Hydrofity

Unosząca się na wodzie rzęsa drobna
Korzeniąca się w podłożu lobelia jeziorna
Unoszące się na wodzie kwiaty i liście grzybieni białych

Hydrofity, rośliny wodne, rośliny wodnopączkowe (gr. ὕδωρ hýdōr „woda”, φυτόν phytón „roślina”) – rośliny wodne (oprócz planktonu), których pączki odnawiające zimują w wodzie. Według klasyfikacji Raunkiæra są jedną z grup kryptofitów, czyli roślin skrytopączkowych.

W najszerszym ujęciu nazwa hydrofity jest traktowana jako synonim nazwy wodorosty, obejmując wszystkie organizmy zaliczane do roślin aktualnie lub historycznie, także glony. Współcześnie nazwa wodorosty nie jest używana w literaturze naukowej

Hydrofity charakteryzują się dość słabo rozwiniętym systemem korzeniowym, u niektórych (jak pływacz) w ogóle go brak. Wiele z nich natomiast ma silnie rozwinięte kłącza. Odznaczają się bardzo słabym wykształceniem tkanek mechanicznych i tkanek przewodzących, nie posiadają kutykuli i aparatów szparkowych (z wyjątkiem organów lub części roślin wystających ponad powierzchnię wody). Posiadają duże przestwory międzykomórkowe wypełnione powietrzem (aerenchyma). Ciśnienie osmotyczne w komórkach jest niskie, do 8 atmosfer.

W strefach klimatycznych, w których występują okresy niesprzyjające wegetacji roślin (np. zima), zimują pączki znajdujące się w wodzie. Na wiosnę odtwarza się z nich nowy pęd.

Typologia

Według klasyfikacji Raunkiaera, zmodyfikowanej przez Braun-Blanqueta, wśród hydrofitów wyróżnia się 3 grupy:

W systemie tym nazwa hydrofity odnosi się wyłącznie do roślin innych niż planktoniczne i mających organy przetrwalne zanurzone stale w wodzie. W takim ujęciu rośliny błotne (helofity), o pączkach zimujących w ziemi są uznane za geofity, a nie hydrofity. Również kryterium tego nie spełniają wodne rośliny jednoroczne (terofity), jako niewytwarzające organów przetrwalnych innych niż zarodniki czy owoce, np. salwinia pływająca czy uczep.

Budowa

Korzenie

Korzenie hydrofitów odgrywają rolę mocującą w przypadku roślin zakorzenionych, z reguły są krótsze i słabiej rozgałęzione, niż u roślin lądowych. Często pozbawione są włośników, a zamiast czapeczki korzeniowej wykształcają się tzw. kieszenie lub pochewki korzeni. Częsty u hydrofitów silnie rozwinięty system przewietrzający tworzony przez miękisz powietrzny sięga do korzeni, umożliwiając dostarczenie do korzeni tlenu, którego dostępność pod powierzchnią wody jest ograniczona (np. u kłoci wiechowatej przestwory powietrzne stanowią 60% objętości korzeni). Dostarczanie tlenu do korzeni i przenikanie części tego gazu do środowiska przez korzenie odgrywa istotną rolę dla funkcjonowania ryzosfery w warunkach anaerobowych na dnie zbiorników. Wśród hydrofitów pod względem alokacji zasobów w organy wyróżniają się izoetydy, u których proporcja korzeni (lub chwytników) do pędów przypomina proporcje roślin lądowych.

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ Wodorosty, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2020-03-02].
  2. 1 2 Formy życiowe roślin występujących w środowisku wodnym, [w:] Zbigniew Podbielkowski, Henryk Tomaszewicz, Zarys hydrobotaniki, wyd. 1, Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1979, s. 313-321, ISBN 83-01-00566-1.
  3. ↑ R.F. Daubenmire: Rośliny i środowisko. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1973.
  4. ↑ Zbigniew Podbielkowski, Maria Podbielkowska: Przystosowania roślin do środowiska. Warszawa: Wydawnictwo Szkolne i Pedagogiczne, 1992, s. 81, 249–250, 354–360. ISBN 83-02-04299-4.
  5. ↑ Boris B. Vartapetian, Michael B. Jackson. Plant Adaptations to Anaerobic Stress. „Annals of Botany”. 79, Supplement A, s. 3–20, 1997.
  6. ↑ Józef Szmeja: Przewodnik do badań roślinności wodnej. Gdańsk: Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, 2006, s. 258. ISBN 83-7326-366-7.

Bibliografia

Linki zewnętrzne