Witold Wolfram

Witold Zachariasz Wolfram
Ilustracja
kapitan administracji kapitan administracji
Data i miejsce urodzenia

5 listopada 1895
Warszawa

Data i miejsce śmierci

wiosna 1940
Charków

Przebieg służby
Lata służby

1914–1940

Siły zbrojne

Armia Imperium Rosyjskiego
Wojsko Polskie

Formacja

I Korpus Polski

Jednostki

KRU Warszawa M. III

Stanowiska

kierownik referatu

Główne wojny i bitwy

I wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa

Odznaczenia

Witold Zachariasz Wolfram (ur. 5 listopada 1895 w Warszawie, zm. wiosną 1940 w Charkowie) – kapitan administracji Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari, ofiara zbrodni katyńskiej.

Życiorys

Syn Juliana i Ludwiki z Wojciechowskich urodzony 5 listopada 1895 w Warszawie. W 1914 ukończył 7-klasową szkołę handlową i zdał maturę w Gimnazjum Edwarda Rontalera w Warszawie. W październiku 1915 został wcielony do armii rosyjskiej. 1 lutego 1916 ukończył wojenny kurs oficerski i w stopniu chorążego został wysłany na front niemiecki. W październiku 1917 przeszedł do I Korpusu Wschodniego i został przydzielony do 6 pułku strzelców polskich. Walczył z bolszewikami w rejonie Bobrujska i Osipowicz, a za bohaterską postawę otrzymał „amarantową wstążkę".

15 sierpniu 1919 wstąpił do Wojska Polskiego i został przydzielony do 12 pułku piechoty, a później przeniesiony do 3 pułku strzelców podhalańskich. W jednostce tej walczył w stopniu podporucznika w wojnie polsko-bolszewickiej. W 1921 odznaczono go krzyżem „Virtuti Militari” V klasy, a we wniosku o jego nadanie, czytamy m.in.:

W krwawych walkach w rejonie Zaspicza, Klimówka i Górczaków Górnych I baon odpierał szereg ataków. 20 września 1920 roku na północno-wschodnim skraju Gorczaków Górnych dowódca 4 kompanii podporucznik Wolfram, znajdując się na lewym skrzydle odcinka, był w ciągu dnia kilkakrotnie silnie atakowany. Sam przez cały dzień kierował akcją i odparł wszelkie ataki ze strony wroga. Przez swą osobistą odwagę i dzielność, wśród ognia piechoty, kaemów i artylerii nieprzyjaciela nie tylko nie ustąpił ani o krok, nie tylko utrzymał pozycję i zadał ciężkie straty wrogowi, ale dzień później, tj. w dniu rozpoczęcia ofensywy, pierwszy uderzył na linię nieprzyjaciela, wyrzucił liczniejszego wroga i zmusił go do panicznego odwrotu.

Po zakończeniu działań wojennych pozostał w wojsku jako oficer zawodowy i kontynuował służbę w 3 psp., gdzie był dowódcą kompanii. 3 maja 1922 został zweryfikowany w stopniu kapitana ze starszeństwem od 1 czerwca 1919 i 1558. lokatą w korpusie oficerów piechoty. Później, w tym samym roku, został przeniesiony do 21 pułku piechoty w Warszawie na stanowisko dowódcy kompanii. W 1924 został przesunięty na stanowisko oficera materiałowego, a dwa lata później na stanowisko komendanta powiatowego Przysposobienia Wojskowego. Od 15 lutego do 31 października 1928 był przydzielony z macierzystego pułku do Departamentu Piechoty Ministerstwa Spraw Wojskowych. W marcu 1931 został przeniesiony do PKU Warszawa Miasto III na stanowisko kierownika I referatu. 1 września 1938 PKU Warszawa Miasto III została przemianowana na Komendę Rejonu Uzupełnień Warszawa Miasto III, a zajmowane przez niego stanowisko otrzymało nazwę „kierownik I referatu ewidencji”. W 1939 w dalszym ciągu pełnił służbę na tym stanowisku.

W czasie kampanii wrześniowej 1939 – po agresji ZSRR na Polskę – w nieznanych okolicznościach dostał się do niewoli sowieckiej. Przebywał w obozie jenieckim w Starobielsku. Wiosną 1940 został zamordowany przez funkcjonariuszy NKWD w Charkowie, na mocy decyzji Biura Politycznego KC WKP(b) z 5 marca 1940. Ofiary tej zbrodni grzebano potajemnie w bezimiennych mogiłach zbiorowych w Piatichatkach, gdzie od 17 czerwca 2000 mieści się oficjalnie Cmentarz Ofiar Totalitaryzmu w Charkowie. Figuruje na Liście Starobielskiej NKWD pod pozycją 493.

5 października 2007 minister obrony narodowej Aleksander Szczygło mianował go pośmiertnie na stopień majora. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.

Był żonaty z Aleksandrą z Łupinowiczów, z którą miał syna Tadeusza ps. „Okularnik” (ur. 9 stycznia 1925, zm. 29 lipca 2019), kaprala podchorążego Narodowych Sił Zbrojnych, uczestnika powstania warszawskiego, żołnierza plutonu „Truka” w kompanii „Bradla” batalionu AK „Miłosz”.

Upamiętnienie

13 kwietnia 2016, w ramach akcji „Katyń... pamiętamy” / „Katyń... Ocalić od zapomnienia”, w ogrodzie Pałacu Prezydenckiego został zasadzony Dąb Pamięci poświęcony wszystkim Ofiarom Zbrodni Katyńskiej, certyfikat z numerem 1.

Ordery i odznaczenia

Zobacz też

Przypisy

  1. 1 2 Kolekcja ↓, s. 1.
  2. ↑ Polak (red.) 1991 ↓, s. 159.
  3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 Banaszek, Roman i Sawicki 2000 ↓, s. 322.
  4. 1 2 3 4 5 6 7 Kolekcja ↓, s. 4.
  5. 1 2 3 4 Kolekcja ↓, s. 3.
  6. ↑ Kolekcja ↓, s. 3, 4.
  7. 1 2 Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 43 z 27 grudnia 1921, s. 1723.
  8. ↑ Witold Zachariasz Wolfram - ku pamięci. Ogrody Wspomnień. Cmentarz Internetowy [online], ogrodywspomnien.pl [dostęp 2025-11-23].
  9. ↑ Lista starszeństwa 1922 ↓, s. 64.
  10. ↑ Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 185, 418.
  11. ↑ Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 174, 361.
  12. ↑ Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 37, 195.
  13. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 4 z 20 lutego 1928, s. 37.
  14. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 24 lipca 1928, s. 233.
  15. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 14 z 5 listopada 1928, s. 372.
  16. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 3 z 26 marca 1931, s. 97.
  17. ↑ Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 44, 525.
  18. ↑ Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 291, 859.
  19. 1 2 3 4 5 6 7 8 Księga Cmentarna Charkowa 2003 ↓, s. 606.
  20. ↑ Księga Cmentarna Charkowa 2003 ↓, s. LXXIV.
  21. ↑ Księga Cmentarna Charkowa 2003 ↓, s. LXXXI.
  22. ↑ Lista osób zamordowanych w Katyniu, Charkowie, Twerze i Miednoje mianowanych pośmiertnie na kolejne stopnie. [online], web.archive.org, s. 64 [dostęp 2024-10-16] [zarchiwizowane z adresu 2016-03-27] (pol.).
  23. ↑ Decyzja Nr 439/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 października 2007 w sprawie mianowania oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze na kolejne stopnie oficerskie. Decyzja nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym MON.
  24. ↑ Zbrodnia katyńska, między prawdą i kłamstwem [online], edukacja.ipn.gov.pl, 2008, s. 215 [dostęp 2024-09-17] (pol.).
  25. ↑ Prezydent RP wziął udział w uroczystościach „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów” [online], prezydent.pl [dostęp 2024-08-26] (pol.).
  26. ↑ Kolekcja ↓, s. 2.
  27. ↑ Tadeusz Wolfram. Muzeum Powstania Warszawskiego. [dostęp 2022-11-26].
  28. ↑ Dąb pamięci w ogrodach Pałacu Prezydeckiego - Polska Prowincja Zakonu Pijarów [online], pijarzy.pl [dostęp 2025-11-23].
  29. ↑ Katyń… Ocalić od zapomnienia. [online], katyn-pamietam.pl [dostęp 2025-11-23].
  30. ↑ Obchody Dnia Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej [online], dzieje.pl [dostęp 2025-11-23].
  31. ↑ Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 44.
  32. ↑ M.P. z 1934 r. Nr 6, poz. 12 (ISAP).
  33. ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 3 z 11 listopada 1938, s. 40.
  34. ↑ Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 37.

Bibliografia