Wasiliszki
.jpg) kościół pw. św. Jana Chrzciciela | |
| Państwo | |
|---|---|
| Obwód | |
| Rejon | |
| Prawa miejskie | |
| Populacja (2009) |
|
| • liczba ludności |
1712 |
| Nr kierunkowy |
1514 |
| Kod pocztowy |
231522 |
| Tablice rejestracyjne |
4 |
Położenie na mapie obwodu grodzieńskiego  | |
Położenie na mapie Białorusi  | |
 53°47′N 24°51′E/53,783333 24,850000 | |
Wasiliszki (biał. Васілішкі) – wieś (dawne miasteczko) na Białorusi, w rejonie szczuczyńskim obwodu grodzieńskiego. Do 1939 na terenie II Rzeczypospolitej, w województwie nowogródzkim, powiecie lidzkim, siedziba wiejskiej gminy Wasiliszki.
Miasto królewskie położone było w końcu XVIII wieku w starostwie niegrodowym wasiliskim w powiecie lidzkim województwa wileńskiego. Magdeburgię nadał król Władysław IV Waza w 1648 roku. Miejsce obrad sejmików ziemskich powiatu lidzkiego w 1659 roku.
Opis
Jadąc drogą ze Szczuczyna dojeżdża się do skrzyżowania z drogą na Arcisze. Za skrzyżowaniem, na wzniesieniu położony jest cmentarz Wasiliszkowski . Za nim skrzyżowanie z drogą na Stare Wasiliszki. Następnie teren opada i droga przeskakuje nad rzeczką Lebiedką. Od tego miejsca droga wspina się na wzniesienie, na którym leżą Wasiliszki. Po obu stronach drogi zabudowa wiejska drewniana.
Na szczycie plac z przystankiem autobusowym, przed kościołem barokowym (św. Jana Chrzciciela), który jest główną ozdobą architektoniczną miejscowości. Dalej pomnik z czasów komunistycznych, sklepy w drewnianych budynkach, za nimi już komunistyczna architektura pawilonów: sklepowych i poczty. W centrum znajduje się nowoczesny Dom Kultury z salą koncertową na ok. 300 miejsc, w Domu Kultury działa ponadto klasa komputerowa oraz szkoła muzyczna. Tuż przy Domu Kultury znajduje się inny budynek, w którym się mieści zarząd Spółki Akcyjnej „Wasiliszki”, największego przedsiębiorstwa rolniczego w obwodzie grodzieńskim.
Na lewo za zabudowaniami wiejskimi drewnianymi wybudowane „nowe” osiedle – niskie 2-4 piętrowe typowe bloki. Na prawo zaś park i tablica z czasów ZSRR upamiętniająca tragedię getta żydowskiego z 10-11 maja 1942 r.
Do szkoły w Wasiliszkach uczęszczał Czesław Niemen.
Urodzeni w Wasiliszkach
- Gustaw Paszkiewicz (1892–1955) – generał dywizji Wojska Polskiego
- Wilhelm Paszkiewicz (1894–1940) – podpułkownik dyplomowany piechoty Wojska Polskiego
- Gustaw Rakowski (ur. 1883) – major łączności Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari
Zabytki
- Kościół św. Jana Chrzciciela w Wasiliszkach, barokowy z XVIII wieku.
Dane historyczne
- województwo wileńskie Rzeczypospolitej: starostwo niegrodowe Wasiliszki: 1499–1766 r.
- włączenie do zaboru rosyjskiego: 1795 r.
- okupacja niemiecka (I wojna światowa): 1915–1921
- powrót do Polski: 1921–1939
- okupacja ZSRR: 1939 r.
- okupacja Niemiecka: czerwiec 1941 – kwiecień 1944 r.
- pod władzą polską po opanowaniu w ramach akcji „Burza”: kwiecień do czerwca 1944 r.
- od lipca 1944 r. – ZSRR, Republika Białoruska
- po upadku ZSRR – terytorium Białorusi
Dane historyczne:
- budowa katedry przez Króla Kazimierza: 1489 r.
- budowa synagogi: 1658 r.
- dane z 1866 r:
- dane z 1921 r.:
- budynków mieszkalnych ok. 275
- liczba mieszkańców: 1874
- katolików: 641
- prawosławnych: 9
- żydów: 1223
- inni: 1
- w 1928 r.:
- nadania statusu miasteczka i gminy wiejskiej
- liczba mieszkańców: 1874
- II wojna światowa: likwidacja getta żydowskiego 10–11 maja 1942 r. – zginęło 2.159 osób.
- do 1954 r. Wasiliszki posiadają status miasteczka
- od 1960 r. zostają włączone do rejonu Radun
- od 1962 r. zostają włączone do rejonu Szczuczyn
Dane ze SGKP
Słownik geograficzny Królestwa Polskiego podaje następujące dane dotyczące Wasiliszek:
Zobacz też
Przypisy
- ↑ Liczby ludności miejscowości obwodu grodzieńskiego na podstawie spisu ludności wg stanu na dzień 14 października 2009 roku. (ros.).
- ↑ Вялікі гістарычны атлас Беларусі Т.2, Mińsk 2013, s. 88.
- ↑ Wanda Rewieńska, Miasta i miasteczka magdeburskie w woj. wileńskim i nowogródzkim, Lida 1938, s. 13.
- ↑ Wojciech Kriegseisen, Sejmiki Rzeczypospolitej szlacheckiej w XVII i XVIII wieku, Warszawa 1991, s. 33, przeniesienie sejmiku z Lidy na czas okupacji rosyjskiej
- ↑ http://www.wikimapia.org/#lat=53.709714&lon=24.88678&z=11&l=28&m=a&v=2
- ↑ Wasiliszki, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XIII: Warmbrun – Worowo, Warszawa 1893, s. 128.
- ↑ Wasiliszki, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XV, cz. 2: Januszpol – Wola Justowska, Warszawa 1902, s. 681.
Linki zewnętrzne
- Radzima.org (pol.)
- Jewish Gen Home Page – Wasiliszki. shtetlinks.jewishgen.org. [zarchiwizowane z tego adresu (2006-12-31)]. (ang.).
- WikiMapia – Wasiliszki
- Wasiliszki, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. XIII: Warmbrun – Worowo, Warszawa 1893, s. 128.