 William Cheselden | |
| Data i miejsce urodzenia | |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |
| Zawód, zajęcie | |
| Odznaczenia | |
| Fellow of the Royal Society (1712) | |
William Cheselden (ur. 19 października 1688 w Somerby, zm. 10 kwietnia 1752 w Bath) – angielski chirurg i anatom, nauczyciel anatomii i chirurgii, który odegrał kluczową rolę w ugruntowaniu chirurgii jako naukowej profesji medycznej.
Cheselden urodził się w Somerby w Leicestershire 19 października 1688 roku. W młodości studiował anatomię w Londynie u Williama Cowpera (1666–1709) i rozpoczął wykłady z anatomii w 1710 roku. W tym samym roku został przyjęty do londyńskiej gildi cyrulików-chirurgów, zdając egzamin końcowy 29 stycznia 1711 roku.
W 1712 roku został wybrany na członka Royal Society. W 1713 roku opublikował podręcznik The Anatomy of the Human Body (Anatomia ciała ludzkiego), który osiągnął wielką popularność, stając się podstawowym źródłem wiedzy dla studentów medycyny przez trzynaście kolejnych wydań. Książka była wyjątkowa, ponieważ została napisana po angielsku zamiast po łacinie, jak było wówczas w zwyczaju.
W 1718 roku został mianowany asystentem chirurga w St Thomas' Hospital w Londynie, a rok później (1719 lub 1720) awansował na pełnego chirurga. Specjalizował się w usuwaniu kamieni pęcherza moczowego, co przyczyniło się do znacznego wzrostu wskaźnika przeżywalności pacjentów. Później został chirurgiem do spraw kamicy w Westminster Infirmary oraz chirurgiem królowej Karoliny. W grudniu 1727 roku otrzymał nominację na chirurga nadwornego królowej.
W 1733 roku Cheselden został wybrany na chirurga szpitala św. Jerzego przy jego założeniu. W tym samym roku opublikował dzieło Osteographia, or the Anatomy of Bones (Osteografia, czyli anatomia kości) – pierwszy pełny i dokładny opis anatomii ludzkiego układu kostnego. Dzieło to wyróżniało się użyciem camera obscura do precyzyjnego odwzorowania kości, co zostało zilustrowane na stronie tytułowej.
Cheselden przeszedł na emeryturę ze St Thomas' Hospital w 1738 roku i przeniósł się do szpitala Chelsea Hospital. W 1744 roku został wybrany na strażnika (Warden) gildi cyrulików-chirurgów i odegrał kluczową rolę w oddzieleniu chirurgów od cyrulikó-balwierzy, co doprowadziło do utworzenia niezależnej organizacji chirurgów w 1745 roku – organizacji, która później przekształciła się w słynne Królewskie Kolegium Chirurgów Anglii.
Zmarł w Bath 10 kwietnia 1752 roku w wieku 63 lat.
Cheselden zasłynął z wynalezienia metody bocznego cięcia do usuwania kamieni z pęcherza moczowego, którą po raz pierwszy wykonał w 1727 roku. Procedura była wyjątkowo szybka (trwała minuty zamiast godzin) i charakteryzowała się niską śmiertelnością (około 10%). W 1723 roku opracował również podejście nadłonowe, które opisał w pracy A Treatise on the High Operation for the Stone. Według relacji, Cheselden potrafił wykonać operację w zaledwie 54 sekundy.
W 1728 roku Cheselden opisał operację wytwarzania sztucznej źrenicy poprzez nacięcie tęczówki jako metodę leczenia niektórych form ślepoty. W tym samym roku przeprowadził słynną operację usunięcia zaćmy u 13-letniego chłopca, Daniela Dolinsa, który był niewidomy od urodzenia. Przypadek ten był przedmiotem szerokiej dyskusji filozoficznej, choć nie ma dowodów na to, że wzrok Dolinsa w rzeczywistości się poprawił na tyle, by mógł czytać, a pacjent zmarł w wieku 30 lat.
Do pacjentów Cheseldena należeli wybitni współcześni, w tym Isaac Newton, którego leczył podczas jego ostatniej choroby, poeta Alexander Pope oraz Hans Sloane.
