Wikipedia:Zdrowy rozsądek

Ten esej zawiera poglądy jednego lub więcej wikipedystów. Eseje nie są zasadami ani zaleceniami edycyjnymi Wikipedii. Niektóre mogą odpowiadać powszechnie uznanym normom, inne – jedynie punktowi widzenia mniejszości.

Ta strona w pigułce: Nie musisz znać zasad Wikipedii, nim przystąpisz do pisania. Jeśli zdrowy rozsądek podpowiada Ci, że czynisz dobrze, najpewniej tak jest, a jeśli nie – nie przejmuj się. Nawet największe błędy łatwo jest naprawić. Jeśli inni nie zgodzą się z Twoją edycją – przywrócą wersję wcześniejszą i napiszą Ci, w czym rzecz. Więc śmiało!

Wikipedia nie jest systemem prawnym, lecz przedsięwzięciem mającym na celu stworzenie encyklopedii. Dlatego nasze zalecenia, a nawet zasady, są tylko elastyczną podporą pomagającą w osiągnięciu tego celu, a nie czymś, co wymaga bezwzględnego posłuszeństwa (patrz piąty filar Wikipedii). Stosując się do nich, pamiętaj o jednym – duch zasad jest ważniejszy od ich dosłownej treści.

Jeżeli jest to konieczne dla dobra encyklopedii czy społeczności, to – stosując się do ducha zasad – można postąpić wbrew zaleceniom. Działania wikipedysty mogą być rozsądne i właściwe, nawet jeśli będą wbrew ścisłej interpretacji zaleceń. Z drugiej strony może się zdarzyć, że postępowanie zgodne z zasadami będzie mieć fatalne konsekwencje. Nie zawsze twórcy reguł potrafią przewidzieć wszystkie możliwe komplikacje, które mogą wyniknąć z ich dosłownego rozumienia.

Zgodnie z tą wizją, jeśli zbyt dużą uwagę przywiązuje się do zaleceń, można się w nich wszystkich zagubić i stracić perspektywę pracy – więc czasami najlepiej po prostu słuchać zdrowego rozsądku.

Jednak istnieją zasady, których nie wolno ignorować ani łamać – są one przedstawione na następujących stronach:

• wikietykieta,
• prawa autorskie,
• neutralny punkt widzenia.

Niezależnie od sytuacji, nie wolno łamać praw autorskich ani naruszać etykiety – nawet dla dobra Wikipedii. Żadna z tych czynności nie prowadzi w istocie do poprawienia jakości encyklopedii, którą współtworzymy.

Krytyka

Zasada zdrowego rozsądku w szczególnych przypadkach może być niewykonalna, ponieważ:

• część osób może inaczej rozumieć ducha zasad,
• pojedynczy wikipedysta, czy nawet ich grupa nie ma patentu na wiedzę o tym, co jest dobre dla projektu.

Pamiętajmy!

• Każdy z nas ma inny pogląd na świat i to rzutuje na nasze decyzje. To, co według nas jest słuszne, słusznym w odbiorze innych być nie musi.
• Nikt z nas nie ma monopolu na dobro Wikipedii.
• Nikt z nas nie ma legitymacji do tego, by zmieniać zasady czy zalecenia ustalone przez społeczność, aczkolwiek zmiany takie może zaproponować.

Reasumując: Mój „rozsądek” ≠ „zdrowy rozsądek”