Drobnomiska pióropusznikowa

Drobnomiska pióropusznikowa
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	grzyby
Typ	podstawczaki
Klasa	pieczarniaki
Rząd	pieczarkowce
Rodzina	Niaceae
Rodzaj	Woldmaria
Gatunek	Drobnomiska pióropusznikowa
	Nazwa systematyczna
	Woldmaria filicina (Peck) Knudsen; Nordic Jl Bot. 16(2): 219 (1996)
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Drobnomiska pióropusznikowa (Woldmaria filicina (Peck) Knudsen) – gatunek podstawczaków z rodziny Niaceae. Jedyny przedstawiciel rodzaju Woldmaria.

Systematyka i nazewnictwo

Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Niaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.

Gatunek ten został po raz pierwszy opisany (jako Solenia filicina) przez Charlesa Pecka w 1876 r. W 1884 r. Petter Adolf Karsten opisał gatunek Solenia crocea, obecnie uznawany za synonimiczny. Ten ostatni został przeniesiony (jako typ nomenklatoryczny) do nowo utworzonego rodzaju Woldmaria przez Williama Cooke’a w 1961 r. Henning Knudsen w 1996 r. zaproponował obecnie obowiązujące ujęcie tego taksonu, przenosząc gatunek Solenia filicina do rodzaju Woldmaria i synonimizując go z Woldmaria crocea. Synonimami Woldmaria filicina są:

Henningsomyces croceus (P. Karst.) Kuntze 1898
Henningsomyces filicinus (Peck) Kuntze 1898
Solenia crocea P. Karst. 1884
Solenia filicina Peck 1876
Woldmaria crocea (P. Karst.) W.B. Cooke 1961

Nazwę polską zaproponował Władysław Wojewoda w 2003 r. W polskim piśmiennictwie mykologicznym opisywany był też jako dzbanuszek pióropusznikowy.

Morfologia

Grzyb cyfelloidalny o owocniku rocznym w postaci cylindrycznej, wydłużonej miseczki z zawiniętym do wewnątrz brzegiem. Trzonu brak. Powierzchnia zewnętrzna brązowa z żółtobrązowymi włoskami (widocznymi dopiero pod lupą). Powierzchnia hymenialna również brązowa. Włoski brzeżne gładkie, żółtobrązowe, górą szkliste, grubościenne, cylindryczne, o spiczastych końcach.

Cechy mikroskopowe: System strzępkowy monomityczny, strzępki o szerokości do 4 μm, cienkościenne, rozgałęzione, ze sprzążkami. Podstawki maczugowate, 4-sterygmowe, 25–30 × 6–8 μm, ze sprzążką w podstawie. Bazydiospory wrzecionowate, gładkie, szkliste, z gutulą w środku, 10–13 × 3–4,5 μm.

Występowanie i siedlisko

Gatunek ten występuje w Europie i Ameryce Północnej. W Polsce notowany był od 1995 na południu, m.in. w Ciężkowicko-Rożnowskim Parku Krajobrazowym, Kotlinie Sandomierskiej, Pogórzu Rożnowskim, Pienińskim Parku Narodowym, Bieszczadzkim Parku Narodowym i krakowskim Ogrodzie Botanicznym. Najbogatsze stanowiska znaleziono w rezerwacie przyrody Słotwina.

Rozwija się i owocnikuje wyłącznie na kłączach i nasadach liści (najczęściej martwych) pióropusznika strusiego (Matteuccia struthiopteris), stąd jego polski epitet gatunkowy. Jedynym przypadkiem notowania na innym podłożu jest doniesienie ze Stanów Zjednoczonych, gdzie podobno znaleziono go na paproci Osmundastrum cinnamomeum.

Przypisy

1 2 Index Fungorum [online] [dostęp 2013-08-15] .
↑ C.H.C.H. Peck C.H.C.H., Annual report on the New York State Museum of Natural History, 28, 1876, s. 52 .
↑ P.A.P.A. Karsten P.A.P.A., Fragmenta mycologica XIX, „Hedwigia”, 23, 1884, s. 88 .
↑ W.B.W.B. Cooke W.B.W.B., The cyphellaceous fungi. A study in the Porotheleaceae, „Beihefte zur Sydowia”, 4, 1961, s. 29 .
↑ H.H. Knudsen H.H., L.L. Hansen L.L., Nomenclatural notes to Nordic Macromycetes vol. 1 & 3, „Nordic Journal of Botany”, 16(2), 1996, s. 219 .
↑ Species Fungorum [online] [dostęp 2013-08-15] .
1 2 WładysławW. Wojewoda WładysławW., Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, s. 691, ISBN 83-89648-09-1 .
1 2 M.M. Budzyń M.M., Ciężkowicko-Rożnowski Park Krajobrazowy [online] [dostęp 2013-08-15] [zarchiwizowane z adresu 2016-08-21] .
1 2 3 4 MarcinM. Piątek MarcinM., AnnaA. Bujakiewicz AnnaA., Lachnella villosa and Woldmaria filicina, two remarkable cyphellaceous fungi from Poland [online], Polish Botanical Journal 49(2): 145–150, 2004 [dostęp 2021-09-02] .
↑ A.A. Bujakiewicz A.A., Macromycetes occurring in floodplain forests near Ithaca, New York, USA, „Acta Mycologica”, 21, 1985, s. 165–192 .

[if-1] 1 2 Index Fungorum [online] [dostęp 2013-08-15] .

[pe-2] C.H.C.H. Peck C.H.C.H., Annual report on the New York State Museum of Natural History, 28, 1876, s. 52 .

[kar-3] P.A.P.A. Karsten P.A.P.A., Fragmenta mycologica XIX, „Hedwigia”, 23, 1884, s. 88 .

[cook-4] W.B.W.B. Cooke W.B.W.B., The cyphellaceous fungi. A study in the Porotheleaceae, „Beihefte zur Sydowia”, 4, 1961, s. 29 .

[knu-5] H.H. Knudsen H.H., L.L. Hansen L.L., Nomenclatural notes to Nordic Macromycetes vol. 1 & 3, „Nordic Journal of Botany”, 16(2), 1996, s. 219 .

[sf-6] Species Fungorum [online] [dostęp 2013-08-15] .

[check-7] 1 2 WładysławW. Wojewoda WładysławW., Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, s. 691, ISBN 83-89648-09-1 .

[bu-8] 1 2 M.M. Budzyń M.M., Ciężkowicko-Rożnowski Park Krajobrazowy [online] [dostęp 2013-08-15] [zarchiwizowane z adresu 2016-08-21] .

[la-9] 1 2 3 4 MarcinM. Piątek MarcinM., AnnaA. Bujakiewicz AnnaA., Lachnella villosa and Woldmaria filicina, two remarkable cyphellaceous fungi from Poland [online], Polish Botanical Journal 49(2): 145–150, 2004 [dostęp 2021-09-02] .

[buj-10] A.A. Bujakiewicz A.A., Macromycetes occurring in floodplain forests near Ithaca, New York, USA, „Acta Mycologica”, 21, 1985, s. 165–192 .