Van Johnson (1947) | |
| Imię i nazwisko |
Charles Van Dell Johnson |
|---|---|
| Data i miejsce urodzenia |
25 sierpnia 1916 |
| Data i miejsce śmierci |
12 grudnia 2008 |
| Zawód | |
| Współmałżonek |
Eve Lynn Abbott |
| Lata aktywności |
1940–1992 |
Van Johnson, właśc. Charles Van Dell Johnson (ur. 25 sierpnia 1916 w Newport, zm. 12 grudnia 2008 w dzielnicy Nyack w Nowym Jorku) – amerykański aktor, piosenkarz i tancerz pochodzenia szwedzkiego. Był wielką gwiazdą wytwórni Metro-Goldwyn-Mayer w latach 40. i 50. XX wieku, trafiwszy do Hollywood prosto z broadwayowskiego zespołu. Specjalizował się w rolach sympatycznych młodzieńców i młodych wojskowych, którzy w komediach i musicalach zdobywali serca równie miłych dziewcząt – takich jak June Allyson, Esther Williams czy Elizabeth Taylor – co uczyniło go jednym z najpopularniejszych aktorów przyciągających tłumy do kin zarówno w II wojny światowej, jak i w powojennej Ameryce.
Urodził się w Newport na Rhode Island jako syn Loretty (z domu Snyder) Neumann, gospodyni domowej, i Charlesa Edwarda Johnsona, hydraulika i późniejszego pośrednika nieruchomości. Jego ojciec był imigrantem ze Szwecji, matka natomiast była Amerykanką pochodzenia niemieckiego i posługiwała się językiem pensylwańskim. Matka była uzależniona od alkoholu; gdy Van był małym dzieckiem odwróciła się od rodziny i ją opuściła.
W 1935, krótko po ukończeniu szkoły średniej Rogers High School, Johnson przeprowadził się do Nowego Jorku. Z trupą teatralną objechał Nową Anglię; w ramach występów głównie tańczył na scenie. Debiutował na Broadwayu w musicalu New Faces of 1936. W 1939 otrzymał angaż do roli ucznia liceum w sztuce duetu Rodgers i Hart Too Many Girls. Następnie wystąpił w kolejnej sztuce tej pary autorów Pal Joey; grał w niej w zastępstwie Gene’a Kelly’ego. Przeszedł pozytywnie testy ekranowe studia Warner Bros. i otrzymał kontrakt na 300 dolarów tygodniowo. Wystąpił w filmie Murder in the Big House u boku aktorki Faye Emerson. Studio Warner rozwiązało z nim kontrakt po sześciu miesiącach.
Lucille Ball, z którą znał się jeszcze z Nowego Jorku, zapoznała go z reżyserem castingu ze studia MGM Billym Gradym. Studio zaproponowało go do roli młodego żołnierza w filmie Odnajdę cię wszędzie, w którym gwiazdami byli Clark Gable i Lana Turner. Rok później wystąpił w filmie Pilot No. 5 i w ekranizacji powieści Williama Saroyana Komedia ludzka. Do roli wojskowych powracał jeszcze w takich filmach okresu II wojny światowej jak 30 sekund nad Tokio (1944).
Kiedy w 1943 roku jechał na specjalny pokaz filmu Keeper of the Flame, miał wypadek samochodowy; kawałek metalu utkwił w jego czole. Blizny z tego wypadku są bardzo widoczne w filmie Bunt na okręcie. Okres powypadkowy odchorowywał w domu swojego przyjaciela aktora Keenana Wynna, gdzie poznał Eve „Evie” Wynn Abbott, która była żoną Wynna. Johnsona i Abbott zawarli związek małżeński 25 stycznia 1947, w tym samym dniu, w którym rozwód z Wynnem stał się prawomocny. Wytwórnia MGM, aby uniknąć skandalu, postanowiła wynagrodzić Wynnowi stratę żony lepszym kontraktem i płacą. Małżeństwo z Eve oddaliło plotki na temat orientacji seksualnej Johnsona. Mieli córkę Schuyler (ur. 1948). 3 maja 1968 doszło do rozwodu.
Po incydencie z małżeństwem studio MGM postanowiło utrwalić wizerunek Johnsona jako „amerykańskiego chłopca” (czyli żołnierza); obsadzono go w takich filmach jak: A Guy Named Joe, Pole bitwy i Dwie dziewczyny i żeglarz.
Johnson opuścił studio MGM i podjął pracę dla Columbia Pictures, gdzie w 1954 wystąpił w Buncie na okręcie. Później zagrał w musicalu Brigadoon u boku Gene’a Kelly’ego. Pojawił się gościnnie w sitcomie CBS Kocham Lucy (1955).
Występował w filmach klasy B i serialach telewizyjnych, w tym Batman (1966) czy Statek miłości (1978–82), a także w komedii Normana Leara Rozwód po amerykańsku (Divorce American Style, 1967) z Debbie Reynolds. Za rolę Marsha Goodwina w kultowym miniserialu ABC Pogoda dla bogaczy (Rich Man, Poor Man - Book, 1976–1977) otrzymywał był nominowany do nagrody Primetime Emmy. W komedii romantycznej fantasy Woody’ego Allena Purpurowa róża z Kairu (1985) został obsadzony w roli Larry’ego Wilde’a.
8 lutego 1960 otrzymał własną gwiazdę w Alei Gwiazd w Los Angeles znajdującą się przy 6600 Hollywood Boulevard.
Johnson wycofał się z aktorstwa na początku lat 90. XX wieku i mieszkał w apartamencie na ostatnim piętrze budynku przy 405 East 54th Street na nowojorskim Manhattanie (po jego wschodniej stronie). Następnie przeniósł się do Tappan Zee Manor – ośrodka zapewniającego opiekę osobom starszym w Nyack w stanie Nowy Jork – gdzie zmarł 12 grudnia 2008 w wieku 92 lat. Jego ciało zostało poddane kremacji.