 | |
 pułkownik | |
| Data i miejsce urodzenia |
8 grudnia 1913 |
|---|---|
| Data śmierci |
16 kwietnia 2007 |
| Przebieg służby | |
| Lata służby |
1943–1952 |
| Siły zbrojne | |
| Główne wojny i bitwy | |
| Praca poza służbą wojskową |
kierownik działu międzynarodowego miesięcznika „Nowe Drogi” |
| Odznaczenia | |
 | |
Witold Leder (ur. 8 grudnia 1913 w Paryżu, zm. 16 kwietnia 2007) – polski działacz ruchu robotniczego, pułkownik ludowego Wojska Polskiego, autor i tłumacz.
Urodził się 8 grudnia 1913 w Paryżu w rodzinie Władysława (1880–1938) i Lili z Hirszfeldów (1885–1962). Jego bratem był psychiatra Stefan, zaś synem filozof Andrzej. Rodzice byli działaczami SDKPiL, przebywali na emigracji politycznej. W latach I wojny światowej przebywał w Genewie. W Polsce od 1919, następnie przebywał z ojcem, reprezentantem Czerwonych Związków Zawodowych i radzieckim dyplomatą w Niemczech, Włoszech, Francji, Anglii i ponownie w Niemczech. Tam też zdał egzamin maturalny. Studia techniczne rozpoczął we Francji, a po 1933, kiedy rodzina przeniosła się do ZSRR, kontynuował je i ukończył w Akademii Wojskowej w Moskwie. W 1938 po aresztowaniu ojca w ramach Wielkiej Czystki (wrzesień 1937) i jego śmierci (luty 1938) usunięty z Akademii i z Armii Czerwonej. Z matką i bratem deportowany do Czkałowa (Orenburga). Pracował tam dorywczo, zajmując się m.in. tłumaczeniami. Od 1943 żołnierz Polskich Sił Zbrojnych w ZSRR. Był oficerem w 1 i 2 pułku lotniczym. Członek PPR i następnie PZPR. Oficer wywiadu wojskowego Oddziału II Sztabu Generalnego WP, od marca 1946 zastępca szefa Oddziału II Sztabu Generalnego WP ds. operacyjnych. Prezydium Krajowej Rady Narodowej uchwałą z dnia 11 października 1946 nadało mu Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski. Aresztowany wraz z innymi pracownikami Oddziału II (Wacław Komar, Stanisław Flato, Stanisław Bielski) w ramach sprawy Tatara, Utnika i Nowickiego w marcu 1952, był przetrzymywany w śledztwie i torturowany. Zwolniony 6 grudnia 1954, rehabilitowany i ponownie przyjęty do Wojska. Po 1956 pracował jako wicedyrektor Instytutu Lotnictwa. Od 1958 aż do przejścia na emeryturę jako kierownik działu międzynarodowego miesięcznika KC PZPR „Nowe Drogi”. W okresie „Solidarności” (1980–1981) aktywnie uczestniczył w organizowaniu się rewizjonistycznych środowisk PZPR. Na emeryturze zajmował się tłumaczeniem literatury społeczno-politycznej, historycznej i ekonomicznej.
Pochowany na cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie (kwatera A2-8-6).
.svg){kind=small}
