Witold Filipowicz

Witold Filipowicz
Państwo działania

 Polska

Data i miejsce urodzenia

8 sierpnia 1943
Warszawa

profesor nauk przyrodniczych
Specjalność: biochemia, biologia molekularna
Alma Mater

Akademia Medyczna w Łodzi

Doktorat

1973 – nauki przyrodnicze
IBB PAN

Habilitacja

1977
IBB PAN

Profesura

1991

Witold Filipowicz (ur. 8 sierpnia 1943 w Warszawie) – polsko-szwajcarski profesor nauk przyrodniczych. Specjalizuje się w zagadnieniach z zakresu biochemii i biologii molekularnej. Członek zagraniczny Wydziału Nauk Biologicznych i Rolniczych Polskiej Akademii Nauk od 2005 roku. Jest również członkiem EMBO i Academia Europaea. Pracownik naukowy Instytutu Biochemii i Biofizyki PAN oraz od 1984 roku kierownik grupy badawczej w Instytucie Badań Biomedycznych im. Friedricha Mieschera(inne języki) w Szwajcarii. Wykładowca i profesor emeritus Uniwersytetu w Bazylei.

Główne osiągnięcia naukowe

Filipowicz opublikował około 180 artykułów i prac przeglądowych. Jego badania skupiały się na mechanizmach dojrzewania i funkcjonowania różnych klas RNA i rybonukleoproteidów (RNP) oraz enzymów biorących udział w metabolizmie RNA. Do najważniejszych wczesnych osiągnięć należą odkrycie ligaz RNA biorących udział w składaniu (splicingu) tRNA u roślin i kręgowców, wyjaśnienie mechanizmu rozpoznawania intronów u roślin i odkrycie cyklazy 3'-końcowego fosforanu w RNA RtcA.

Prace nad małymi niekodującymi RNA doprowadziły do zrozumienia biogenezy intronowych małych jąderkowych RNA (snoRNA), a także ujawniły nieoczekiwane cechy promotorów genów U-snRNA i snoRNA u roślin, świadczące o wspólnym ewolucyjnym pochodzeniu systemów transkrypcyjnych pol II i pol III. Badania Filipowicza przyczyniły się także do zrozumienia biogenezy rybosomów eukariotycznych (identyfikacja białek Rcl1i Bms1 jako czynników niezbędnych do dojrzewania rybosomów).

Badania nad RNAi i mikroRNA, prowadzone w latach 2000-2016, skupiały się na mechanistycznych aspektach funkcji rybonukleazy Dicer(inne języki) oraz mechanizmie i odwracalności hamowania biosyntezy białka przez miRNA w komórkach ssaków, regulacji degradacji miRNA w neuronach oraz roli miRNA w rozwoju i funkcjonowaniu fotoreceptorów siatkówki.

Wybrane nagrody i członkostwa w organizacjach