.jpg) | |
| Data i miejsce urodzenia | |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |
| Miejsce spoczynku |
Cmentarz w Proboszczewicach |
| Zawód, zajęcie | |
| Miejsce zamieszkania | |
| Rodzice |
Juliusz Kronenberg i Wiktoria z domu Roguska |
Walerian Kronenberg (ur. 1859 w Prawdzie, zm. 27 listopada 1934 w Warszawie) – ogrodnik i planista, jeden z najważniejszych twórców założeń ogrodowych w Polsce przełomu XIX i XX w.
Urodził się w rodzinie Juliusza i Wiktorii (z domu Roguskiej) Kronenbergów. Po ukończeniu III Gimnazjum Męskiego w Warszawie przy ul. Krakowskie Przedmieście 3 praktykował w firmie Ch. Ulricha i Ogrodzie Pomologicznym w Warszawie, w latach 1878–79 w szkółkach Ludwiga Spätha w Neu-Britz pod Berlinem, później u Franza i Nicolausa Sismayerów w Bockenheim pod Frankfurtem nad Menem. Warsztat planistyczny szlifował u Franza Heinricha Siesmayera, a wiedzę botaniczną zdobywał od Nicolausa. Znajdował się tam pod bezpośrednim kierownictwem F. Senholtza. Pod koniec praktyk u Siesmayerów założył ogród Rotschilda we Frankfurcie nad Menem, później Ladeburga w pobliskim Mannheimie nad Renem i kilka innych. Po zakończeniu praktyki udał się na studia do Wyższej Szkoły Ogrodniczej w Wersalu. Podróżował również w tym czasie po cenionych wówczas ośrodkach ogrodniczych i planistycznych. Znany jest jego artykuł do „Ogrodnika Polskiego” opisujący wygląd ogrodu pani Borsig w Berlinie.
W 1880 r. wrócił do Warszawy, a w 1881 otworzył własne przedsiębiorstwo „Hodowla róż, drzew ozdobnych i owocowych Waleriana Kronenberga” przy ul. Okopowej 7 w Warszawie, które w jakiś czas potem zamknął i poświęcił się pracy planistycznej. W latach 1882/83 – 1886 wykładał „Teorię urządzania parków” w Szkole Ogrodniczej Prywatnej przy ul. Nowogrodzkiej 36 w Warszawie. Jego projekty zdobywały w tym czasie liczne nagrody na wystawach w Moskwie i Warszawie. W 1892 roku poślubił, w Warszawskiej parafii św. Jana, Stefanię Stanisławę Grabowską (ur. ok. 1873 wieś Ogorzelice parafia Proboszczewice). Od 1899 roku członek prezydium Komitetu Plantacyjnego miasta Warszawy. Od sierpnia 1915 r. w składzie komisji Towarzystwa Ogrodniczego Warszawskiego opiekującej się Ogrodem Pomologicznym, rządową szkołą ogrodniczą, Ogrodem Botanicznym, Belwederskim, Łazienkowskim i Towarzystwa Wyścigów Konnych na Mokotowie. W 1917 r. nadzorował ogród botaniczny przy Szkole Rzemiosł im. Karola Szlenkiera przy ul. Górczewskiej w Warszawie.
W latach 1915–22 prowadził wykłady w zakresie projektowania parków w Wyższej Szkole Ogrodniczej w Warszawie. W 1921 roku został ławnikiem miasta Warszawy i po zamknięciu Wyższej Szkoły Ogrodniczej porzucił pracę wykładowcy. Był założycielem i długoletnim prezesem Koła Planistów przy Towarzystwie Ogrodniczym Warszawskim oraz sekretarzem Komitetu Plantacyjnego Miast Polskich. Od 1931 radny miejski.
Założył ponad 300 parków i ogrodów pałacowych, dworskich i użyteczności publicznej na terenie Polski oraz południowych i zachodnich guberni cesarstwa Rosyjskiego (m.in. na Ukrainie, Białorusi, Łotwie i Krymie).
Jako pierwszy w Polsce wprowadził, naśladując francuskiego ogrodnika i planistę Jean-Pierre’a Barillet-Deschamps’a, sztuczne formowanie powierzchni terenu w łagodne falistości, tworzące złudzenie zwiększenia projektowanego obszaru.
Pochowany w Proboszczewicach.
.JPG)
