussi (wschodnie Wielkie Rowy Afrykańskie); być może na południe do Malka Chireti (Somali)	DC: 12,3–18,5 cm DO: 6,8–9,5 cm MC: brak danych	LC
Otomys typus	(von Heuglin, 1877)	uszkor właściwy	gatunek monotypowy	endemit Etiopii: szeroko rozpowszechniony na zachodnich wyżynach, z co najmniej 1 miejscem (Hirna) na wschód od Wielkich Rowów Afrykańskich; zakres wysokości: 1800–3414 m n.p.m.	DC: 15,5–17,8 cm DO: 7,7–9,2 cm MC: brak danych	LC
Otomys burtoni	O. Thomas, 1918	uszkor stokowy	gatunek monotypowy	endemit Kamerunu (góra Kamerun); zakres wysokości: 2000–4000 m n.p.m.	DC: 14,5–16,7 cm DO: 7,5–8,4 cm MC: 71–105 g	EN
Otomys occidentalis	Dieterlen & van der Straeten, 1992	uszkor paprociowy	gatunek monotypowy	góry Gotel i góra Oku (Nigeria i Kamerun); zakres wysokości: 1900–3000 m n.p.m.	DC: 13,1–16 cm DO: 6,8–8,8 cm MC: 69–88 g	VU
Otomys sungae	L. von Bohmann, 1934	uszkor sekretny	gatunek monotypowy	Usumbara i Uluguru w górach Eastern Arc (Tanzania) i wyżyna Nyika (Malawi i Zambia); zakres wysokości: 1500–2100 m n.p.m.	DC: 15–18 cm DO: 8–10 cm MC: brak danych	NE
Otomys jacksoni	O. Thomas, 1891	uszkor elgoński	gatunek monotypowy	góra Elgon (wschodnia Uganda i zachodnia Kenia); zakres wysokości: 3300–4200 m n.p.m.	DC: 12–17,1 cm DO: 5,7–8,2 cm MC: 70–121 g	NT
Otomys orestes	O. Thomas, 1900	uszkor afroalpejski	gatunek monotypowy	endemit Kenii: góra Kenia i góry Aberdare; zakres wysokości: 2700–4200 m n.p.m.	DC: 13,5–17,5 cm DO: 6,1–9,3 cm MC: brak danych	NE
Otomys thomasi	Osgood, 1910	uszkor krzepki	gatunek monotypowy	endemit Kenii: skarpa Mau i wyżyna Uasin Gishu (zachodni brzeg Wielkich Rowów Afrykańskich); zakres wysokości: 2450–2700 m n.p.m.	DC: 16,2–18,2 cm DO: 8,4–9,3 cm MC: brak danych	VU
Otomys uzungwensis	B. Lawrence & Loveridge, 1953	uszkor mokradłowy	gatunek monotypowy	góry Udzungwa i Poroto (południowa Tanzania) i wyżyna Nyika (Malawi i Zambia); zakres wysokości: 1800–2750 m n.p.m.	DC: brak danych DO: brak danych MC: brak danych	NT
Otomys tropicalis	O. Thomas, 1902	uszkor tropikalny	gatunek monotypowy	Wielki Rów Zachodni (Demokratyczna Republika Konga, Uganda, Rwanda i Burundi), góry Imatong (Sudan Południowy) góra Elgon i kenijskie Wielkie Rowy Afrykańskie (Uganda i Kenia); być może północno-wschodnia Tanzania; zakres wysokości: 840–2250 m n.p.m.	DC: 12,5–20 cm DO: 5,2–10,2 cm MC: 81–133 g	LC
Otomys dollmani	E. Heller, 1912	uszkor młakowy	gatunek monotypowy	endemit Kenii: góra Gargues (pasmo górskie Matthews)	DC: 13,8–15 cm DO: 8,5–10,5 cm MC: brak danych	NE
Otomys dartmouthi	O. Thomas, 1906	uszkor łąkowy	gatunek monotypowy	góry Rwenzori (południowo-zachodnia Uganda i sąsiadująca Demokratyczna Republika Konga); zakres wysokości: 3300–4400 m n.p.m.	DC: około 15 cm DO: około 9,3 cm MC: brak danych	DD
Otomys zinki	L. Bohmann, 1943	uszkor krępy	gatunek monotypowy	endemit Tanzanii: góra Kilimandżaro; zakres wysokości: 2350–4000 m n.p.m.	DC: 13,5–18,6 cm DO: 6–10,8 cm MC: brak danych	VU
Otomys simiensis	P.J. Taylor, Lavrenchenko, Carleton, E. Verheyen, N.C. Bennett, Oosthuizen & Maree, 2011	uszkor simeński	gatunek monotypowy	endemit Etiopii: góry Simien	DC: 13,5–17,2 cm DO: 7,7–8,8 cm MC: brak danych	LC
Otomys cheesmani	P.J. Taylor, Lavrenchenko, Carleton, E. Verheyen, N.C. Bennett, Oosthuizen & Maree, 2011	uszkor ryftowy	gatunek monotypowy	endemit Etiopii: znany z 2 miejsc na południe od jeziora Tana; zakres wysokości: 2100–2500 m n.p.m.	DC: 16,5–21 cm DO: 7,7–10,6 cm MC: brak danych	CR
Otomys yaldeni	P.J. Taylor, Lavrenchenko, Carleton, E. Verheyen, N.C. Bennett, Oosthuizen & Maree, 2011	uszkor etiopski	gatunek monotypowy	endemit Etiopii: góry Bale; zakres wysokości: 2650–3800 m n.p.m.	DC: 12,5–15,5 cm DO: 7–7,3 cm MC: brak danych	VU

Kategorie IUCN: LC – gatunek najmniejszej troski, NT – gatunek bliski zagrożenia, VU – gatunek narażony, EN – gatunek zagrożony, CR – gatunek krytycznie zagrożony, DD – gatunki o nieokreślonym stopniu zagrożenia; NE – gatunki niepoddane jeszcze ocenie.

Opisano również gatunki wymarłe:

Otomys campbelli (Broom, 1946) (Południowa Afryka)
Otomys gracilis (Broom, 1937 (Południowa Afryka; plejstocen)
Otomys petteri Denys, 1989 (Tanzania; plejstocen)

Uwagi

↑ Niepoprawna późniejsza pisownia Otomys F. Cuvier, 1824.
↑ Niepotrzebna nazwa zastępcza dla Oreomys von Heuglin, 1877 ponieważ Trouessart błędnie uważał, że nazwa ta jest zajęta przez Orenomys Aymard, 1855 (Hystricidae).
↑ DC – długość ciała; DO – długość ogona; MC – masa ciała

Przypisy

1 2 F. Cuvier: Des dents des mammifères: considérées comme caractères zoologiques. Strasbourg, Paris: F.G. Levrault, 1824, s. 255. (fr.).
↑ A. Brants: Het geslacht der muizen door Linnaeus opgesteld: volgens de tegenswoordige toestand der wetenschap in familien, geslachten en soorten verdeeld. Berlyn: Akademische boekdrukkery, 1827, s. 93. (niderl.).
↑ Ch.-L. Bonaparte: Saggio di una distribuzione metodica degli animali vertebrati. Roma: Antonio Boulzaler, 1831, s. 1–144. (wł.).
↑ T. von Heuglin: Reise in Nordost-Afrika. Schilderungen aus dem Gebiete der Beni Amer und Habab nebst zoologischen Skizzen und einem Führer für Jagdreisende. Cz. 2. Braunschweig: G. Westermann, 1877, s. 76. (niem.).
↑ É.L. Trouessart. Synopsis systematicus et geographicus Mammalium tam viventium quam fossilium. „Bulletin de la Société d’Études scientifiques d’Angers”. 10, s. 111, 1880. (fr.).
1 2 3 4 Thomas 1918 ↓, s. 205.
1 2 3 4 Thomas 1918 ↓, s. 208.
1 2 Thomas 1918 ↓, s. 206.
↑ Broom 1937 ↓, s. 765.
1 2 Broom 1937 ↓, s. 761.
1 2 R. Broom. Some South African pliocene and pleistocene mammals. „Annals of the Transvaal Museum”. 21 (1), s. 35, 1948. (ang.).
1 2 3 4 5 Nazwy polskie za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 283–284. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
1 2 3 4 C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 1: Monotremata to Rodentia. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 512–514. ISBN 978-84-16728-34-3. (ang.).
1 2 3 4 5 Ch. Denys, P. Taylor & K. Aplin. Opisy gatunków Muridae: Ch. Denys, P. Taylor, C. Burgin, K. Aplin, P.-H. Fabre, R. Haslauer, J. Woinarski, B. Breed & J. Menzies: Family Muridae (True Mice and Rats, Gerbils and relatives). W: D.E. Wilson, R.A. Mittermeier & T.E. Lacher (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 7: Rodents II. Barcelona: Lynx Edicions, 2017, s. 741–748. ISBN 978-84-16728-04-6. (ang.).
↑ D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Genus Otomys. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2020-12-12].
1 2 3 4 5 Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 328–330. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).
↑ Palmer 1904 ↓, s. 488.
↑ Palmer 1904 ↓, s. 280.
1 2 Palmer 1904 ↓, s. 479.
↑ Jaeger 1959 ↓, s. 154.
↑ Jaeger 1959 ↓, s. 181.
↑ Jaeger 1959 ↓, s. 209.
1 2 N.S. Upham, C.J. Burgin, J. Widness, M.A. Becker, H. Handika, J.S. Zijlstra & D.G. Huckaby: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.5) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2026-08-06]. (ang.).
↑ Taxonomy: Otomys – Genus. The IUCN Red List of Threatened Species. [dostęp 2025-02-26]. (ang.).
↑ Taxonomy: Parotomys – Genus. The IUCN Red List of Threatened Species. [dostęp 2026-01-07]. (ang.).
↑ J.S.J.S. Zijlstra J.S.J.S., Otomys Cuvier, 1824, Hesperomys project (Version 25.3.0), DOI: 10.5281/zenodo.7654755 [dostęp 2025-09-18] (ang.).
↑ Ch. Denys. Phylogenetic affinities of the oldest East African Otomys (Rodentia, Mammalia) from Olduvai Bed I (Pleistocene, Tanzania). „Neues Jahrbuch für Geologie und Paläontologie. Monatshefte”. 12, s. 708, 1989. (ang.).

Bibliografia

O. Thomas. A revised classification of the Otomyinæ, with descriptions of new genera and species. „The Annals and Magazine of Natural History”. 2. Ninth series, s. 203–211, 1918. (ang.).
R. Broom. On some new pleistocene mammals fromlimestone caves of the Transvaal. „South African journal of science”. 33 (3), s. 750–768, 1937. (ang.).
T.S. Palmer. Index Generum Mammalium: a List of the Genera and Families of Mammals. „North American Fauna”. 23, s. 1–984, 1904. (ang.).
Edmund C.E.C. Jaeger Edmund C.E.C., Source-book of biological names and terms, wyd. 3, rewizja 2, Springfield: Charles C. Thomas, 1959, s. 1–316, OCLC 11069271 (ang.).

[3] Niepoprawna późniejsza pisownia Otomys F. Cuvier, 1824.

[6] Niepotrzebna nazwa zastępcza dla Oreomys von Heuglin, 1877 ponieważ Trouessart błędnie uważał, że nazwa ta jest zajęta przez Orenomys Aymard, 1855 (Hystricidae).

[26] DC – długość ciała; DO – długość ogona; MC – masa ciała

[Cuvier-1] 1 2 F. Cuvier: Des dents des mammifères: considérées comme caractères zoologiques. Strasbourg, Paris: F.G. Levrault, 1824, s. 255. (fr.).

[Brants-2] A. Brants: Het geslacht der muizen door Linnaeus opgesteld: volgens de tegenswoordige toestand der wetenschap in familien, geslachten en soorten verdeeld. Berlyn: Akademische boekdrukkery, 1827, s. 93. (niderl.).

[bon-4] Ch.-L. Bonaparte: Saggio di una distribuzione metodica degli animali vertebrati. Roma: Antonio Boulzaler, 1831, s. 1–144. (wł.).

[Heuglin-5] T. von Heuglin: Reise in Nordost-Afrika. Schilderungen aus dem Gebiete der Beni Amer und Habab nebst zoologischen Skizzen und einem Führer für Jagdreisende. Cz. 2. Braunschweig: G. Westermann, 1877, s. 76. (niem.).

[Trouessart-7] É.L. Trouessart. Synopsis systematicus et geographicus Mammalium tam viventium quam fossilium. „Bulletin de la Société d’Études scientifiques d’Angers”. 10, s. 111, 1880. (fr.).

[CITEREFThomas1918[https://www.biodiversitylibrary.org/page/22103088_205]-8] 1 2 3 4 Thomas 1918 ↓, s. 205.

[CITEREFThomas1918[https://www.biodiversitylibrary.org/page/22103091_208]-9] 1 2 3 4 Thomas 1918 ↓, s. 208.

[CITEREFThomas1918[https://www.biodiversitylibrary.org/page/22103089_206]-10] 1 2 Thomas 1918 ↓, s. 206.

[CITEREFBroom1937765-11] Broom 1937 ↓, s. 765.

[CITEREFBroom1937761-12] 1 2 Broom 1937 ↓, s. 761.

[Broom-13] 1 2 R. Broom. Some South African pliocene and pleistocene mammals. „Annals of the Transvaal Museum”. 21 (1), s. 35, 1948. (ang.).

[Cichocki&inni-14] 1 2 3 4 5 Nazwy polskie za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 283–284. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).

[Burgin&inni-15] 1 2 3 4 C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 1: Monotremata to Rodentia. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 512–514. ISBN 978-84-16728-34-3. (ang.).

[Denys&inni-16] 1 2 3 4 5 Ch. Denys, P. Taylor & K. Aplin. Opisy gatunków Muridae: Ch. Denys, P. Taylor, C. Burgin, K. Aplin, P.-H. Fabre, R. Haslauer, J. Woinarski, B. Breed & J. Menzies: Family Muridae (True Mice and Rats, Gerbils and relatives). W: D.E. Wilson, R.A. Mittermeier & T.E. Lacher (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 7: Rodents II. Barcelona: Lynx Edicions, 2017, s. 741–748. ISBN 978-84-16728-04-6. (ang.).

[Wilson&Reeder-17] D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Genus Otomys. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2020-12-12].

[amw-18] 1 2 3 4 5 Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 328–330. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).

[CITEREFPalmer1904[https://www.biodiversitylibrary.org/page/45655644_488]-19] Palmer 1904 ↓, s. 488.

[CITEREFPalmer1904[https://www.biodiversitylibrary.org/page/45655436_280]-20] Palmer 1904 ↓, s. 280.

[CITEREFPalmer1904[https://www.biodiversitylibrary.org/page/45655635_479]-21] 1 2 Palmer 1904 ↓, s. 479.

[CITEREFJaeger1959[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=wu.89043220607&seq=194_154]-22] Jaeger 1959 ↓, s. 154.

[CITEREFJaeger1959[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=wu.89043220607&seq=221_181]-23] Jaeger 1959 ↓, s. 181.

[CITEREFJaeger1959[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=wu.89043220607&seq=249_209]-24] Jaeger 1959 ↓, s. 209.

[mdd-25] 1 2 N.S. Upham, C.J. Burgin, J. Widness, M.A. Becker, H. Handika, J.S. Zijlstra & D.G. Huckaby: The ASM Mammal Diversity Database. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 2.5) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2026-08-06]. (ang.).

[27] Taxonomy: Otomys – Genus. The IUCN Red List of Threatened Species. [dostęp 2025-02-26]. (ang.).

[28] Taxonomy: Parotomys – Genus. The IUCN Red List of Threatened Species. [dostęp 2026-01-07]. (ang.).

[zij-29] J.S.J.S. Zijlstra J.S.J.S., Otomys Cuvier, 1824, Hesperomys project (Version 25.3.0), DOI: 10.5281/zenodo.7654755 [dostęp 2025-09-18] (ang.).

[den-30] Ch. Denys. Phylogenetic affinities of the oldest East African Otomys (Rodentia, Mammalia) from Olduvai Bed I (Pleistocene, Tanzania). „Neues Jahrbuch für Geologie und Paläontologie. Monatshefte”. 12, s. 708, 1989. (ang.).