Wiktor Ryl

Wiktor Ryl

Iko

Wiktor Ryl w 1920 r.
podpułkownik
Data i miejsce urodzenia	11 stycznia 1895 Luboń
Data i miejsce śmierci	30 grudnia 1976 Konstancin
Przebieg służby
Lata służby	od 1917
Siły zbrojne	Armia Imperium Rosyjskiego Wojsko Polskie Polskie Siły Zbrojne
Formacja	Lotnictwo Wojska Polskiego RAF
Jednostki	19 eskadra myśliwska, 18 eskadra wywiadowcza
Główne wojny i bitwy	Wojna polsko-rosyjska 1919–1921 II wojna światowa (II wojna światowa w Afryce, bitwa o Anglię)
Odznaczenia
Multimedia w Wikimedia Commons

Wiktor Ryl, ps. Iko (ur. 11 stycznia 1895 w Luboniu, zm. 30 grudnia 1976 w Konstancinie) – podpułkownik pilot Wojska Polskiego II RP, kolarz.

Życiorys

Urodził się 11 stycznia 1895 w Luboniu, w rodzinie Jana i Władysławy z Malanowiczów. Uczęszczał do gimnazjum w Piotrogrodzie, maturę zdał w 1916.

Od 1 października 1916 do 2 stycznia 1918 służył w armii rosyjskiej. 5 listopada 1918 kierował akcją przejęcia przez Polską Organizację Wojskową lotniska w Lublinie. Na zajętym lotnisku rozpoczął tworzenie polskiej jednostki lotniczej. W listopadzie został żołnierzem Wojska Polskiego. Jako obserwator i pilot 19 eskadry myśliwskiej, w randze podporucznika, brał udział w wojnie z Rosją. W 1920 ukończył Francuską Szkołę Pilotów. Później kontynuował służbę w WP jako pilot, awansował do stopnia kapitana.

W 1924 objął dowództwo 18 eskadry myśliwskiej i sprawował je do stycznia 1925. Był referentem i oficerem do zleceń w Departamencie Aeronautyki Ministerstwa Spraw Wojskowych, od 1936 kierownikiem Samodzielnego Referatu Ogólnego w Dowództwie Lotnictwa MSWojsk. Na stopień majora został mianowany ze starszeństwem z 19 marca 1937 i 3. lokatą w korpusie oficerów lotnictwa, grupa liniowa.

Uczestniczył w kampanii wrześniowej, walczył w Polskich Siłach Zbrojnych, dowodził polskimi eskadrami lotniczymi w Marakeszu (Maroko) i Maison Blanche (Algieria). Posiadał numer służbowy RAF P-1022. Odszedł z armii w stopniu podpułkownika, po wojnie wrócił do Polski.

Od 1909 roku uprawiał wyczynowo kolarstwo. W latach 1910 i 1911 startował w kolarskich mistrzostwach Królestwa Polskiego. W sierpniu 1923 był członkiem polskiej drużyny w wyścigu na 4 km na dochodzenie na torze, która zadebiutowała w mistrzostwach świata w Zurychu. W 1923 roku zdobył wicemistrzostwo Polski w sprincie. W lipcu 1924 był rezerwowym zawodnikiem drużyny na igrzyskach olimpijskich w Paryżu. Uprawiał również sport motocyklowy i samochodowy.

Pochowany w Piotrkowie Trybunalskim.

Ordery i odznaczenia

• Krzyż Walecznych (za wojnę 1920)
• Medal Lotniczy (czterokrotnie)
• Złoty Krzyż Zasługi (1938)
• Krzyż Kawalerski Orderu Korony Jugosłowiańskiej (Jugosławia, przed 1935)
• Krzyż Oficerski Orderu Leopolda (Belgia, 1937)
• Krzyż Oficerski Orderu Zasługi Wojskowej (Bułgaria, 1936)
• Kawaler I Klasy Orderu Miecza (Szwecja, 1934)
• Krzyż Kawalerski Orderu Wojskowego Avis (Portugalia, 1932)
• Krzyż Kawalerski Orderu Krzyża Orła (Estonia)
• francuska Odznaka Pilota (1929)
• łotewska Odznaka Lotnicza
• rumuńska Odznaka Pilota (1929)

Przypisy

Bibliografia

• Henryk Korczyk, Wiktor Ryl, [w:] Polski Słownik Biograficzny, tom XXXIII, 1992.
• Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Rocznik oficerski 1939. Stan na dzień 23 marca 1939. Kraków: Fundacja CDCN, 2006. ISBN 978-83-7188-899-1.
• Tadeusz Jerzy Krzystek, [Anna Krzystek]: Polskie Siły Powietrzne w Wielkiej Brytanii w latach 1940–1947 łącznie z Pomocniczą Lotniczą Służbą Kobiet (PLSK-WAAF). Sandomierz: Stratus, 2012. ISBN 978-83-61421-59-7. OCLC 276981965.
• Mariusz Niestrawski: Polskie wojska lotnicze w okresie walk o granice państwa polskiego (1918–1921). T. I: Początki, organizacja, personel i sprzęt. Oświęcim: Napoleon V, 2017. ISBN 978-83-65746-74-0. OCLC 995372299.
• Jerzy Pawlak: Polskie eskadry w latach 1918–1939. Warszawa: Wydawnictwa Komunikacji i Łączności, 1989. ISBN 83-206-0760-4. OCLC 69601095.
• Stanisław Januszewski: Polacy w siłach powietrznych Wielkiej Wojny. Polscy pionierzy lotnictwa. T. 2. Wrocław: Fundacja Otwartego Muzeum Techniki, 2019. ISBN 978-83-64688-21-8.

Linki zewnętrzne

• Wiktor Ryl